Gaganın başa göre uzunluğunu yan profilden gör.
Büyük Cılıbıt
Anarhynchus leschenaultii • Greater Sand-Plover
Büyük Cılıbıt
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. Değerlendirilen ad: Charadrius leschenaultii. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Büyük Cılıbıt Anarhynchus leschenaultii uzun bacaklı, güçlü ve uzun gagalı bir cılıbıttır. Üreme dışında üstü gri-kahverengi, altı beyazdır; göğüs yanlarında koyu yamalar ve yüzde hafif açık kaş görülür. Gaganın biçimi, baş ve bacak oranları birlikte değerlendirilir.
Genel Görünüm ve Duruş
Baş genellikle köşeli, tepe basık; gövde yataya yakın ve dengeli görünür. Ancak duruş, kabarmış karın tüyleri ve gözlem açısı bacakların görünen uzunluğunu değiştirir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Üreme erkeğinde yüzde siyah işaretler, göğüste sıcak turuncu-kestane bant belirginleşir. Dişide siyah alanlar genellikle daha az, kahverengimsi veya beneklidir. Bireysel değişkenlik bulunduğundan yalnız renk yoğunluğu kesin eşey ölçütü değildir.
Üreme dışındaki erkek ve dişi benzer görünür. Gençlerde üst tüylerin açık devetüyü kenarları ve koyu ince desenler daha belirgin olabilir; yüz sıcak tonlu görünebilir. Yaş yalnız solukluğa bakılarak seçilmez.
Avustralya bilimsel kurulunun 2015 derlemesi, Moğolistan, kuzeybatı Çin ve güney Sibirya’daki üreme için genellikle üç, gözlenmiş 2–4 yumurta bildirir. İki ebeveyn en az 24 gün kuluçkaya katılır; yavrular yaklaşık 30 günde uçar. Bunlar Türkiye’de ölçülmüş tek değerler değildir.
Uçuşta Görünüm
Üst kanatta beyaz şerit vardır; içteki uzun uçuş tüyleri üzerinde bu şerit genişler. Kuyruk ucuna yakın koyu bant, daha açık taban ve açık uçla karşıtlık oluşturabilir. Kanat altı çoğunlukla beyazdır; tek açıyla bütün desen görülmez.
Ses ve Davranış
Çağrı yumuşak, yuvarlanan kısa bir “tırr” gibi duyulabilir. Fakat benzer kum cılıbıtlarının çağrıları örtüşür; yalnız ses nadir bir kuşu kesinleştirmez.
Karıştırılabilecek Türler
En zor benzerleri Tibet Cılıbıtı Anarhynchus atrifrons ve Sibirya’da üreyen Anarhynchus mongolus’tur. Genellikle daha küçük, daha kısa gagalı ve daha yuvarlak başlıdırlar. Renkler benzediğinden gaga, baş ve bacak oranları birlikte incelenmelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Aynı düzlemdeki küçük kum cılıbıtlarıyla karşılaştır.
Üreme kestanesi veya kışın yan göğüs yamalarını doğrula.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kış kaydını üreme sayma.
Şubat
Roosta yaklaşma.
Mart
Tek erken kayıtla takvim kurma.
Nisan
Geçiş kuşunu eş sayma.
Mayıs
Açık zeminde yuvaya yaklaşma.
Haziran
Kuluçkadaki kuşu kaldırma.
Temmuz
Yavruyu yerden alma.
Ağustos
Sürüye kaçış alanı bırak.
Eylül
Kanat şeridiyle tek başına karar verme.
Ekim
Noktaları rota yapma.
Kasım
Gelgit roostunu bozma.
Aralık
Gözlem çabasını kaydet.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kurak çakıllı düzlük
Yaz kaydını yuva kanıtı sayma.
Gelgit çamurluğu
Koş-dur beslenmesini uzaktan izle.
Lagün ve tuzla
Yüksek gelgit roostunun kaçışını açık bırak.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Tibet Kum Cılıbıtı
Anarhynchus atrifrons- Boy
- Genellikle daha küçük.
- Gaga
- Daha kısa ve küt.
- Tanı
- Kışın çok zor; çoklu kanıt gerekir.
Akça Cılıbıt
Anarhynchus alexandrinus- Boy
- Daha küçük.
- Gaga
- Kısa ve ince.
- Ense
- Beyaz yaka daha belirgin.
Halkalı Cılıbıt
Charadrius hiaticula- Yapı
- Daha kısa bacaklı ve tıknaz.
- Göğüs
- Tam siyah kuşak.
- Gaga
- Daha kısa.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaÇıplak kum, çakıl veya yarı çölde sığ zemin kazıntısı.
- 2YumurtaTipik 3; gözlenen 2–4.
- 3Kuluçkaİki eş, en az 24 gün.
- 4YavruHareketli çıkar; yaklaşık 30 günde uçar.
- 5GözlemYuvaya yaklaşma, kuşu kaldırma veya koordinat paylaşma.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Büyük Cılıbıt ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Yağmurcungiller (Charadriidae) — 18 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Büyük Cılıbıt
Gaganın başa göre uzunluğunu yan profilden gör.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
