kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English
Seçildi Sumru (Sterna hirundo)
VS
Seçildi Ada Martısı (Ichthyaetus audouinii)

Sumru

Sterna hirundo

Takım Charadriiformes
Familya Martıgiller (Laridae)
IUCN Durumu LC
Arazide Teşhis İpucu
Uzun sivri kanatlar, çatallı kuyruk, kırmızı-siyah uçlu gaga ve dış el teleği deseni.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Sumru, su üstünde hafif ve esnek bir uçuşla ilerleyen, uzun kuyruklu gri-beyaz bir kuştur. Balık ararken kısa süre havada asılı kalıp suya dalabilir. Göl ve akarsu çevresinde de görülür; yalnız deniz kıyılarına bağlı değildir. Türü seçmek için baş ve gaga kadar kanat-kuyruk oranına da bakılır.

Genel Görünüm ve Duruş

Üreme giysisindeki erişkinin tepesi ve ensesi siyah, üst tarafı açık gri, göğüs ve karnı beyazımsı gridir. Avrupa’da yaygın olan kuşlarda ince gaga çoğunlukla kırmızı ve siyah uçlu, bacaklar kırmızıdır.

Konmuş kuşta uzun uçuş tüyleri arkaya doğru uzanır; kuyruk uçları genellikle katlanmış kanatların ucunu geçmez. Uzun çatallı kuyruğu, açık gövdesi ve başın önüne uzanan gagası birlikte izlenir.

Türün bütün üreme erişkinleri kırmızı gagalı değildir. Hong Kong’daki uzman tür hesabında, çoğunlukla Sterna hirundo longipennis alt türüne ait kuşlar siyahımsı gaga ve koyu kahverengi bacaklarla anlatılır. Kuzeydoğu Asya’yla ilişkili bu görünüm, Avrupa’daki tipik kırmızı gagalı kuşların tanımını bütün dünyaya yaymamak gerektiğini gösterir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi aynı temel tüy görünümünü taşır. Birinin daha soluk, diğerinin daha parlak görünmesinden eşey seçilmez.

Üreme dışında alın ve tepenin ön bölümü beyazlaşır; siyah alan başın arkasında kalır. Gaga kırmızı tabanlı koyu bir görünüme veya bütünüyle siyaha dönebilir, bacaklar koyulaşır. Kanadın ön bölümünde koyu bir şerit belirir. Bu görünüm genç kuşa benzese de, yalnız beyaz alın her kuşun o yıl doğduğunu göstermez.

Genç kuşun sırt ve omuz tüyleri gri-bej zemin üzerinde kahverengi kenarlı, pullu gibi görünür. Alın açıktır, başın arkasındaki tüyler koyudur. Kanadın önünde koyu şerit ve daha kısa, daha az çatallı bir kuyruk seçilir. Gaga açık turuncumsu ve koyu bölümler taşıyabilir; bacaklar mat kırmızı turuncudur. Sonraki tüy değişimleri bu kahverengi kenarları azaltır; genç görünümü bütün yıl aynı kalmaz.

Uçuşta Görünüm

Uçarken kanatlar uzun, dar ve sivri; kuyruk çatallıdır. Üstten görülen dış el telekleri, yani kanadın uç kısmındaki uzun uçuş tüyleri, daha koyu bir kama oluşturur. Bu koyuluk kanadın bütün ucunu kaplayan tekdüze siyah bir alan değildir.

Kanadın altından bakıldığında, uçtaki uzun uçuş tüylerinin koyu sınırı seçilebilir. Hong Kong’daki tür hesabı, el teleklerinin alt uç sınırını görece geniş, kol teleklerinin arka sınırını ise keskin olmayan biçimde anlatır. Bu anlatım özellikle orada baskın olan doğulu kuşlar bağlamındadır.

Ses ve Davranış

Keskin ve yüksek bir “kirr” çağrısı verir. Tedirgin olduğunda kısa “tik” veya “tiak” sesleri yinelenebilir, uzun çağrı daha uzayan bir biçim alabilir. Yavruların besin isterken verdiği sesler daha ısrarlı ve hırıltılı duyulur.

Kur sırasında erkek balık getirip dişiye sunabilir; eşler havada birlikte gösteri uçuşu da yapar. Kolonide yuvalar birbirine yakın olsa da kuşlar çevrelerindeki alanı savunur. Yaklaşan bir davetsiz misafire sesli dalışlarla karşılık verebilirler. Balık taşımak yalnız kurla sınırlı değildir; yavru besleyen iki eş de av getirir. Bu nedenle teslimin kime ve hangi dönemde yapıldığı bilinmeden her balık taşıyan kuşa erkek denmez.

Yuva zemindeki kum, çakıl veya kabuk parçaları arasında açılmış sığ bir çukurdur. Çukuru iki eş oluşturur; dişi çevredeki kuru bitkileri ve kıyıya vurmuş küçük parçaları ekleyebilir. Bu sade yuva yapısı, açık zeminde yumurtaların kolay fark edileceği anlamına gelmez; koloninin içine girilmemelidir.

BTO’nun el kitaplarına dayanan uzman derlemesi, tipik yumurta sayısını 2–3 ve kuluçka süresini 21–22 gün olarak verir. Kuluçkayı çoğunlukla dişi, zaman zaman erkek yürütür. Yavruların tipik uçuş gelişimi aynı hesapta 22–28 gündür; bu süre tamamen bağımsız olma yaşı değildir.

Cornell’in Kuzey Amerika tür hesabı 1–4 yumurta ve 22–27 günlük kuluçka bildirir. Bu değerler BTO derlemesindekilerle aynı değildir; iki hesaptan bir ortalama hesaplanmaz. Yavrular gözleri açık ve hav tüyleriyle çıkar; yürüyebilseler de başlangıçta yuva çevresinde kalırlar.

Karıştırılabilecek Türler

1. Kutup Sumrusu (Sterna paradisaea) en yakın benzerlerindendir. Daha küçük ve yuvarlak başı, kısa gagası ve çok kısa bacakları nedeniyle farklı bir oran verir. Üreme giysisindeki dış kuyruk tüyleri, konmuşken kanat ucunu az da olsa aşabilir; alt gövdesi çoğu Sumrudan daha gridir. Gaga çoğunlukla koyu kırmızı görünür. Kış giysisinde gaga koyulaşıp kuyruk kısalabildiği için, üreme kuşuna ait işaretler yıl boyunca aynı güçte kullanılmaz.

2. Kara Gagalı Sumru (Thalasseus sandvicensis) daha iri bir kuştur. İnce, uzun ve siyah gagasının ucu sarı, bacakları siyahtır; ensedeki tüyler kaldırılabilen bir tepelik oluşturur. Açık gri sırtı ve beyaz çatallı kuyruğu iki kuşu benzetebilir. Buna karşılık siyah bacak, sarı gaga ucu ve başın arkasındaki dağınık görünüm birlikte seçildiğinde, tipik erişkin Sumrudan ayrım kolaylaşır.

3. Küçük Sumru (Sternula albifrons) belirgin biçimde daha küçük, daha kısa kuyrukludur. Üreme giysisindeki net beyaz alın, sarı ve siyah uçlu gaga ile sarı bacaklar ayırıcıdır. Dıştaki uçuş tüyleri koyu görünür. Sumru da üreme dışında beyaz alınlı olabildiğinden, beyaz alın tek başına yeterli değildir; küçük gövde ile gaga ve bacak rengi aynı kuşta değerlendirilir.

4. Kara Sumru (Chlidonias niger) üreme giysisinde koyu başı ve alt gövdesiyle belirgindir. Üreme dışında alt taraf beyazlaşır, göğsün yanlarında koyu lekeler kalır; sırt, kuyruk ve kuyruk sokumu koyu gridir. Böyle bir açık gövdeli kuş, kısa süreli uçuşta genç veya kış giysili Sumruyla karışabilir. Yan göğüs lekesi ve koyu arka gövde birlikte incelenir; yalnız beyaz alın ya da siyah ense alanıyla karar verilmez.

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Hem deniz kıyısında hem iç sularda ürer; yakındaki avlanma suyu ile yuva yüzeyi birlikte önem taşır. Macaristan ve Hırvatistan’da 2014–2018 araştırmasına konu olan koloniler, doğal kıyılarla sınırlı değildi. Macaristan’ın Várpalota çevresinde iki su alanındaki üç yapay platform, çakıllı yuva zemini ve barınaklar sağlıyordu; Hırvatistan’daki Rakitje kolonisi ise bir çakıl ocağı gölündeki adayı kullanıyordu. Böylece insan yapımı bir su alanı da üremeye ev sahipliği yapabilir.

Yuva Yeri

Cornell’in Kuzey Amerika hesabında, yuva çevresinde dağınık ve alçak bitkilerin bulunduğu yerlerin seçildiği belirtilir. Bu küçük örtü parçaları yavrulara saklanma alanı sağlar. Yuva çoğunlukla suya yakın açık zemindedir.

Günlük Alan Kullanımı

Üreme sırasında kullandığı alan yalnız yuva adası değildir. Slovenya’da 2018–2019, Hırvatistan’da 2018 GPS kayıtları değerlendirilen toplam 23 erişkinin çalışması, kolonilerin çevreyi farklı kullandığını gösterdi. Hırvatistan’daki Siromaja kuşlarının çoğu konumu yuvalara beş kilometrelik çevredeyken Rakitje kuşları 23 kilometreye kadar uzanan sulara düzenli uçuşlar yapıyordu. Ancak kaydedilen her konum doğrudan av yakalama gözlemi değildi; arada uçuş, dinlenme veya başka alanları araştırma da olabilirdi.

Dünya Yayılışı

Sumru Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya’da geniş bir üreme alanına sahiptir. AviList v2025b’de dört alt tür kabul edilir. Sterna hirundo hirundo Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya’nın batı kesimlerinde geniş yayılışlıdır; Kuzeybatı Afrika’da da yerel olarak ürer. Sterna hirundo tibetana Orta Asya, Tibet Platosu ve İç Moğolistan’la; Sterna hirundo minussensis Orta Sibirya ve Kuzey Moğolistan’la ilişkilidir. Sterna hirundo longipennis ise Kuzeydoğu Sibirya’dan Kuzeydoğu Çin’e uzanır. Kış alanları topluluklara göre değişir: Hint Okyanusu, Güneydoğu Asya, Avustralya ve güney denizleri bu geniş dağılımın farklı parçalarıdır.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de üreme ve ilkbahar gözlemleri belgelenmiştir. BirdLife’ın 2021 Avrupa ekinde Türkiye için 2002–2012 dönemine ait 15.000–30.000 üreyen çift tahmini bulunur; kapsamı kısmi olarak belirtilmiştir. Bu tarihli derleme, günümüzün kesin nüfus sayımı değildir. Küçük Menderes Deltası’nda Eylül 2007–Mayıs 2008 arasında 15 noktayı ayda bir tarayan İngilizce araştırmanın tablosu, Nisan 2008’de 11 Sumru kaydeder. Bu gözlem sayısı, deltada 11 yuva veya 11 üreyen çift bulunduğu anlamına gelmez.

Göç Yolculuğu

Göç, topluluğa göre değişebilir. Macaristan ve Hırvatistan’daki iç su kolonilerinde 2014–2017 yolculuklarını ışık kaydedicilerle izleyen araştırma, kullanılabilir göç verisi elde edilen dört erişkinde doğu Afrika yönünü buldu. Hesaplanan konumlar, Balkanlar ve Türkiye üzerinden doğu Akdeniz’e, ardından Nil ve Kızıldeniz çevresine ilerlemeyle uyumluydu. Macaristan kuşları Kenya kıyılarında, Hırvatistan kuşları Mozambik Kanalı’nın güneyinde kışladı. Konumlar GPS kesinliğinde değildi; ışık ve gün uzunluğundan hesaplanmıştı. Dört kuşun bu yolculuğu, Türkiye’de görülen bütün Sumruların aynı sırayla aynı yerlerden geçtiğini göstermez.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Başlıca küçük balıkları yer; kabuklular, kalamar ve böcekler de besinine katılabilir. Brezilya’nın güneyindeki Lagoa dos Patos ağzı ve çevre kıyılarda Mart 1999–Şubat 2000 arasında toplanan 714 kusmuk topağı, kışlayan erişkin ve henüz erişkinliğe ulaşmamış kuşların besinini incelemek için kullanıldı. Balık, böcek, kafadanbacaklı ve kabuklu kalıntıları bulundu; besin bileşimi aylara göre değişiyordu. Kusmuk topağı, kuşun sindiremediği parçaları ağızdan çıkarmasıyla oluşur. Buradan hesaplanan besin kütlesi, doğrudan gözlenen av sayısıyla aynı ölçü değildir.

Nasıl Avlanır?

Su üzerinde uçarak veya kısa süre havada asılı kalarak avı arar, yüzeye yakın balığı dalışla alabilir. Bazen bütün gövdesini suya sokmak yerine gagasını yüzeyin hemen altına uzatır; su üzerinde yüzerken de besin toplayabilir. Havada böcek yakalaması ve başka sumrulardan av çalmaya çalışması da bilinir. Besin kaynağı bol olduğunda gruplar halinde toplanır.

İlginç Bilgiler

## Koloniler ve Nüfus Eğilimi Britanya’da iç su kolonilerinin çoğalması, bütün Sumru nüfusunun aynı biçimde arttığı anlamına gelmez. BTO, taş ocağı göletleri gibi iç alanlarda gelişen küçük kolonileri, büyük kıyı kolonilerindeki kayıplardan ayrı değerlendirir. Kuşların birkaç büyük kolonide toplanması, genel kuş taramalarında nüfus eğiliminin güvenilir ölçülmesini de güçleştirir. ## Ölçüyle Eşey Ayrımının Sınırı Hırvatistan ve Slovenya’nın Sava ve Drava çevresindeki ölçüm araştırması, çoğu 2018–2019’da yakalanmış 53 kuşta 22 erkek ve 31 dişiyi karşılaştırdı. Eşeyler kan örnekleriyle, az sayıda kuşta ise halkalı bireylerin çiftleşme gözlemleriyle belirlendi. Baş ve gaga ölçülerinde ortalama farklar vardı, ancak değerler örtüşüyordu. Araştırmacılar, başka bir toplulukta erkek seçmek için önerilen uzun baş-gaga eşiğinin burada güvenilir çalışmadığını belirtti. Bir topluluğun ortalaması, tek bireyi kesin etiketleyen bir kural değildir. ## Halkalı Bir Kuşun Yaşı Britanya halkalama verilerini derleyen BTO, 1996’da belirlenen en yüksek yaşı 33 yıl 6 gün olarak verir. Bu, bütün Sumruların ulaştığı yaş değildir; ilgili derlemenin halkalı bir kuş kaydıdır. Aynı kurumun üreme yaşına ulaşmış kuş için verdiği 12 yıllık tipik yaşam beklentisi de, yeni çıkmış bütün yavruların ortalama ömrü şeklinde okunmamalıdır. ## Havada Yakalanan Kalamar Filipinler’in Tañon Boğazı’nda 24 Nisan 2014’te, Sterna hirundo longipennis alt türünden bir Sumrunun havaya sıçramış bir kalamarı uçarken yakalaması fotoğraflandı. 2021’de yayımlanan bu gözlem, avın her zaman su altında alınmadığını gösteren dikkat çekici bir örnektir. Fotoğraftaki 26 kalamar, 26 ayrı avlanma olayı değildi; tek kuşun tek yakalaması belgelenmişti. Kalamarın kesin türü de belirlenmemişti. ## Rüzgârla Gelen Böcekler Brezilya’nın güneyindeki Lagoa dos Patos ve çevre kıyılarda 1999–2000 besin araştırması, sıra dışı bir olayı da kaydetti. Aralık 1999’da kanatlı karıncaların topluca ortaya çıkmasıyla denize doğru esen rüzgâr aynı döneme rastladı. 16–17 Aralık’ta Sumrular denize sürüklenen bu böceklerle yoğun biçimde beslendi. Araştırmacılar bunu diğer aylarda görülmeyen bir olay olarak anlattı; her aralık ayında beklenen değişmez bir beslenme düzeni değildi. ## Göçte Eşey ve Birey Farkı Almanya’nın Szczecin Lagünü’ndeki Riether Werder kolonisinde 2019–2023’te başlatılan ışık kaydedici çalışmasının 2026 makalesi, eşeyi bilinen ve tam yolculuk kaydı bulunan 30 erkek ile 25 dişiyi karşılaştırdı. Dişiler sonbahar göçüne ortalama 10,2 gün önce başladı; ancak model, başlangıç tarihlerindeki değişimin küçük bir bölümünü açıklıyordu. Bu fark her dişinin her erkekten önce ayrıldığı anlamına gelmez.

Ada Martısı

Ichthyaetus audouinii

Takım Charadriiformes
Familya Martıgiller (Laridae)
IUCN Durumu VU
Arazide Teşhis İpucu
Erişkinde kırmızı gaga, koyu göz ve gri-yeşilimsi bacağı ince gövdeyle birlikte doğrulayın.

Ses Kayıtları

Ses kayıtları aranıyor...

Bilimsel Tanım & Morfoloji

Hızlı Tanı

Erişkin Ada Martısında koyu kırmızı gaga, koyu göz, gri-yeşilimsi bacaklar ve açık gri sırt birlikte aranır. Genç kuş kahverengi desenlidir ve erişkinin kırmızı gagasını taşımaz.

Genel Görünüm ve Duruş

İri martılar arasında ince gövdesi, uzun-dar kanatları ve uzun bacaklarıyla dikkat çeker. Erişkinde baş ve alt taraf beyaz, sırt açık gridir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkinde koyu kırmızı gaganın ucuna yakın siyah bant, en uçta sarımsı bölüm bulunur. Göz koyudur; bacaklar koyu gri ile yeşilimsi gri arasında görünebilir. Kanat uçları siyahtır.

Erişkin dişi ve erkeğin tüy renkleri benzerdir; yalnız tüylere bakarak güvenilir eşey tayini yapılamaz.

Genç kuş kahverengi desenlidir; kanat altında belirgin koyu-açık desen görülür. Sağrı, yani sırtın kuyruk önündeki bölümü koyucadır. Kuyruk dibini üstten örten tüylerde U biçimli beyaz alan, beyaz uçlu koyu kuyrukla birlikte değerlendirilir. Yaş ilerledikçe baş ve gövde açılır; kanat ve kuyruktaki koyu tüyler daha uzun süre kalabilir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta ince gövde ve uzun, dar kanatlar belirgindir. CIESM, benzer iri martılara göre kanat vuruşları arasında daha uzun süzüldüğünü belirtir. Erişkinin kanadında açık gri iç bölümle siyah uçlar karşıtlık oluşturur.

Karıştırılabilecek Türler

Gümüş Martı (Larus michahellis) erişkinde daha iri, güçlü başlı ve geniş kanatlıdır; gagası ve bacakları sarıdır. Gençlerde iki tür de kahverengi olduğundan erişkin renkleri kullanılmaz. Ada Martısının ince yapısı, desenli kanat altı ve kuyruk çevresindeki açık-koyu alanlar birlikte değerlendirilir.

Kara Sırtlı Martının (Larus fuscus) gençleri de Ada Martısının gençlerine benzer. Ada Martısında desenli kanat altı, kuyruk dibindeki U biçimli beyaz alan ve koyu kuyruk birlikte incelenir; tek işaretle kesin karar verilmez.

Ses ve Davranış

Fransız müze tür hesabı alarm sesini kalın, diğer bazı çağrılarını boğuk ve art arda gelen sesler olarak anlatır. Başka martılarla birlikteyken sesin hangi kuşa ait olduğu görülmelidir.

Yuva, Yumurta ve Kuluçka

CIESM, 2–3 yumurta ve 28 günlük kuluçka verir; Fransız müze hesabının Korsika sentezinde çoğunlukla üç yumurta ve 26–33 gün bildirilir. İlk uçuş için 2025 uluslararası eylem planı yaklaşık 6–7 hafta, eski müze hesabı 35–40 gün verir. Kaynaklar ortalanmaz; ilk uçuş tam bağımsızlık değildir. Bunlar Türkiye’nin bütün yuvalarında ölçülmüş süreler değildir.

Bu üç ölçü için erkek ve dişiye özgü ayrı temsilî değer doğrulanmadı; iki kutuda aynı ortak tür değeri gösterilir. Boy ve kanat açıklığı Fundación CRAM'ın yaklaşık tür değerleridir; ağırlık BTO BirdFacts'in tür değeri olan 610 g'dır. Bunlar eşey belirleme ölçütü değildir; bireysel kuşlar farklı olabilir.

Biyometri

ÖlçüErkekDişi
---------
Toplam boyyaklaşık 50 cmyaklaşık 50 cm
Kanat açıklığıyaklaşık 130 cmyaklaşık 130 cm
Ağırlık610 g610 g

Habitat & Dağılım

Üreme Alanı

Kıyı adaları ve adacıkların sakin, açık veya seyrek bitkili bölümleri başlıca üreme ortamlarıdır. Besin kaynaklarına erişim ve insan rahatsızlığının azlığı önemlidir.

Günlük Alan Kullanımı

Kıyıya yakın deniz alanlarını kullanır. İspanya’nın Ebro Deltası’ndaki 2011 GPS araştırmasında deniz, balıkçı limanları ve çeltik alanları birlikte incelenmiştir; bu yerel kullanım bütün koloniler için zorunlu değildir.

Yuva Yeri

Yuva yerdeki sığ çukurdur; otlar, deniz yosunu ve başka bitki parçalarıyla çevrilebilir.

Değişen Habitat Kullanımı

BirdLife’ın 16 Ocak 2026 açıklaması, bazı toplulukların limanlar ve insan etkisindeki alanlarda da yuvalandığını vurgular. Yeni bir ortama yerleşebilmesi, türün insan baskısından etkilenmediği anlamına gelmez. Araç hareketi, insanlar ve kirlilik bu alanlarda farklı riskler yaratır; geleneksel sessiz adaların korunması yine önemlidir.

Gözlem Mesafesi

Koloniye çıkmadan teleskopla gözlem yapın ve yuvaların tam koordinatlarını paylaşmayın. Alarm veren veya topluca havalanan kuşlardan uzaklaşın.

Dünya Yayılışı

Üreme dağılımının merkezi Akdeniz havzasıdır; Atlantik kıyısındaki Portekiz’de de koloniler bulunur. Yuvalayan topluluklar kesintisiz bir kıyı şeridi oluşturmaz.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye’de Ege ve Akdeniz kıyıları ile adalarda yerel ve seyrek dağılımlıdır. Üreme, beslenme, geçit ve kışlama kayıtları ayrılmalıdır. Yazın görülen her kuş yakındaki yuvanın kanıtı değildir; kışın da Türkiye’den bütünüyle ayrılmaz.

Araştırmanın Gösterdiği ve Göstermediği

Özkan ve Yapan’ın 2024 araştırması, Türkiye’nin Mersin/Aydıncık kıyısındaki küçük koloniyi 2016–2020 ve 2023’te izledi. Yayın, 2016–2023 dönemi için 6–10 çift ve komşu iki ada arasında yer değiştirme bildirir; 2018 ve 2023’te tam yuva sayımı yapılamamıştır. Bu yerel sonuç güncel Türkiye toplamı değildir.

Göç Yolculuğu

Üreme sonrasında kıyılar boyunca dağılabilir. Batıdaki topluluklardan kuşlar Cebelitarık üzerinden Afrika’nın Atlantik kıyılarına ulaşırken bazıları Akdeniz’de kalır. Bu batı rotası Türkiye’deki her kuşun zorunlu güzergâhı değildir.

Beslenme & Diyet

Ne Yer?

Küçük deniz balıkları, özellikle sardalya ve hamsi gibi sürü oluşturan balıklar önemlidir. Yüzeye yakın avlara ulaşabilir; besinleri yerel fırsatlara göre çeşitlenir.

Nasıl Avlanır?

İspanya’nın Ebro Deltası’nda Mayıs 2011’de 36 erişkinin GPS kayıtlarıyla oluşturulan habitat modellerinde, deniz ve karasal alan kullanımı günün saatine ve balıkçılık faaliyetine göre değişiyordu. Gece de koloni dışında etkinlik kaydedildi. Bu kolonideki düzen bütün Türkiye kuşlarına genellenmez.

Balıkçılık ve Esneklik

Balıkçılık artıkları ve karasal omurgasızlar da yenir. İspanya’nın Ebro Deltası’nda Mayıs 2011’de izlenen 22 erkek ve 15 dişinin besin arama yolculukları, balıkçılığın yapıldığı ve yapılmadığı günlerde eşeylere göre farklı değişmiştir. Çeltik alanı kullanım oranında erkek–dişi farkı istatistiksel olarak anlamlı değildi; Türkiye için sabit bir eşey tercihi çıkarılamaz.

Beslenmeyi Gözlerken

Yiyecek atarak kuşları yaklaştırmayın.

İlginç Bilgiler

## Adının ve Bilimsel Adının Kökeni İngilizce Audouin's Gull ve bilimsel audouinii adı doğa bilimci Victor Audouin'e atıfta bulunur. BTO, bilimsel tanımlamanın yazarını Payraudeau ve yılını 1826 olarak verir. Eski kaynaklardaki Larus audouinii ile güncel Ichthyaetus audouinii aynı türün farklı cins yerleşimleridir; yalnız bu ad farkı yüzünden iki ayrı tür kaydı oluşturulmamalıdır. ## Yeni Bir Üreme Alanına Yerleşmek İspanya’nın batı Akdeniz kıyılarındaki üreme topluluklarını 1981–2015 döneminde inceleyen 2017 araştırması, yaşı üreme deneyiminin göstergesi olarak kullandı. Kuşlar, 3–4 yaşında olanlar “deneyimsiz”, en az 5 yaşındakiler “deneyimli” sayılarak ayrıldı. Yeni alanlara yerleşenlerde ikinci grup daha fazlaydı. Bu sınıflandırma, her bireyin geçmişte kaç kez ürediğinin doğrudan ölçümü değildir. Araştırmacılar, boş bir alanın güvenliğini öğrenmenin zaman isteyebileceğini tartışır; bu, karar mekanizmasına ilişkin yorumdur. Bir önceki yıl üremede başarısız olmak da tek başına yeni yere taşınmayı açıklamamıştır. ## Renkli Halkalar Ne Anlatır? Portekiz’in Algarve bölgesindeki üreme topluluğunda okunan renkli halkalar, İspanya’daki on farklı toplulukta halkalanmış kuşları ortaya koymuştur. 2025–2035 eylem planı bunu Leal ve Lecoq’un 2005 izlemesine dayanarak aktarır; yeni bir 2025 deneyi değildir. Yuva yapılan yer her bireyin doğum yeri olmayabilir. ## Koruma Planı Birden Fazla Ülkeyi Bağlar BirdLife’ın 16 Ocak 2026 açıklaması türü küresel Hassas (VU) olarak verir. 2025’te kabul edilen uluslararası eylem planı 2035’e kadar üreme ve kışlama alanlarını korumayı, besin koşulları ile insan baskılarını izlemeyi hedefler. 2026, açıklamanın tarihidir; yeni IUCN değerlendirmesi olduğu iddia edilmez.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...