Üreme erişkininde gümüş-gri baş ve ense, kadife kara gerdanla keskin karşıtlık kurar.
Kara Gerdanlı Dalgıç
Gavia arctica • Arctic Loon
Kara Gerdanlı Dalgıç
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kara Gerdanlı Dalgıç (Gavia arctica), düz gagalı ve kalınca boyunlu bir su kuşudur. Üreme giysisinde gri başı, kara gerdanı, boyun yanlarındaki siyah-beyaz çizgileri ve koyu sırtındaki iri beyaz işaretleriyle tanınır. Avrupa ve kuzey Asya’nın büyük bölümündeki erişkinlerde boğaz iyi ışıkta mor parlayabilir.
Kışın kara gerdan kaybolur: yanak, çene ve boğaz beyaz; üst taraf koyudur. Gaga çoğunlukla gri, üst kenarı koyu ve ucu siyahtır. Genç kuş daha kahverengimsi ve açık tonludur; üst taraf tüylerinin açık kenarları yakından pullu görünür.
Genel Görünüm ve Duruş
Oiseaux uzman hesabında kışın tepe ile ense gri, sırt daha koyu ve hafif benekli anlatılır. Başın grisi gözün altına kadar iner; boynun beyaz önünü ince bir koyu sınır çevreler. Bu nedenle yalnız “siyah-beyaz kuş” görünüşüne değil, yüzdeki sınırın yerine de bakılmalıdır.
Ayakların gövdenin çok gerisinde olması karada ilerlemeyi güçleştirir. BTO, yuvaların suya çok yakın olmasını bu yapıyla ilişkilendirir. Karada görülen beceriksiz yürüyüş, su yaşamına uyumlu bu kuşun genel olarak güçsüz olduğu anlamına gelmez.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ile dişi aynı tüy desenini gösterir. Oiseaux hesabındaki bu benzerlik nedeniyle, tek kuşa bakıp yalnız renklerinden kesin eşey tayini yapmak doğru değildir.
Böğrünün gerisindeki beyaz leke bütün giysilerde bulunur. Ancak kuşun duruşu bu lekeyi örtebilir; görünmemesi tek başına türü elemez. İnce Gagalı Dalgıçla ayrımda leke, gaga ve boyun birlikte değerlendirilmelidir.
Uçuşta Görünüm
Uzun, dar kanatlarla güçlü uçar; boynu ileri uzanır, ayakları gövdenin gerisine taşar.
Ses ve Davranış
Kışın sessizdir; uçuşta da çoğunlukla ses çıkarmaz. Üreme bölgesinde özellikle gece derin çağrılar duyurur. Bu mevsimsel fark, kışın sessiz bir bireyin tanısında ses beklememek gerektiğini açıklar.
Karıştırılabilecek Türler
Kızıl Gerdanlı Dalgıcın (Gavia stellata) gagası ince ve çoğu zaman yukarı kalkıktır; boynu uzun ve daha kıvrımlı görünür. Kışın yüzü ve boynunda daha çok beyaz vardır. Üreme giysisindeki kızıl boğaz da Kara Gerdanlı Dalgıcın koyu gerdanından ayrılır.
Buz Dalgıcı (Gavia immer), daha iri gövdeli ve çok güçlü gagalıdır. Yazın başı siyahtır; kışın boyun yanında beyaz bir yaka çıkıntısı görülebilir. Gençlerin sırtı açık kenarlı pullu görünse de yalnız bu desen Kara Gerdanlı Dalgıçtan ayrım sağlamaz.
İnce Gagalı Dalgıç (Gavia pacifica), çok benzeyen ayrı bir türdür. Kışın bazı bireylerde çene altında ince koyu bir çizgi görülür; bu çizgi her zaman seçilmez. Gençte de açık kenarlı sırt tüyleri bulunur. Tek başına pullu sırt veya çene çizgisiyle karar verilmemelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Boynun iki yanında düzenli dikey siyah-beyaz çizgiler bulunur.
Kara sırtın omuzlarında iki belirgin, düzenli beyaz dikdörtgen dizisi görülür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Korunaklı kıyı ve büyük göllerde kış tüyündeki bireyleri tarayın.
Şubat
Güçlü düz gaga ile geniş beyaz arka böğrü birlikte görün.
Mart
Kuzeye geçiş başlar; üreme tüyü parçaları belirginleşir.
Nisan
Türkiye'den büyük ölçüde ayrılır; geç kuşları belgeleyin.
Mayıs
Kuzeyde göl kıyısında yuva dönemi; Türkiye kaydı olağandışıdır.
Haziran
Kuluçka alanlarına yaklaşmayın.
Temmuz
Yavrular gölde erişkinlerle beslenir.
Ağustos
Kuzey üreme alanlarından dağılma başlar.
Eylül
Sonbahar göçünde deniz ve büyük iç sulara dönüş görülür.
Ekim
Türkiye kıyılarında geliş artar.
Kasım
Kış tüyünde temiz beyaz boğaz ve koyu enseyi ayırın.
Aralık
Tekli veya küçük grupları açık su üzerinde uzaktan izleyin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Derin kuzey gölü
Üremede küçük ada ve korunmuş kıyı çıkıntıları olan büyük, berrak tatlı su gölleri.
Korunaklı deniz kıyısı
Kışın koy, körfez, boğaz ve kıyıya yakın sakin deniz suyu.
Büyük iç su
Göçte büyük göl ve barajlarda tekli ya da küçük gruplar.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kızıl Gerdanlı Dalgıç
Gavia stellata- Gaga
- Daha ince ve yukarı kalkık
- Baş
- Daha küçük ve yuvarlak
- Kış sırtı
- Beyaz benekli
Buz Dalgıcı
Gavia immer- Boyut
- Çok daha iri
- Gaga
- Masif
- Kış boynu
- Kırık koyu yarım halka
Pasifik Dalgıcı
Gavia pacifica- Baş
- Daha yuvarlak
- Gaga
- Daha ince
- Kış böğrü
- Beyaz daha sınırlı
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Suya bitişik kıyı veya adaYuva çoğunlukla sudan 1 metreden az uzakta, küçük ada ya da korunaklı kıyı çıkıntısındadır.
- 2Sığ bitki çanağıYosun ve su bitkilerinden alçak yığın; iki eş yapar, erkek daha çok malzeme taşıyabilir.
- 3Genellikle 2 yumurtaKaydedilen aralık 1–3; zeytin-yeşili ile koyu kahve zemin, koyu benekli.
- 428–30 günErkek ve dişi kuluçkaya katılır; yavrular 2–3 gün içinde suya geçer.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kara Gerdanlı Dalgıç ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Dalgıçlar (Gaviidae) — 3 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kara Gerdanlı Dalgıç
Üreme erişkininde gümüş-gri baş ve ense, kadife kara gerdanla keskin karşıtlık kurar.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
