İki eşeyde bulunur, tüy altında saklanabilir.
Kaya Serçesi
Petronia petronia • Rock Sparrow
Kaya Serçesi
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kaya Serçesi güçlü gagalı, boz-kahverengi bir serçedir. Başının ortasındaki açık şeridi iki geniş kahverengi şerit çevreler; gözünün üzerinden geniş, beyazımsı bir kaş uzanır. Boğazının tabanındaki küçük sarı leke erişkinlerde tüylerin altında gizlenebilir. Bu yüzden sarıyı görememek, türü tek başına dışlamaz.
Genel Görünüm ve Duruş
Sırtında koyu çizgiler vardır; kuyruğun hemen üstündeki sağrı ise düzdür. Göğüs çizgileri daha silik, böğür çizgileri daha geniştir; karnın ortası beyaz ve çizgisizdir. Güçlü gaganın alt yarısı sarı, üst yarısı daha kahverengi ve ucu koyu olabilir. Bacakları pembedir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi birbirine benzer; ikisinde de sarı leke bulunur. Lekenin büyüklüğüyle erkek-dişi ayrımı yapılamaz.
Gençler daha donuk kahverengi, yüz şeritleri daha silik kuşlardır ve sarı boğaz lekeleri yoktur. Ancak erişkinin gizlenen lekesi de görünmeyebilir; sarının görülmemesi tek başına yaş tayini sağlamaz.
Uçuşta Görünüm
Kuyruk teleklerinin uçlarına yakın beyaz benekler, kuş havalanıp kuyruğunu açtığında dikkat çeker. Bunlar kesintisiz geniş bir beyaz bant değildir. Kapalı kuyrukta benekler gözden kaçabilir.
Ses ve Davranış
Sesi ince ve biraz gıcırtılıdır; yükselen “tüii” benzeri notaları tekrarlar. Şarkısı bu tür tiz notaların daha hızlı dizilmesinden oluşur.
Karıştırılabilecek Türler
Serçenin (Passer domesticus) erişkin erkeğinde gri tepe, kestane ense ve siyah boğaz önlüğü görülür. Dişinin yüzü daha sadedir ve açık kaşı vardır; bu yüzden yalnız bir kaş çizgisiyle ayrım yapılmamalıdır.
Tarla Çintesinin (Emberiza calandra) de güçlü, sarımsı gagası ve çizgili açık gövde altı vardır. Ayırırken baş ve kuyruk birlikte değerlendirilir: Tarla Çintesinin baş çizgileri daha incedir ve kahverengi kuyruğunda beyaz benekler bulunmaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Sade dişi Ev Serçesinden ayrımda yardımcıdır.
Kalkışta ve açılan kuyrukta parlar.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Sürüyü tekrar tekrar kaldırmayın
Şubat
Yerel hareketi göç rotası saymayın
Mart
Sarı boğaz görünmezse türü dışlamayın
Nisan
Yuva boşluğuna yaklaşmayın
Mayıs
Deliğin önünde beklemeyin
Haziran
Besin taşıyan kuşu izlemeyin
Temmuz
Yem isteyen gence mesafe bırakın
Ağustos
Gençte soluk lekeyi hesaba katın
Eylül
Yükselti hareketini ülke dizisine çevirmeyin
Ekim
Kuyruk yüzeyini ve açısını kaydedin
Kasım
Dişi Ev Serçesiyle bütün paketi karşılaştırın
Aralık
Tek sarı renkle karar vermeyin
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kayalık yamaç
Oyuk yuva ile açık beslenme zemini birlikte.
Taşlı tarım mozaiği
Tohum ve üreme böcekleri sağlar.
Dağ köyü ve eski yapı
Duvar ve çatı boşlukları yuva sunabilir.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Ev Serçesi
Passer domesticus- Erkek
- Gri tepe, kestane ense, siyah önlük.
- Dişi
- Daha sade yüz ve sırt.
- Kuyruk
- Kaya Serçesindeki uç lekeleri yok.
Ağaç Serçesi
Passer montanus- Tepe
- Tekdüze kestane.
- Yanak
- Beyaz üzerinde siyah benek.
- Boğaz
- Sarı leke yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriKaya, duvar, çatı veya ağaç oyuğu; bazen yuva kutusu.
- 2Yuva yapısıKuru ot, kök, lif ve tüyden hacimli oyuk yuvası.
- 3YumurtaTibet çalışmasında ortalama 5,1; bölgesel değer.
- 4KuluçkaYalnız dişi, ortalama 12,7 gün.
- 5YavruHer iki ebeveyn besleyebilir; ortalama 19,9 gün yuvada.
- 6EtikBoşluğu açmayın, girişte beklemeyin, konumu paylaşmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kaya Serçesi ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Serçegiller (Passeridae) — 8 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kaya Serçesi
İki eşeyde bulunur, tüy altında saklanabilir.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
