Siyah başta gözün arkasına uzanır.
Çiğdeci
Acridotheres tristis • Common Myna
Çiğdeci
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Çiğdeci (Acridotheres tristis; Common Myna), sığırcıkgillerden, kahverengi gövdeli ve siyah başlı bir kuştur. Erişkinde sarı gaga, sarı bacaklar ve gözün çevresindeki tüysüz sarı alan birlikte dikkat çeker. Bu son işaret tüy değildir; gözün yanındaki çıplak deridir.
Erişkinde kahverengi sırt ve alt gövde, koyu baş ve boyunla karşıtlık oluşturur. Kuyruğun altındaki beyaz tüyler, kuş yerdeyken de görülebilir. Siyah kuyruk ucundaki beyazlık ise aşınabilir; özellikle üreme döneminde silikleşmiş olması tek başına başka tür demek değildir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi toplu, gagası ve bacakları güçlüdür. Yerde dikçe durur; kısa çimde yürüyüp gagasıyla besin toplarken kolay görülebilir. Sığırcığa göre biraz daha iri ve kalın gagalı görünür.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Dişi ve erkek birbirine çok benzer. Erkek genel olarak biraz daha iri olabilir; fakat tek bir kuşun iri görünmesi, onu güvenle erkek diye tanımlamaya yetmez. Sarı göz derisi ve beyaz kanat alanları da yalnız erkeğe özgü işaretler değildir.
Genç kuş daha soluktur; başı ve boğazı erişkindeki gibi belirgin siyah olmayabilir. Bu yüzden kahverengi başlı bir bireyi hemen başka bir çiğdeci türü saymamak gerekir.
Yeni Zelanda uzman tür hesabı, çok yeni yavrularda göz çevresinin ilk iki hafta beyaz olduğunu, genç kuyruğunda erişkinin beyaz uçlarının bulunmadığını belirtir. Bu nedenle sarı göz çevresi ve beyaz kuyruk ucu, bütün yaşlarda aynı belirginlikle aranmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta yuvarlakça kanatların altındaki geniş beyaz alanlar belirginleşir. Kanadın dış bölümündeki siyah uçuş tüylerinin tabanında da iri bir beyaz leke vardır. Üstten bakıldığında bu beyaz, koyu dış kanatla karşıtlık yapar; alttan beyaz kanat örtüsü daha geniş görünür.
Ses ve Davranış
Tek ve düzenli bir ezgi yerine gıcırtılı sesler, gıdaklamalar, ıslıklar ve karışık gevezelikler duyulur. Üreme döneminde eşler karşılıklı seslenebilir. Başka kuşları da zaman zaman taklit eder.
Üreme sırasında yuva çevresini savunur ve başka kuşlarla sert kavgalara girişebilir. İnsanların yakınında da besin arayabilir.
Karıştırılabilecek Türler
Sığırcık (Sturnus vulgaris; Common Starling, ayrıca European Starling) daha ince ve sivri gagalıdır. Üreme erişkininin gövdesi koyu, metalik yansımalıdır; üreme dışındaki açık benekler artar. Genci ise düz kahverengi ve koyu gagalı olabilir. Uçuşta sivri kanatları, Çiğdecinin daha yuvarlak kanatlarından ayrılır.
Kurşuni Çiğdeci (Acridotheres fuscus; Jungle Myna) de beyaz kanat lekeli ve beyaz kuyruk uçlu olabilir; fakat alın tüyleri küçük bir tepe yapar ve göz çevresinde Çiğdecininki gibi tüysüz sarı alan bulunmaz. Batı Hindistan’daki mahrattensis alt türünde gri veya mavimsi beyaz olabilen bölüm gözün renkli bölümüdür; göz çevresindeki deriyle karıştırılmaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Sarı gaga ve bacaklarla güçlü karşıtlık.
Üst ve alt kanatta biçimi farklı görünür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Tüneği korkutmayın
Şubat
Yemle çift çekmeyin
Mart
Oyuk rekabetine müdahale etmeyin
Nisan
Yuva deliğine kamera sokmayın
Mayıs
Girişi kapatmayın
Haziran
Yavruyu yerinden almayın
Temmuz
Aileyi takip etmeyin
Ağustos
Yerel dağılmayı göç saymayın
Eylül
Yeni kaydı fotoğrafla belgeleyin
Ekim
Halkasız kuşa köken atamayın
Kasım
Tünek sayısını çift saymayın
Aralık
Yapay besleme yapmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kent parkı ve bahçe
Çim beslenmesi, ağaç ve yapı oyukları.
Tarla ve otlak kenarı
Açık zemin ve hayvanların kaldırdığı böcekler.
Yapı çevresi
Çatı, tabela ve lamba boşluklarında yuva.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Sığırcık
Sturnus vulgaris- Baş
- Sarı çıplak göz derisi yok.
- Gövde
- Parlak koyu/benekli, kahverengi gövde yok.
- Yapı
- Gaga ince, kanatlar sivri.
Tepeli Çiğdeci
Acridotheres cristatellus- Alın
- Belirgin ileri uzanan tüy tepesi.
- Gövde
- Daha koyu ve siyaha yakın.
- Yüz
- Çıplak göz derisi farklı/zayıf.
Kurşuni Çiğdeci
Acridotheres sp.- Gövde
- Gri, sıcak kahverengi değil.
- Göz
- Mavi çıplak çevre gösterilmiş.
- Alın
- Uzun dik tüyler; 135 levhası değildir.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaAğaç/yapı oyuklarında ot, dal, yaprak, tüy, kâğıt ve lif dolgusu.
- 2YumurtaTipik 4–5.
- 3Kuluçkaİki ebeveyn, 13–18 gün.
- 4YavruYaklaşık 22 gün veya sonra çıkar; uçuş birkaç gün gecikebilir.
- 5GözlemDeliği açma/kapatma, kamera, yemleme ve yavruyu alma yok.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Çiğdeci ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Sığırcıkgiller (Sturnidae) — 4 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Çiğdeci
Siyah başta gözün arkasına uzanır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
