Uzun, dar ve uçta küçük kancalı.
Tarakdiş
Mergus serrator • Red-breasted Merganser
Tarakdiş
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Tarakdiş, çok ince kırmızı gagası ve dağınık çift tepesiyle tanınan uzun gövdeli bir dalıcı ördektir. Baş biçimiyle gaganın tabana kadar inceliği birlikte incelenir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi uzun ve narin, boynu incedir. Suda alçakta oturur; gagası başın önüne belirgin uzanır. Bu oranlar su üstündeki siluetini belirler.
Ayakları gövdenin gerisine yakın konumdadır. Su altında ayaklarını kullanarak ilerler; karada yürüyüşü ise daha güçtür. Bu, aynı kuşun suda akıcı hareket edip kıyıda daha hantal görünmesini açıklar.
Üreme giysili erkeğin başı parlak koyu yeşildir. Boyundaki beyaz halkanın altında siyah benekli kızıl kahverengi göğüs bulunur. Karın beyaz, gövde yanları ince siyah dalgalı gridir. Sırt koyu ve yanları beyazdır; kuyruk sokumuyla kuyruk gri, kuyruk ucu siyahtır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkeğin gagası kırmızı-turuncu, gözleri ve perdeli ayakları kırmızıdır. Dişinin bu bölgeleri daha mat kırmızı görünür. Dişinin başı kızıl kahverengi, gövdesi gri kahverengi, göğsü beyazımsıdır. Ensenin dağınık tepesi dişide de bulunur; kanattaki beyazlık erkektekinden azdır.
Dinlenme giysili erkek dişiye benzer; ancak sırtın üst bölümü daha siyah, kanat örtüleri beyazdır.
Genç kuş dişiye benzer; tüyleri daha mat, ense tepesi daha kısadır. Bu nedenle kahverengi başlı bir kuşu yalnız genel rengine bakarak erişkin dişi saymak doğru değildir.
Uçuşta Görünüm
Sudan kalkışta yüzey üzerinde koşarak hızlanır. Ardından hızlı ve doğrudan uçar; boyunla gövde uzanmış, kanatlar geride görünür. Çoğu zaman suya yakın uçar.
Uçuşta iki eşeyin de kanadın iç bölümündeki uçuş tüyleriyle bunların üzerindeki uzun örtü tüyleri beyazdır. Erişkin erkekte beyaz alan daha geniştir ve orta örtü tüylerine de ulaşır. Sütlabide ise koyu tüylerin beyaz uçları farklı bir desen oluşturur.
Ses ve Davranış
Tarakdiş çoğu zaman sessizdir. Kur sırasında erkeğin yumuşak iki heceli çağrısı, dişinin boğuk ve hırıltılı, tekrarlanan seslerine karşılık verebilir.
Kur gösterisinde erkek tepesini kaldırır, başını vücuduna yaklaştırıp gagasını yukarı tutar. Baş sallama, boynu uzatma, göğsü suyun üstüne çıkarıp yeniden indirme hareketleri yapar. Dişi gagasını aşağı tutarak baş-boyun hareketleriyle karşılık verebilir.
Karıştırılabilecek Türler
Büyük Tarakdiş (Common Merganser, Mergus merganser) daha iri başlı ve kalın boyunludur; gagası tabanda daha derindir. Üreme giysili erkeğin göğsüyle yanları beyazdır. Dişinin kahverengi başı ile beyaz boynu arasındaki sınır keskindir. Tarakdişte bu geçiş siliktir; yakından gözle gaga arasında açık renkli kısa bir çizgi seçilebilir.
Sütlabi (Smew, Mergellus albellus) çok küçük ve toplu gövdelidir; gagası kısa, koyu ve görece kalındır. Erkeği göz çevresindeki siyah lekeyle büyük ölçüde beyazdır. Kahverengi tepeli dişide çene ve boğaz beyazlığı belirgindir.
Telkuyruk (Long-tailed Duck, Clangula hyemalis) erkeği her mevsimde çok uzun orta kuyruk tüyleri taşır. Dişi ve gençlerin kuyruğu kısadır; üst tarafları koyu, alt tarafları beyazdır. Kanatlar koyudur. Erkek kışın genel olarak açık, yazın daha koyu görünür. Bu mevsimsel değişim nedeniyle bütün kuşlar tek bir erişkin erkek görüntüsüyle eşleştirilmez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Erkekte koyu yeşil, dişide kızıl-kahve.
Beyaz yaka ve gri ince dalgalı yanlarla birlikte.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
İnce gagayı Büyük Tarakdişle karşılaştırın
Şubat
Kur davranışını eşey kanıtına ekleyin
Mart
Kayıt noktalarından rota çizmeyin
Nisan
Geç kuşu üreme saymayın
Mayıs
Zemin yuvasına yaklaşmayın
Haziran
Koloni adasına çıkmayın
Temmuz
Yavrulu dişiyi çevrelemeyin
Ağustos
Kanatsız kuşu kovalamayın
Eylül
Üst kanat yüzeyini doğru adlandırın
Ekim
Dişi tipliyi kesin eşeylemeyin
Kasım
Alt kanadı tek başına tanı saymayın
Aralık
Sürüyü tekneyle kaldırmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Koy, haliç ve lagün
Kışın sığ, balıklı ve korunaklı kıyı suyu.
Büyük göl ve nehir
Geçitte ve üreme alanında balıklı açık su.
Örtülü boreal kıyı
Zemin yuvasını saklayan bitki-kütük-kaya ve yakın sığ su.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Büyük Tarakdiş
Mergus merganser- Yapı
- Daha iri ve dolgun.
- Erkek
- Beyaz gövde; pas göğüs yok.
- Dişi
- Baş-boyun sınırı daha keskin.
Sütlabi
Mergellus albellus- Boy
- Çok daha küçük.
- Gaga
- Kısa ve koyu.
- Dişi tipi
- Büyük beyaz yanak-boğaz.
Kara Ördek
Melanitta nigra- Gaga
- Geniş ve farklı renkli.
- Tüy
- Erkek tümüyle koyu.
- Kanat
- Tarakdiş paneli yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriSuya yakın zeminde yoğun ot, alçak dal, kütük, kaya veya çalı altında.
- 2Yuva yapısıDişinin açtığı sığ çukur; kuru ot ve kendi göğüs tüyüyle döşeli fincan.
- 3YumurtaBTO tipik 8–10, gözlenen 6–14; Cornell 3–24, yüksek sayı ortak yuvayla ilişkili olabilir.
- 4KuluçkaYalnız dişi; BTO tipik 31–32 gün, Cornell 28–35 gün.
- 5YavruTüylü ve hareketli, ilk 24 saatte ayrılır; BTO tipik uçuş gelişimi 60–65 gün.
- 6EtikZemin yuvasına ve koloni adasına yaklaşmayın; dişi-yavru hattını kesmeyin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Tarakdiş ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ördekgiller (Anatidae) — 40 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Tarakdiş
Uzun, dar ve uçta küçük kancalı.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
