Baş ve üst boyun tüysüz, kırmızı ve kırışık derilidir; enseden geriye uzun siyah süs tüyleri uzanır.
Kelaynak
Geronticus eremita • Northern Bald Ibis
Kelaynak
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kelaynak, uzun ve aşağı kıvrık kırmızı gagası, erişkinde çıplak kırmızı başı ve siyah gövdesiyle tanınır. Ensesindeki uzun, dağınık tüyler yele görünümü oluşturur. Tüylerinde ışığa göre yeşil ve mor metalik parıltılar görülür.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi dolgun, boynu ve bacakları Çeltikçininkinden kısadır. Koyu kanadın omuz çevresindeki örtü tüyleri morumsu parlayabilir; ışık değiştikçe siyah görünüm baskınlaşır. Gaga, toprağa doğru uzanan belirgin bir yay çizer.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişinin tüy renkleri benzerdir. Tek başına görülen bir kuşun eşeyi yalnız boyuna bakılarak güvenle söylenemez.
Gençler daha mattır; başları koyu renkli ve tüylüdür, ense tüyleri daha az gelişmiştir. Erişkinin çıplak kırmızı başını arayan bir gözlemci bu genç kuşları gözden kaçırabilir.
Uçuşta Görünüm
Çeltikçiye göre uçuşu daha yavaş, boynu daha kısa, kanat uçları daha belirgin parmaklı görünür. Ayakları kuyruğun gerisine taşmaz. Kısa ve yumuşak kanat vuruşlarıyla ilerleyebilir, süzülebilir ve birlikte uçarken V düzeni oluşturabilir.
Ses ve Davranış
Koloni ve geceleme yerleri dışında genellikle sessizdir. Yakında boğazdan gelen kısa, kaba çağrıları duyulabilir. Eşlerin karşılaşması sırasında baş eğme ve karşılıklı tüy düzeltme gibi davranışlar da görülür.
Karıştırılabilecek Türler
Çeltikçi (Plegadis falcinellus), kıvrık gagası ve koyu parıltılı tüyleri nedeniyle özellikle uzaktan karışabilir. Daha ince yapılıdır; erişkin Kelaynağın çıplak kırmızı başı ve uzun ense tüyleri onda bulunmaz. Genç Kelaynağın başı tüylü olduğundan bu yaşta yalnız başın çıplak olup olmadığıyla yetinilmez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
İnce, çok uzun ve baştan uca aşağı kıvrılan kırmızı gaga toprağı yoklamaya uyumludur.
Gövde uzaktan siyah; yakında yeşil, mavi ve mor metalik parıltılıdır. Beyaz tüy alanı yoktur.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Birecik'teki koruma yönetimi nedeniyle kuşların erişimi ve hareketi görevlilerin programına bağlıdır.
Şubat
Üreme alanına dönüş ve eş davranışları başlar; kayalık yuva çevresine yaklaşmayın.
Mart
Yuva onarımı, çiftleşme ve yumurtlama dönemidir; teleskopla uzaktan gözleyin.
Nisan
Kuluçka ve ilk yavrular görülür; kayalık çıkıntıların altında beklemeyin.
Mayıs
Erişkinler bozkır ve tarlalardan yuvaya sık besin taşır; uçuş hattını kesmeyin.
Haziran
Yavrular büyür ve uçuş çalışır; aileleri uzaktan izleyin.
Temmuz
Üreme sonrası gruplar Birecik çevresindeki kuru açık arazide beslenir.
Ağustos
Sıcak saatlerde kayalıkta dinlenir; sabah ve akşam beslenme hareketini izleyin.
Eylül
Yönetilen popülasyonun sonbahar hareketleri koruma programına göre sınırlandırılabilir.
Ekim
Koruma istasyonu ve Fırat çevresinde yalnız izinli gözlem noktalarını kullanın.
Kasım
Kış yönetimi döneminde doğal arazide görülme olasılığı azalabilir.
Aralık
Koruma alanında görevlilerin yönlendirmesine uyun; kuşları yemle çekmeyin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kayalık uçurum ve yar
Koloni yuvaları için oyuk ve korunaklı çıkıntılar taşıyan kuru kalker kayalıkları.
Kuru bozkır ve mera
Kısa bitkili, gevşek topraklı bozkır ve otlatılan açık arazi; yerde yürüyerek beslenir.
Fırat tarım mozaiği
Birecik çevresinde nadas, ekili tarla, tarla kenarı ve sulama alanlarının oluşturduğu açık mozaik.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Çeltikçi
Plegadis falcinellus- Baş
- Tüylü kestane-koyu baş
- Gaga
- Koyu, daha ince
- Habitat
- Sığ sulak alan
Kutsal Aynak
Threskiornis aethiopicus- Gövde
- Beyaz
- Baş-gaga
- Siyah
- Kanat
- Siyah arka kenarlı beyaz
Kara Leylek
Ciconia nigra- Gaga
- Düz ve hançer biçimli
- Karın
- Beyaz
- Uçuş
- Çok daha uzun boyun ve bacak
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Koloni halinde kayalık yuvaUçurum oyuğu, mağara ağzı veya korunaklı kaya çıkıntısı; Birecik'te korunan üreme alanları.
- 2Gevşek dal platformuDal ve çubuklardan sığ platform; içi kuru ot ve samanla döşenir.
- 3Genellikle 2–4 yumurtaBaşta mavimsi-beyaz, kahverengi benekli; kuluçka sırasında kirlenerek kahverengimsi görünür.
- 4Yaklaşık 24–25 günErkek ve dişi kuluçkayı paylaşır; iki eş yavruyu besler, yavrular yaklaşık 40–50 günde uçar.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kelaynak ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Aynakgiller (Threskiornithidae) — 4 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kelaynak
Baş ve üst boyun tüysüz, kırmızı ve kırışık derilidir; enseden geriye uzun siyah süs tüyleri uzanır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
