Gövde yanlarındaki koyu çizgilerle birlikte değerlendir.
Ak Sırtlı Ağaçkakan
Dendrocopos leucotos • White-backed Woodpecker
Ak Sırtlı Ağaçkakan
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Ak Sırtlı Ağaçkakan (Dendrocopos leucotos; White-backed Woodpecker) uzun güçlü gagası, çizgili yanları ve siyah-beyaz sıralı kanadıyla tanınır. Geniş düz beyaz omuz yaması yoktur; adı bütün bireylerin lekesiz beyaz sırtlı olduğunu söylemez.
Gövdeye dik tutunan iri bir ağaçkakandır. Açık alt tarafındaki koyu yan çizgileri ve pembe-kırmızı alt karın belirgindir.
Genel Görünüm ve Duruş
Türkiye’nin lilfordi görünümünde alt sırt koyu çizgili olabilir. Kuzeyli leucotos fotoğraflarındaki geniş beyazlık her kuştan beklenmez; kanat altında kalan sırt görülmeden beyazlık yok sayılmaz.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkeğin tepesi kırmızı, dişinin siyahtır. İkisinde de benzer gövde ve yan çizgileri bulunur. Tepe görünmüyorsa genel irilik eşey tayini yaptırmaz.
Genç kuşlar daha mat ve kahverengimsi görünebilir. Fransa’nın batı Pirenelerindeki lilfordi kuşlarını ele alan 2015 yayını, yuvadan çıkan genç erkekleri kırmızı, dişileri siyah tepeli anlatır. Bu bölgesel bulgu, Türkiye’deki her genç kuşa yalnız tepe renginden kesin eşey etiketi vermek için yeterli değildir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta kanadın siyah-beyaz sıraları ve iri siluet seçilir.
Ses ve Davranış
Çağrısı boğuk “kik” benzeri olabilir. Oduna vurulan hızlı dizi sonuna doğru zayıflayabilir; iletişim için çıkarılan ritmik vuruşlar, besin ararken duyulan düzensiz darbelerle aynı şey değildir.
Karıştırılabilecek Türler
Orman Alaca Ağaçkakanında (Dendrocopos major) büyük beyaz omuz yamaları ve çoğunlukla çizgisiz alt taraf vardır. Erişkin erkekte ense kırmızıdır; genç iki eşey kırmızı tepeli olabilir. Ak Sırtlının uzun gagası, çizgili yanları ve düz omuz yamasının yokluğu birlikte aranır.
Ortanca Ağaçkakanda (Dendrocoptes medius) erişkin iki eşey de kırmızı tepelidir; baş daha yuvarlak, gaga daha kısa ve yanak çizgisi kesintilidir. Yalnız kırmızı tepe Ak Sırtlıyı seçtirmez; gaga ve gövde-kanat deseni de karşılaştırılır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Kanattaki açık enine sıralarla karıştırma.
Lilfordi görünüşünde düz beyaz sırt zorunlu değildir.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Alçak kütükleri de tara; yalnız tepe dallara bakma.
Şubat
Doğal tamburu dinle; ses çalarak karşılık almaya çalışma.
Mart
Oyuk açan kuşu uzaktan izle.
Nisan
Yerel hava ve yükselti üreme zamanını değiştirebilir.
Mayıs
Besin taşıyan ebeveynin yuva girişinde bekleme.
Haziran
Yuvadan çıkışın bağımsızlık olmadığını hatırla.
Temmuz
Gençte kırmızı tepeyi kesin erkek işareti sayma.
Ağustos
Gençlerin dağılması düzenli uzun göç demek değildir.
Eylül
Koyu çizgili sırt Türkiye lilfordi görünüşüyle uyumlu olabilir.
Ekim
Soyulmuş kabuğu tek başına tür kanıtı sayma.
Kasım
Güvenli yoldan ölü odunlu kesimleri tara.
Aralık
Sessiz tek ziyaretle türün alanı terk ettiğini söyleme.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Olgun yapraklı orman
Yaşlı ağaç ile farklı çürüme aşamalarındaki odunu birlikte ara.
Dere vadisi
Sessiz orman içlerinde gövdeleri ve doğal sesleri izle.
Kütük ve devrik gövde
Kuş yalnız yüksek dallarda beslenmez.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Orman Alaca Ağaçkakanı
Dendrocopos major- Omuz
- Büyük beyaz omuz paneli Ak Sırtlı’nın enine kanat deseninden farklıdır.
- Alt taraf
- Ak Sırtlı’da çizgili yanları ve uzun gagayı birlikte kontrol et.
Ortanca Ağaçkakan
Dendrocoptes medius- Baş
- Kırmızı tepe iki türü tek başına ayırmaz.
- Yapı
- Ak Sırtlı’nın daha uzun gagasını, omuz paneli yokluğunu ve bütün yüz desenini değerlendir.
Ak Sırtlı Ağaçkakan — kuzeyli görünüş
Dendrocopos leucotos- Sırt
- Kuzeyli leucotos daha temiz beyaz alt sırt gösterebilir; lilfordi koyu çizgilidir.
- Yorum
- Yabancı fotoğraftaki beyazlığı Türkiye kuşuna zorunlu ölçüt yapma.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaÇürümeye başlamış gövde veya kalın dalda iki eşeyin açtığı oyuk.
- 2YumurtaMME genellikle 4–6; ADW 3–5 bildirir.
- 3KuluçkaYaklaşık 12–16 gün; iki ebeveyn katılır.
- 4YavruYaklaşık 25–28 gün yuvada; çıktıktan sonra bakım sürebilir.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Ak Sırtlı Ağaçkakan ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ağaçkakangiller (Picidae) — 9 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Ak Sırtlı Ağaçkakan
Gövde yanlarındaki koyu çizgilerle birlikte değerlendir.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
