kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek53–70 cm
dişi53–70 cm
Kanat Açıklığı
erkek118–140 cm
dişi118–140 cm
Ağırlığı
erkek3200 g
dişi3200 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Tundra Kazı
İngilizce İsim Tundra Bean-Goose
Bilimsel İsim Anser serrirostris
Takım Anseriformes
IUCN Durumu
Ayrı değerlendirme doğrulanmadı

BirdLife/IUCN bu kuşu Anser fabalis (LC) kapsamında değerlendiriyor. Bu kategori daha geniş taksona aittir; bu tür için ayrı değerlendirme doğrulanmadı. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Tundra Kazı, koyu gri-kahverengi bir kazdır. Turuncu bacakları ve çoğu siyah olan gagasındaki küçük turuncu alan dikkat çeker. Batıdaki rossicus alt türünde kısa ve kalın gaga önemli bir ipucudur.

Genel Görünüm ve Duruş

Baş-boyun gövdeden daha koyu kahverengidir. Batı alt türünde gaga yandan yüksek tabanlı, kısa bir üçgeni andırır. Üst çizgisi genellikle düzdür; turuncu halka koyu ucun gerisindedir. Gaga dibindeki birkaç beyaz tüy geniş bir alın lekesi sayılmaz.

Gaganın rengi ve biçimi bireyler arasında değişir. AEWA tanı rehberi, bazı Tundra ve Tayga kazlarının yalnız görünüşle güvenle ayrılamayacağını açıkça belirtir. Tipik bir baş profili yardımcı olsa da, sınırda bir bireyde turuncu bandın dar görünmesi tek başına kesin sonuç vermez.

Sırt tüylerinin açık kenarları pullu bir desen oluşturur. Sırtın gerisi ve kuyruk sokumu koyu kahverengi-siyaha yakındır; kuyruk üstü örtüleri beyazdır. Koyu kuyruğun ucunda beyaz bant görülür. Göğüs ve karın daha açık kahverengi, yanlar koyu çizgilidir; kuyruk altı beyaz kalır.

2023’te yayımlanan genetik araştırma, Avrupa’daki batı formlarını kapsayan dokuz Tundra, dokuz Tayga ve 15 Küçük Tarla Kazı örneğini karşılaştırdı. Kuşların kalıtsal bilgisinden rastgele seçilen bölümlerle en çok farklılaşmış bölümler, aynı akrabalık görünüşünü vermedi. Sonuçlar geçmişteki türler arası gen alışverişinin önemini gösterdi. Bu, arazide görülen her ara görünümlü kazın melez olduğunun kanıtı değildir; doğu alt türleri de bu örneklemde yoktu.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin tüy deseni benzerdir; yalnız renklerinden güvenilir eşey tayini yapılamaz. Nicole Bouglouan’ın uzman hesabı erkeği ortalama daha iri tarif eder. Ancak aynı renkteki tek bir kuşun büyüklüğünü, yanında karşılaştırılacak birey yokken değerlendirmek güçtür.

Genç kuşlarda gagadaki turuncu alan daha donuk ve sınırları daha belirsizdir. Yakından incelenebilen genç kanat örtüleri genellikle dar, yuvarlak uçlu ve tazedir; erişkinlerinki daha köşeli ve aşınmış olabilir. Bu ayrıntılar uzakta her kuşta seçilemez; yalnız tüyün açık veya koyu görünmesi yeterli değildir.

Batı Avrupa’daki kuşları ele alan BirdGuides rehberi, gençlerde ilk gövde tüyü yenilenmesinin sonbaharda baş, boyun, omuz ve yanlarda başladığını anlatır. İlerleyiş bireyden bireye değişir: bazıları kış sonunda birçok tüyünü yenilemişken bazılarında gençlikten kalma gövde ve kanat örtüleri sonraki yaza kadar bulunabilir. Bu yüzden ilk kışın sonlarına doğru gençleri görünüşten ayırmak giderek zorlaşır.

Uçuşta Görünüm

Güçlü ve doğrudan uçuşunu düzenli kanat vuruşlarıyla sürdürür. Göç sırasında V biçiminde dizilen sürüler oluşturabilir.

Üstten bakıldığında kanatların ön bölümünde belirgin, geniş ve soluk bir panel bulunmaz. Bu özellik, soluk ön kanatlı bazı gri kazlarla karşılaştırmada işe yarar.

Kanat altı gri-siyahtır. Alttan bakıldığında açık kahverengi gövde ve beyaz kuyruk altı ile koyu kanatlar arasında karşıtlık görülür.

Ses ve Davranış

Çağrısı Tayga Kazınınkine çok benzer; bazen biraz daha ince duyulabilir. Ses tek başına güvenilir bir ayırıcı değildir.

Kışın başka kazlarla aynı tarla veya sulak alanda toplanabilir. Karışık sürüde çoğunluğun hangi tür olduğu, tek bir farklı bireyin de aynı tür olduğunu göstermez; her kuşun başı, gagası ve bacakları birlikte değerlendirilir.

Yuva, suya yakın kuru bir tundra tümseğindeki çukurda, bitkiler ve içini döşeyen yumuşak tüylerle yapılır. Bir defada genellikle 4–6 yumurta bırakılır; kaynakta 3–8 yumurta da bildirilir. Kuluçka yaklaşık dört haftadır ve dişi tarafından yürütülür. Yavruların havı kahverengimsi, gaga ve bacakları gridir; erişkinlerin turuncu renkleriyle çıkmazlar.

Karıştırılabilecek Türler

1. Tayga Kazında (Anser fabalis) gaga genellikle daha uzun ve incedir; baş-gaga görünüşü daha alçak ve uzamış, boyun daha uzun algılanır. Gaganın daha büyük bölümü turuncu-sarı olabilir. Bu genel farklar özellikle Avrupa’daki batı formlarını karşılaştırırken yararlıdır; bütün bireyleri kesin ayıran kurallar değildir.

2. Boz Kazın (Anser anser) gagası iri ve büyük ölçüde pembe-turuncu, bacakları pembemsidir. Uçuşta üst kanadın ön kenarı geniş ve soluk gri görünür; kanat altı örtüleri de daha açıktır. Tundra Kazının koyu gagası ve daha koyu kanatlarıyla birlikte bu ayrıntılara bakılır.

3. Sakarcanın (Anser albifrons) erişkininde beyaz alın ve karındaki siyah lekeler belirgindir; gaga turuncu veya pembedir. Gençte beyaz alın ve siyah karın lekeleri henüz yoktur. Bu nedenle alın beyazı bulunmayan her genç kaz Tundra Kazı sayılamaz; gaganın rengi ve biçimi de görülmelidir.

4. Küçük Tarla Kazında (Anser brachyrhynchus) kısa koyu gagadaki bant ve bacaklar pembedir. Uçuşta kanat üstü geniş ölçüde soluk, gümüş grisi görünür. Koyu baş-boyun benzerliği yanıltabilse de pembe bacaklar ve açık kanat üstü, doğru ışıkta yararlı ayrıntılardır.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Tundra Kazı saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Kısa ve derin gaga

Siyah gagada uca yakın dar turuncu bant.

02
Turuncu bacaklar

Pembe değil; ışık ve çamurla tonu kontrol edin.

03
Koyu üstkanat

Boz ve Küçük Tarla Kazındaki soluk ön kanat yok.

Gözlem Noktaları

Nüfus ve alttüre göre değişir; tek mesafe yok

Eski bean-goose verileri türleri her zaman ayırmaz; kayıt noktası rota değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0 Sonbahar güneye, ilkbahar kuzey tundraya

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Tundra Kazı

Tundra Bean-Goose
Anser serrirostris

Siyah gagada uca yakın dar turuncu bant.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...