kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek14 cm
dişi14 cm
Kanat Açıklığı
erkek24 cm
dişi24 cm
Ağırlığı
erkek19 g
dişi18,5 g

Tür Bilgisi

Türkçe Ketenkuşu
İngilizce Eurasian Linnet
Bilimsel Linaria cannabina
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Ketenkuşu (Linaria cannabina; Common Linnet, bazı kaynaklarda Eurasian Linnet), küçük ve ince yapılı bir ispinozdur. Kestane rengi sırtı, gri başı ve çatallı kuyruğu tanıda önemlidir. Üreme erkeğinde alınla göğüste kırmızı belirir; dişinin daha sade renkli olması aynı türün bireylerini birbirinden çok farklı gösterebilir. Kahverengi bir kuşu tanımak için yalnız kırmızı aramak yeterli değildir.

Genel Görünüm ve Duruş

Gagası kısa, kalın tabanlı ve uca doğru daralan bir koni biçimindedir. BirdGuides’ın Andy Stoddart imzalı teşhis yazısında, farklı tüy giysilerinde gaganın gri oluşu vurgulanır. Koyu kanattaki beyaz, kapalı kanatta dar bir açık alan oluşturur. Bu kanat alanı ile başın ve sırtın renk farkını birlikte görmek, yalnız kuşun büyüklüğüne karar vermekten daha yararlıdır.

Göz koyudur; göz çevresinde ve boğazın yanlarında açık renkli alanlar görülür. Bacakları kızılımsı kahverengidir. İlkbaharda erkeğin tüyleri aşındıkça alttaki daha canlı kırmızı görünür hale gelir. Bu değişim, her kırmızı tüyün o anda yeni çıktığı anlamına gelmez: tüylerin soluk uçlarının aşınması da kuşun daha renkli görünmesini sağlar.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin erkeğin alnı ve göğsü kırmızı, başı gridir; sırtı sıcak kestane rengindedir. Dişide kırmızı alanlar bulunmaz ve göğüsle yanlarda daha belirgin çizgiler görülür. Woodland Trust’ın teşhis rehberi bu eşey farkını açıkça anlatır. Kırmızının az görünmesi tek başına dişi tanısı koydurmaz; mevsim ve kuşun genç olup olmadığı da dikkate alınır.

Genç kuş dişiye benzer, fakat başı erişkindeki gibi gri değil daha kahverengidir. Bu yüzden çizgili kahverengi bir kuşu otomatik olarak erişkin dişi saymak doğru olmaz. Aynı aile grubunda renk bakımından benzer görünen gençlerle dişiler birlikte bulunabilir; güvenli yaş veya eşey tayini yapılamıyorsa yalnız tür adıyla kaydetmek daha dürüsttür.

Dişi, sık bir çalıda çanak biçimli yuva yapar. BTO’nun Britanya-İrlanda tür hesabında tipik yumurta sayısı 4–5, dişinin yürüttüğü kuluçka 12–14 gün, yavruların yuvada kalışı 13–14 gündür. Bunlar derlemenin tipik değerleridir; Türkiye’de tek bir araştırmayla ölçülmüş sayılar gibi sunulmaz. Yuvadan çıkış, yavrunun hemen bütünüyle bağımsızlaştığı anlamına gelmez.

Üreme tek bir yumurtlama girişimiyle sınırlı kalmayabilir. Güney İngiltere’de 1995–1998 yıllarında dokuz çiftlikte yürütülen araştırmada, 1998’de bir Oxfordshire çiftliğinde renkli halkalarla izlenen dişiler çoğunlukla iki ya da üç yuvalama girişimi yaptı. Başarısız bir yuvadan sonra yeniden denemek de bu sayıya dahildir; her girişim mutlaka uçan yavru yetiştirmek demek değildir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu dalgalıdır: hızlı kanat çırpışları, kanatların kısa süre kapatıldığı aralarla birbirini izler. Böylece kuş yükselip alçalır. Üreme dışında havadaki topluluklar daha toplu görünür.

Uçuşta kanat ve kuyruğun beyaz kısımları kısa parıltılar gibi görünür. RSPB’nin rehberi, bu açık işaretleri ve çatallı kuyruğu özellikle vurgular. Bir anlık kanat çırpışında görülen beyazlığı geniş ve kesintisiz bir kanat şeridi sanmamak gerekir; kuş konduğunda kapalı kanadın düzenini de incelemek tanıyı güçlendirir.

Ses ve Davranış

Erkeğin ötüşü birbirinden farklı kısa ezgilerden oluşur; yavaş başlayan bölümler hızlanabilir, ıslıklarla daha pürüzlü notalar birleşebilir. Uçuşta ve kuşlar birbirine seslenirken kısa çağrılar da duyulur. Ötüşün değişken yapısı, hep aynı hece dizisinin duyulacağı anlamına gelmez.

Bavyera’nın tarımsal araştırma kurumu, üreme dönemindeki erkeklerin belirgin bir konma yerinden şakıdığını; kuluçka sırasında kuşların daha gizli davrandığını anlatır. Çalı üstünde ötmesini kolayca görmek, yuvanın da açıkta olduğu anlamına gelmez. Yuva aramak için çalıya yaklaşmak veya dalları ayırmak yerine kuşu uzaktan izlemek gerekir.

Karıştırılabilecek Türler

Sarı Gagalı Ketenkuşuyla (Linaria flavirostris; Twite) özellikle kışın karışabilir. Ian Andrews’un İskoçya’daki kış kuşlarına odaklanan teşhis yazısı, bu benzerin daha sıcak sarımsı kahverengi yüz ve boğazını, kışın sarılaşan gagasını vurgular. Ketenkuşunun gri başı ile kestane sırtı arasındaki karşıtlık ve gri gagası birlikte değerlendirilir. Sarı Gagalı Ketenkuşunun gagası üreme döneminin sonunda koyulaşabildiğinden, gagada sarı görmemek onu bütün mevsimlerde kesin olarak elemez.

Ketenkuşunu Huş İsketesiyle (Acanthis flammea; Redpoll) da karşılaştırmak gerekir. Erişkin benzerde kırmızı baş tepesi, çene altında siyah bir alan ve küçük, açık sarı gaga önemlidir. Gençlerinde kırmızı ve siyah baş işaretleri henüz bulunmayabilir; kahverengi çizgili gövdede iki açık kanat çizgisi görülür. Bu nedenle genç bir kuşu yalnız kırmızı taşımıyor diye bu benzerden ayırmak güvenli değildir. Eski rehberlerde ayrı tür sayılan bazı biçimler güncel AviList’te bu türün alt türleri altında birleştirilir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Ketenkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
İnce gri konik gaga

Alamecek ve serçelerden daha narin.

02
Uzun çatallı kuyruk

Dış kenarlarda beyaz uçuşta parlar.

03
Erkekte kırmızı alanlar

Alın ve göğüs yanlarında; kışın örtülebilir.

Gözlem Noktaları

Bireysel izleme olmadan verilmez

Sürü yoğunluğu veya tek kayıt sabit rota ve üreme kanıtı değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 105 Yerleşik, geçit ve kış hareketleri nüfusa göre değişir

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Ketenkuşu

Eurasian Linnet
Linaria cannabina

Alamecek ve serçelerden daha narin.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...