kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek21 cm
dişi21 cm
Kanat Açıklığı
erkek33 cm
dişi33 cm
Ağırlığı
erkek66,6 g
dişi62,1 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Kızıl Ardıç
İngilizce İsim Redwing
Bilimsel İsim Turdus iliacus
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kızıl Ardıç (Turdus iliacus; Redwing), gözünün üzerindeki uzun krem-beyaz kaşı ve gövde yanlarındaki pas-kızıl lekeleriyle tanınan küçük bir ardıçtır. RSPB’nin rehberinde Öter Ardıçtan biraz daha küçük olarak anlatılır. Kapalı kanat üstteki kahverengiyle birleşebilir; kızıllık özellikle yan gövdede ve kanat açıldığında altta fark edilir.

Genel Görünüm ve Duruş

Alt gaganın tabanı sarı, gaganın geri kalanı koyudur. Göz de koyu kahverengidir ve gaga ile göz arasındaki siyah alanla birleşmiş gibi görünür. Göz altında küçük açık leke bulunabilir. Koyu yanağın altındaki beyaz çizgi, siyahımsı çizgilerin çevrelediği açık boğazdan ayrılır; böylece başta açık-koyu şeritli bir yüz deseni oluşur.

BirdWatch Ireland’ın uzman hesabında sırt, kuyruğun hemen üstü ve kuyruk düz kahverengi olarak tarif edilir. Göğüsle boğaz beyaz üstünde kahverengi çizgilidir; karın ve kuyruk altı beyazdır. Bu yüzden kuşun adındaki kızıllık, kuyruğun tamamını kaplayan kızıl bir alan diye anlaşılmamalıdır. Yandan bakıldığında açık karın ile sıcak renkli gövde yanları farklı alanlar halinde seçilir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi benzer tüy desenleri taşır. Blasco-Zumeta ve Heinze’nin ayrıntılı teşhis kılavuzu, bu görünüşle iki eşeyin ayrılamadığını belirtir. Daha kızıl görünen bir bireyi bu nedenle erkek olarak adlandırmak doğru değildir.

Genç kuşun sırtında ve omuz tüylerinde açık devetüyü çizgiler bulunur. Alt tarafı erişkinden daha yoğun lekeli, gövde yanlarındaki turuncu-kızıl alan daha donuk olabilir. Nicole Bouglouan’ın uzman hesabı, İzlanda ve Faroe Adaları’nda üreyen coburni alt türünü de daha kahverengi üst tarafı ve daha koyu alt taraf lekeleriyle anlatır. Yaş farkı ile coğrafi görünüş farkı aynı şey değildir.

İlk kışta eski gençlik tüyleriyle sonradan değişen tüyler kanatta yan yana kalabilir. Ayrıntılı kılavuzda, kanadı örten büyük tüylerde bu değişim sınırı; değişmemişse gövdeye yakın uzun kanat tüylerinin açık, kama biçimli uçları ve daha sivri kuyruk uçları yaş belirlemede kullanılır. Erişkinde tüy kuşakları daha eş görünür ve kuyruk uçları daha yuvarlaktır.

Uçuşta Görünüm

Oiseaux’nun hesabı, Öter Ardıcı andıran enerjik ve doğrudan bir uçuş tarif eder.

Alttan uçuşta kanat dibini örten tüylerde kestane-kızıl renk seçilir. Blasco-Zumeta ve Heinze’nin teşhis anahtarı, bu rengi gövde yanlarıyla birlikte kullanır. Bütün uzun uçuş tüyleri kızıl değildir. Açılan kanatta küçük örtü tüylerinin rengiyle uçuş tüylerinin rengi ayrı değerlendirilir; üstten bakıldığında kuşun çoğu yine kahverengi görünür.

Ses ve Davranış

İnce, uzatılmış ve hafif pürüzlü “siii” çağrısı gece göçünde duyulur. Burundan gelen “gak” ile sert alarm sesleri de vardır. Ötüş, güçlü birkaç kısa notayla başlar ve daha yumuşak, cızırtılı seslerle devam eder. Kısa temas çağrısı ile bu daha uzun ötüş dizisi aynı ses değildir.

Kış gecelerinde orman, çalılık, ağaçlandırma ve eski çitler içinde topluca tüneyebilir. Nicole Bouglouan’ın hesabı, Tarla Ardıçları ve sığırcıklarla aynı geceleme yerini paylaşabildiğini belirtir. Gündüz beslenen kuşların akşam kapalı bitki örtüsünde birikmesi, kışın bir ağacın çevresinde çok sayıda kuşun görülmesini açıklayabilir.

Yuva yerde ya da alçak ağaç ve çalıların içinde kurulabilir. Ot, yaprak ve ince köklerden örülen çanak, çamur tabakasıyla sağlamlaştırılır. Yuvanın çevredeki bitki örtüsü içinde gizli kalması önemlidir; içini görmek için örtüyü açmak veya yuvalı çalıyı sallamak yerine yetişkin uzaktan izlenmelidir.

BTO’nun Avrupa kaynaklarına dayanan uzman derlemesinde tipik yumurta sayısı 4–5, dişinin yürüttüğü kuluçka 11–15 gün ve yuvada gelişme 10–15 gün olarak verilir. Bunlar Türkiye’de izlenmiş bir yuva grubunun sonuçları değildir.

Karıştırılabilecek Türler

Öter Ardıcı (Turdus philomelos; Song Thrush) benzer boydadır, fakat kaşı çok siliktir. Göğüs ve yanlardaki koyu lekeler ters V veya kalp biçimine yaklaşır; kanat altını örten tüyler daha açık turuncu-devetüyüdür. Kızıl Ardıçtaki güçlü krem-beyaz kaş ve gövde yanlarının pas-kızılı birlikte karşılaştırılır. İki türün de benekli alt tarafı bulunması, yalnız göğüsteki tek bir lekenin şekliyle ayrılmalarını zorlaştırır.

Tarla Ardıcı (Turdus pilaris; Fieldfare) daha iri görünür. Baş ve ense mavimsi gri, sırt kestane-kahverengi, kuyruğun hemen üstündeki geniş bölüm gridir. Alt kanat örtüleri beyazdır. Böylece gövdenin üstünde gri-kahverengi-gri bölümler belirginleşir; Kızıl Ardıcın daha tekdüze kahverengi üst tarafıyla aynı görünmez.

Karatavuk (Turdus merula; Common Blackbird, bazı kaynaklarda Eurasian Blackbird) daha uzun kuyruklu ve koyudur. Erişkin erkeğin siyah gövdesi, sarı-turuncu gagası ve göz çevresi belirgindir. Kahverengi dişinin göğsü lekeli olabildiğinden, onu yalnız “kahverengi ve benekli” diye başka bir ardıç saymak yanıltır. Kızıl Ardıcın uzun açık kaşı ile kızıl gövde yanı birleşimi Karatavukta bulunmaz.

Ökse Ardıcı (Turdus viscivorus; Mistle Thrush), Kızıl Ardıçtan daha iri ve uzun kuyrukludur. Üst tarafı daha soğuk gri-kahverengi, altı büyük koyu beneklerle kaplı açık renktedir; kanat altı beyazdır. Kızıl Ardıcın yüzündeki uzun açık kaşla yan gövdedeki kızıl alan yerine, daha büyük ve açık renkli bir ardıç görünüşü verir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kızıl Ardıç saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Uzun krem kaş

Gaga dibinden ense yanına uzanır.

02
Pas-kızıl böğür

Kanat kapalıyken yanda görünür.

03
Kızıl kanat altı

Alttan uçuşta örtülerde flaş verir.

Gözlem Noktaları

Tek sabit göç kilometresi verilmez

Türkiye kayıtları geniş cepheli göçü gösterir; noktalar kesin rota değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 35 Sonbahar geçidi, kışlama ve ilkbahar dönüşü

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kızıl Ardıç

Redwing
Turdus iliacus

Gaga dibinden ense yanına uzanır.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...