kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek40 cm
dişi40 cm
Kanat Açıklığı
erkek76 cm
dişi76 cm
Ağırlığı
erkek352.6 g
dişi304.5 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Kırmızı Gagalı Dağ Kargası
İngilizce İsim Red-billed Chough
Bilimsel İsim Pyrrhocorax pyrrhocorax
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kırmızı Gagalı Dağ Kargası (Pyrrhocorax pyrrhocorax; Red-billed Chough), erişkinde uzun, ince ve aşağı kıvrık kırmızı gagasıyla tanınır. Kırmızı bacakları, parlak siyah tüyleriyle belirgin bir karşıtlık oluşturur. RSPB’nin uzman hesabı, uzaktaki hareketli bir sürünün Küçük Kargalara benzeyebileceğini belirtir; yakından görülen gaga biçimi ve rengi bu benzerliği çözen temel ayrıntılardandır.

Genel Görünüm ve Duruş

Küçük Kargadan biraz daha iridir. Tüyleri mavi-siyah görünür, kanatlarda yeşil parlaklık seçilebilir. Oiseaux’nun uzman hesabı, kanat uçlarının Sarı Gagalı Dağ Kargası ve Küçük Kargadakinden daha derin parmaklı olduğunu belirtir. Gaganın kırmızısı uzakta seçilmediğinde bu siluet de önem kazanır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişinin tüy görünüşü benzerdir. Blasco-Zumeta ve Heinze’nin halkacılar için rehberi, bazı uç ölçüler eşey ayrımına yardımcı olsa da pek çok kuşta gaga ve gövde ölçülerinin örtüştüğünü açıklar. Bir kuşun fotoğrafta daha iri görünmesi veya gagasının daha uzun sanılması, bu nedenle kesin bir erkek tanısı verdirmez.

Gençte gaga soluk turuncu ya da sarı, bacaklar turuncumsu ve göz koyudur; erişkinin gözü yakından kırmızımsı görünür. İlk sonbaharla izleyen ilkbahar arasında kanat ve kuyrukta kalan eski gençlik tüyleri mat, siyahımsı-kahverengi görünebilir. Yenilenmiş gövde tüyleri bunlardan daha parlak siyahtır. Aynı kuşun sırtıyla kanadı arasındaki bu fark, tüylerin farklı zamanlarda yenilenmesinin sonucudur.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta geniş kanatlar açıldığında uzun uç tüyleri birbirinden derin aralıklarla ayrılır. İrlanda’daki uzman tür hesabı, uçurumların çevresindeki yükselen hava akımlarında süzülme, keskin dönüş ve dalışları anlatır; kuşun zaman zaman ters dönerek veya yuvarlanarak uçtuğu da görülür. Bu çeviklik, kanat uçlarındaki belirgin parmaklarla birlikte dikkat çekicidir.

Ses ve Davranış

Erişkin çağrısı ince, çınlayan ve çoğunlukla iki parçalıdır; kabaca “çii-ov” diye yazılabilir. BTO, Küçük Karganın çağrısına benzese de bu iki parçalı yapının belirgin olduğunu bildirir. Genç kuşun sesi daha boğuk bir “çuf” gibi duyulabilir. Böylece aynı topluluk içinde erişkin ve genç çağrıları farklı duyulur.

Çift bağı güçlüdür. Eşler yuva çevresini savunabilir ve kur sırasında gösterişli uçuşlar yapabilir. Nicole Bouglouan’ın uzman hesabında çiftlerin yuva alanına yaklaşan tehditlere karşı uçuş ve kovalamayla tepki verdiği anlatılır.

Yerde yürüyerek, sıçrayarak veya kısa mesafede hızla koşarak ilerleyebilir. Üreme dışında çiftlerden daha geniş gruplara kadar değişen topluluklar halinde beslenir. Oiseaux’nun Fransız hesabı, küçük grupların yanında yüzlerce kuşluk toplanmaların da görülebildiğini belirtir.

Yuva kaya çatlağında, mağarada, kaya çıkıntısında veya uygun bir yapı boşluğunda kurulur. İki eşin yaptığı hacimli yapıda ince dallar ve kökler kullanılır; içi yün ve kıl gibi yumuşak malzemelerle döşenir. BTO’nun uzman tür derlemesinde tipik 3–5 yumurta ve dişinin yürüttüğü 17–18 günlük kuluçka bildirilir. Bu sayılar Türkiye’de ölçülmüş değişmez değerler değildir.

Yavrular yuvada yetişkin bakımına ihtiyaç duyar. İspanya’ya yönelik SEO/BirdLife hesabında her iki eşin de yavrulara baktığı, gençlerin yuva boşluğundan çıktıktan sonra da birkaç hafta yetişkinlere bağımlı kaldığı anlatılır. Bu yüzden oyuk dışında görülen bir genç hemen kendi başına beslenen bağımsız bir kuş sayılmaz. Aileyi uzaktan izlemek, besin taşıyan yetişkinlerin yuvaya girişini kesintiye uğratmaz.

Karıştırılabilecek Türler

Sarı Gagalı Dağ Kargası (Pyrrhocorax graculus; Alpine Chough) erişkinde kısa sarı gagası, kırmızı bacakları ve daha uzun kuyruğuyla ayrılır. Uçuşta kanat uçları daha az parmaklı, kuyruğunun ucu daha yuvarlaktır. Genç Kırmızı Gagalı Dağ Kargasında da sarımsı gaga bulunabildiği için karşılaştırma erişkin gaga rengiyle sınırlandırılmaz. Gaganın uzunluğu ve kıvrımıyla kanat-kuyruk oranı birlikte değerlendirilir.

Küçük Karga (Coloeus monedula; Western Jackdaw), daha kısa ve koyu gagalıdır. Erişkinin yanak ve ensesi gri, gözü açık renklidir; bacakları koyudur. Gençte tüyler daha mat, göz ise daha az belirgin mavimsi olabilir. Doğudaki soemmerringii biçiminde baş ve boyun daha açık kül grisi, ensenin altındaki açık yarım halka daha belirgindir. Bütün Küçük Kargaların aynı koyulukta olması beklenmez.

Kuzgun (Corvus corax; Northern Raven) çok daha iri, güçlü ve yüksek siyah gagalıdır. Uçuşta uzun kanatlarıyla birlikte kama biçimli uzun kuyruğu seçilir. Kırmızı Gagalı Dağ Kargasının ince kıvrık gagası ve daha kısa kuyruğu bu ağır yapılı görünümden ayrılır. Kuzgunun gaga tabanını örten tüyler de yakından belirgindir; erişkinin bacakları siyah, tüyleri parlak siyahtır.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kırmızı Gagalı Dağ Kargası saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Uzun kavisli kırmızı gaga

Erişkinde kırmızı; gençte turuncu-sarımsı olabilir.

02
Bütünüyle parlak siyah

Beyaz panel ya da gri ense bulunmaz.

03
Geniş parmaklı kanat

Silueti gaga ve sesle birlikte okuyun.

Gözlem Noktaları

Yerleşik; sabit göç kilometresi verilmez

Nokta kayıtları göç rotası veya üreme kanıtı değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 75 Yıl boyu; yerel yükseklik hareketleri

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kırmızı Gagalı Dağ Kargası

Red-billed Chough
Pyrrhocorax pyrrhocorax

Erişkinde kırmızı; gençte turuncu-sarımsı olabilir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...