Kalın boyun, güçlü baş ve uzun kuyruk.
Karabatak
Phalacrocorax carbo • Great Cormorant
Karabatak
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Karabatak iri, koyu renkli bir su kuşudur. Uzun boynu, ucu aşağı kıvrık gagası ve kama biçiminde uzayan kuyruğu dikkat çeker. Avrupa’daki erişkinlerin yüzünde beyazımsı yanak ve çene ile sarı çıplak deri birlikte görülür. Yakından gözünün yeşil olduğu seçilebilir. Baş, gaga ve kuyruk oranları birlikte incelendiğinde, yalnız uzaktan siyah görünmesine göre çok daha güvenilir biçimde tanınır.
Genel Görünüm ve Duruş
Avrupa’daki erişkinin üst tarafı iyi ışıkta bronz parıltılı ve pullu görünebilir. Örtü tüylerinin koyu kenarları her tüyün sınırını belirginleştirir. Beyaz baş tüyleri üreme giysisinde artar ve yuvalama ilerlerken azalabilir.
Cornell’in uzman anlatımında Karabatak, kalın boyunlu, iri başlı ve geniş kanatlı bir kuş olarak betimlenir. Su üzerinde gövdesinin büyük bölümü aşağıda kalabilir; dinlenirken kanatlarını iki yana açık tuttuğu da görülür.
Keith Vinicombe’nin uzman tanı rehberi, baştaki beyazlığın miktarıyla carbo ve sinensis alt türlerinin kesin ayrılamayacağını vurgular. Gaganın gerisindeki çıplak boğaz derisinin açısı ancak tam yandan ve yakından değerlendirilebilir. Ara özellikli kuşlarda alt tür belirsiz kalabilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı temel renk ve deseni taşır. Vinicombe’nin tanı rehberine göre erkekler ortalama daha iri olsa da boyutlar örtüşür. Tek başına duran bir kuşa yalnız iriliğine bakarak kesin eşey verilmemelidir.
Gençler kahverengidir; göğüs ve karındaki beyazlığın miktarı değişir. Cornell’in uzman rehberinde bazı gençlerin alt tarafı oldukça beyaz, bazılarınınki ise daha koyu görünür. Beyaz karın tek başına dişilik işareti değildir; genç bir Karabatağın giysisi, erişkinin mevsimsel beyaz lekeleriyle de karıştırılmamalıdır.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta güçlü kanat vuruşları ve uzun kuyruk seçilir. Vinicombe’nin tanı rehberinde, kuşların düzensiz V biçimli topluluklar da kurabildiği belirtilir. Boyun öne uzanır; hafifçe kırılarak düz bir çizgi yerine açılı görünebilir.
Üreme giysisindeki erişkinin arka yanlarında beyaz uyluk lekeleri belirir. Cornell’in tanı rehberinde de görülen bu leke gövde üzerindedir; beyaz bir kanat şeridi değildir.
Ses ve Davranış
Oiseaux.net’in uzman anlatımına göre özellikle kolonide ve diğer Karabatakların yanında ses çıkarır; başka zamanlarda çoğunlukla sessizdir. Kalın, art arda yinelenen çağrıları havlamayı andırabilir. Kolonide duyulan ses ile sessizce beslenen kuş aynı türün farklı davranışlarıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Tepeli Karabatak (Gulosus aristotelis; European Shag) daha ince boyunlu ve ince gagalıdır; alnı daha dik görünür. Vinicombe’nin tanı rehberi, Karabataktaki geniş çıplak boğaz alanının Tepeli Karabatakta bulunmadığını, onda ağız köşesi boyunca daha ince sarı bir çizgi görüldüğünü açıklar. Akdeniz ve Karadeniz çevresindeki desmarestii alt türünün gençleri beyaz alt taraf gösterebilir. Bu nedenle Türkiye’de beyaz karın, tek başına bu iki türü ayırmaz.
Küçük Karabatak (Microcarbo pygmaeus; Pygmy Cormorant) belirgin biçimde daha küçük, kısa gagalı ve kısa boyunludur; gövdesine göre uzun kuyruğu dikkat çeker. Oiseaux.net’in uzman tanımında başı kahverengimsi, gövdesi koyu anlatılır. Uzakta tek bir koyu kuşun büyüklüğünü kestirmek güç olabilir; gaga uzunluğu, boyun ve kuyruk oranı birlikte değerlendirilmelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Sarı boğaz derisiyle birlikte görünür.
Koyu kenarlı örtüler pullu görünür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Takvimde “Kış sürüleri ve yerleşikler” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Şubat
Takvimde “Üreme giysisi belirginleşir” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mart
Takvimde “Koloni hazırlığı başlayabilir” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nisan
Takvimde “Yuva ve kuluçka dönemi” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mayıs
Takvimde “Kuluçka ve yavrular” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Haziran
Takvimde “Yavru büyütme” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Temmuz
Takvimde “Gençler ve koloni dağılımı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ağustos
Takvimde “Üreme sonrası dağılma” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Eylül
Takvimde “Geçiş ve yer değiştirme” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ekim
Takvimde “Kış ziyaretçileri artar” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Kasım
Takvimde “Kışlama toplulukları” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Aralık
Takvimde “Kıyı ve iç sularda kış” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Büyük iç su
Göl, nehir ve barajlarda avlanır.
Kıyı ve haliç
Denizel beslenme ve dinlenme alanı.
Güvenli koloni
Ağaç, kaya, ada veya sazlık yuva alanı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Tepeli Karabatak
Gulosus aristotelis- Yapı
- Daha küçük, ince ve küçük başlı.
- Yüz
- Geniş beyaz-sarı boğaz alanı yok.
Küçük Karabatak
Microcarbo pygmaeus- Boyut
- Çok daha küçük.
- Oran
- Kısa boyun ve kısa-kalın gaga.
Dalgıçlar
Gavia spp.- Gaga
- Düz ve hançer biçimli.
- Kuyruk
- Suda belirgin uzun kuyruk görünmez.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriAğaç, çalı, kaya, ada zemini, sazlık veya güvenli yapı.
- 2Yuva yapısıDallı-sazlı büyük yapı; içi ince bitkiyle döşeli.
- 3YumurtaTipik 3–4; gözlenmiş 3–6.
- 4Kuluçka ve yavruİki eşey 28–31 gün; yavru çıplak çıkar, 48–52 günde uçar.
- 5EtikKoloniye yaklaşmayın, drone uçurmayın, yuva yerini paylaşmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Karabatak ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Karabataklar (Phalacrocoracidae) — 3 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Karabatak
Kalın boyun, güçlü baş ve uzun kuyruk.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
