kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek15 cm
dişi15 cm
Kanat Açıklığı
erkek20 cm
dişi20 cm
Ağırlığı
erkek12 g
dişi12 g

Tür Bilgisi

Türkçe Dağ Mukalliti
İngilizce Upcher's Warbler
Bilimsel Hippolais languida
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Dağ Mukalliti (Hippolais languida; İngilizce Upcher’s Warbler), güçlü gagalı, geniş ve koyu kuyruklu, gri-kahverengi bir kuştur. Kanadı da gövdeye göre koyu görünür. Cornell’in tanı özetinde, yakın mukallitler arasındaki iriliği ve kanattaki açık alanın belirginliği birlikte ele alınır. Soluk gövde üzerindeki koyu kanat-kuyruk karşıtlığı, kuş kısa süreliğine çalının dışına çıktığında da fark edilebilir.

Genel Görünüm ve Duruş

Ermenistan saha rehberi uzun gagayı, düzçe alnı, soluk kaşı ve açık göz halkasını tarif eder. Sırt kahverengimsi gridir; alt taraf beyazdır. Kaş ile göz halkası ayrı ayrıntılardır, yüzü kaplayan tek bir beyaz maske oluşturmazlar. Açık göz çevresi koyu gözün seçilmesini kolaylaştırır; fakat kuşun başındaki çizgiler birçok başka mukallitteki gibi oldukça sadedir.

Taze tüylerle aşınmış tüylerin rengi aynı değildir. Oiseaux.net hesabı, aşınmış erişkinde üst tarafın daha kahverengi ve mat; kaş, göz halkası ve alt tarafın daha beyaz görünebildiğini anlatır. Kanat ve kuyruk tüyleri de solar, açık kenarlar daralır. Bu değişim, yaz kuşunun kanat panelinin neden daha zayıf görünebildiğini açıklar.

Kuyruk kapalıyken dolgun, uç köşeleri hafif yuvarlak görünür. Wallace’ın karşılaştırmalı incelemesinde uzun kuyruk, Dağ Mukallitinin sahadaki görünüşünün özellikle belirgin bir parçasıdır; uzunluk izlenimi kuyruk hareketiyle daha da artar. Kuyruğun ortasında belirgin bir çatal beklenmez.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkekle dişi tüy görünüşü bakımından benzerdir. Her ikisinde de koyu kanat ve kuyrukla daha soluk gövdenin karşıtlığı bulunabilir. Sırf tüyün koyuluğundan veya başın iri görünmesinden eşey belirlenmez; ayrı erkek ve dişi renk desenleri varmış gibi düşünülmemelidir.

Wallace’ın sonbahar karşılaştırmasında genç kuşun aşınmamış tüyleri, aynı mevsimdeki yıpranmış erişkine göre daha az kahverengi; alt tarafı daha temiz görünür. Kanattaki açık panel de daha belirgin olabilir. Burada karşılaştırılan yalnız “açık kuş ve koyu kuş” değildir: biri yeni, diğeri kullanıldıkça aşınmış tüyler taşır. Bu nedenle yaş yorumunda tüylerin durumu, renk kadar önemlidir.

Uçuşta Görünüm

Olağan uçuşunda gövde yataya yakın, kanat vuruşları güçlü ve akıcıdır. Erkek şarkılı gösteride bir tünekten ayrılarak yavaşça yükselebilir; ardından kanatlarını geniş açıp süzülerek alçalır. Bu gösteri, bir çalıdan diğerine yapılan sıradan yer değiştirme uçuşuyla aynı görünüşte değildir.

Kapalı kanatta uçuş tüylerinin uç bölümü, içte üst üste duran uzun tüylerin gerisine belirgin biçimde uzanır. Wallace, bu kanat yapısını Dağ Mukallitinin uzun kanatlı görünüşü içinde değerlendirir. Çok uzun kuyruk ise kanadı olduğundan kısa gösterebilir. Bu yüzden kuşu yalnız kuyruk uzunluğuyla değerlendirmek yerine, kapalı kanadın ne kadar geriye uzandığına da bakılır.

Ses ve Davranış

Şarkı, hızla yinelenen melodik ve pürüzlü parçalardan oluşur. Erkek açıkta, belirgin bir tünekten söyleyebilir. Cornell’in ses anlatımında kısa çağrı sert bir “çak” benzetmesiyle verilir. Şarkının uzun dizileriyle tek çağrı notası aynı şey değildir; sessizce çalılar arasında dolaşan bir kuşun kısa çağrısı, şarkı söyleyen kuş kadar çok ayrıntı sunmaz.

Andrea Corso, Eylül–Ekim 1998’de İsrail’deki saha çalışması sırasında mukallitleri karşılaştırırken bir Dağ Mukallitini de incelemişti. Bu kuşta kuyruğun döndürülmesini ve hareket sırasında yelpaze gibi açılmasını kaydetti. Yakın Ak Mukallitlerde daha çok aşağı doğru kuyruk vuruşu görmüştü. Dairesel hareketle açılan geniş kuyruğu birlikte izlemek, kuşun davranışını yalnız “kuyruk sallıyor” diye özetlemekten daha açıklayıcıdır.

Kazakistan’ın 2005 bilimsel kuş derlemesinde yuva, çalı veya küçük ağaçta ince kuru ot ve bitki lifleriyle kurulan, örümcek ağıyla tutturulup yumuşak bitkisel malzemeyle döşenen çanak olarak anlatılır. Bu bölgesel hesap 3–5 yumurta, dişide 12 günlük kuluçka ve yavrularda 11–12 günde yuvadan ayrılma bildirir. Yavruları iki ebeveyn besler. Derleme, bu süreler için ayrı bir örneklem büyüklüğü vermez.

Karıştırılabilecek Türler

Ak Mukallidin (Iduna pallida; İngilizce Eastern Olivaceous Warbler) gri-kahverengi sırtı, krem-beyaz alt tarafı ve soluk göz çevresi benzerlik yaratabilir. Dağ Mukallitinde daha koyu kanat ve kuyruğun soluk gövdeyle belirgin karşıtlığı, Corso’nun karşılaştırmasında öne çıkar. Ak Mukallitte kanat ve kuyruk sırtla daha az karşıtlık gösterir. Yüzün açıklığı yerine bu desenler ve iki türün kuyruk hareketleri birlikte incelenir.

Zeytin Mukalliti (Hippolais olivetorum; İngilizce Olive-tree Warbler), daha iri ve daha belirgin kanat panellidir. Onun da tüy kenarları açık, kanat ve kuyruğu koyudur. Beyazımsı alt tarafta gri yayılım görülebilir; dolayısıyla iki türü yalnız “beyaz karınlı gri kuş” olarak ayırmak mümkün değildir. Genel irilik ve kanat panelinin belirginliği, baş-gaga yapısı ve sesle birlikte değerlendirilir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Dağ Mukalliti saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
İri baş, uzun güçlü gaga

Kalın boyunlu yapı ilk kontroldür.

02
Koyu kanat ve açık panel

Soluk gövdeyle karşıtlığı birlikte ara.

03
Yana hareket eden koyu kuyruk

Davranışı tek başına karar yapma.

Gözlem Noktaları

Birey ve topluluğa özgü; sabit değer yok
Toplam Gözlem: 10 Yaz ziyaretçisi ve geçit göçmeni

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Dağ Mukalliti

Upcher's Warbler
Hippolais languida

Kalın boyunlu yapı ilk kontroldür.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...