Dolgun gri-kahverengi başta birlikte.
İpekkuyruk
Bombycilla garrulus • Bohemian Waxwing
İpekkuyruk
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
İpekkuyruk, dolgun gövdeli, kalın boyunlu ve belirgin tepeli bir ötücü kuştur. Gri-kahverengi gövdesi, yüzündeki siyah maske, pas kızılı kuyruk altı ve sarı kuyruk ucu dikkat çeker. Kanat üzerinde beyaz dikdörtgenler ve kimi tüylerin ucunda kırmızı, mum damlasına benzeyen uzantılar görülebilir.
Türün İngilizce adı Bohemian Waxwing, bilimsel adı Bombycilla garrulus’tur. AviList kuzey Avrasya ile Kuzey Amerika kuşlarını aynı türün iki alt türü olarak ele alır. Yakın akrabası Sedir İpekkuyruğu farklı bir türdür.
Genel Görünüm ve Duruş
Erişkinin gözünün üzerinden geçen koyu maske, başın gerisine doğru uzanır. Boğazda da siyah bir alan vardır. Alın ve yanakların ön kısmında sıcak kızılımsı tonlar görülebilir. Sırttaki kahverengimsi renk, bel ve kuyruk üstüne doğru daha gri görünür.
Kırmızı, mum damlasını andıran uzantılar kanadın gövdeye daha yakın uzun uçuş tüylerinin ucundadır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı temel renkleri taşır. Dişinin kuyruk ucundaki sarı, kanattaki beyaz ve kırmızı alanları daha az gelişmiş; siyah boğazının sınırı daha belirsiz olabilir. Bu hafif farklar, yalnız tek bir renkli tüyü görerek kesin eşey belirlemek için kullanılmamalıdır.
Gençlik tüyündeki kuş daha gri ve mattır. Alt tarafında kahverengimsi çizgiler, beyazımsı boğaz ve daha dar bir yüz maskesi görülür. İlk tüy değişiminden sonra erişkine benzemeye başlar. Bu yüzden kışın görülen bir ilk yaş kuşunun, yazın henüz tüy değiştirmemiş gençle aynı görünmesi beklenmez.
Uçuşta Görünüm
Geniş, uçlara doğru sivrilen kanatlar ile kısa ve küt uçlu kuyruk uçuş siluetinde belirgindir.
Ses ve Davranış
En sık duyulan ses ince, titreşimli bir çağrıdır. Bir sürünün birlikte seslenmesi küçük zillerin çınlamasını andırabilir. Bu çağrıya, üreme alanlarında daha alçak ve cıvıltılı sesler de eklenir.
Üreme dışında sürüler hâlinde dolaşır. Meyve bulabildiği ağaçlıkları ve şehir parklarını kullanabilir.
Kur sırasında eşler bir meyveyi veya başka küçük bir nesneyi gagalarıyla birbirine uzatıp geri alabilir. Bu alışveriş birkaç kez yinelenebilir. Meyve aktarımı, İpekkuyruğun çift davranışının bir parçasıdır; tek bir aktarımın ardından mutlaka çiftleşme olduğu söylenemez.
Karıştırılabilecek Türler
Uzaktan, sürü hâlindeki Sığırcıkla (Sturnus vulgaris; İngilizce European Starling) karışabilir. İpekkuyruğun açık renkli tüyleri, kısa gagası ve başındaki tepe yakından ayrımı kolaylaştırır.
Kuzey Amerika’daki benzeri Sedir İpekkuyruğudur (Bombycilla cedrorum; İngilizce Cedar Waxwing). Erişkin Sedir İpekkuyruğunun kuyruk altı beyazdır; karnı daha sarımsı ve kahverengimsidir. İpekkuyrukta görülen belirgin beyaz kanat çizgisi de onda bulunmaz. Bu kıyas, Sedir İpekkuyruğunun Türkiye’de olağan olarak bulunduğu anlamına gelmez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Beyaz, sarı ve değişken kırmızı uçlar.
Kısa sarı uçlu kuyruğun altında.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Meyveli ağaçları uzaktan tarayın
Şubat
Sürü sesini kaydedin
Mart
Geç kuşu çok açılı belgeleyin
Nisan
Tarihi ve sürü sayısını yazın
Mayıs
Sıra dışı kaydı bağımsız doğrulatın
Haziran
Türkiye üremesi varsaymayın
Temmuz
Kuzey verisini Türkiye saymayın
Ağustos
Erken haberi otomatik taşımayın
Eylül
Meyve ürününü not edin
Ekim
İlk sürüyü tarihçe belgeleyin
Kasım
Pas kuyruk altını doğrulayın
Aralık
Sürüyü tekrar tekrar uçurmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Meyveli park ve bahçe
Kış sürüsü ürün bitince hızla ayrılabilir.
Açık koru ve yol kenarı
Meyveli çalı ile yüksek dinlenme ağacı birlikte.
Suya yakın tayga
Kuzey üreme habitatıdır, Türkiye yuvası değildir.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Sedir İpekkuyruğu
Bombycilla cedrorum- Kuyruk altı
- Beyazımsı; pas kızılı değil.
- Kanat
- Güçlü beyaz-sarı paket yok.
Japon İpekkuyruğu
Bombycilla japonica- Kuyruk ucu
- Kırmızı; sarı değil.
- Yayılış
- Doğu Asya; Türkiye iddiası çok güçlü belge ister.
Sığırcık
Sturnus vulgaris- Baş
- Tepe ve siyah maske yok.
- Desen
- Pas kuyruk altı ve sarı kuyruk bandı yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriKuzey taygasında ladin, çam, kavak veya kızılağaç dalı.
- 2Yuva yapısıDal, ot, yosun, liken ve liften örülmüş, içi yumuşak çanak.
- 3YumurtaBTO tipik 5; gözlenmiş 4–6.
- 4Kuluçka ve yavruDişi 13–14 gün; yavru 15–17 gün yuvada.
- 5EtikTürkiye’de üreme varsaymayın; yuvaya yaklaşmayın ve konum yayımlamayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
İpekkuyrukgiller (Bombycillidae) — 1 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
İpekkuyruk
Dolgun gri-kahverengi başta birlikte.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
