Siyah kanatta iki oval alan.
Orman Alaca Ağaçkakanı
Dendrocopos major • Great Spotted Woodpecker
Orman Alaca Ağaçkakanı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Orman Alaca Ağaçkakanı (Great Spotted Woodpecker, Dendrocopos major), siyah-beyaz gövdesi, iri beyaz omuz alanları ve kırmızı kuyruk altıyla tanınabilir. Ağaca tutunan kuşta sırtın siyah oluşu ve yüzün siyah-beyaz çizgileri birlikte incelenir.
Genel Görünüm ve Duruş
Düz ve sivri gagası siyah, güçlü ayakları gridir. Gözü koyudur. Ağacın gövdesine ve iri dallara tutunur; gözlemciden uzağa, gövdenin arka tarafına geçerek saklanabilir.
Beyaz baş ve boyun alanlarını siyah bir Y deseni böler: kollar gagaya, enseye ve göğüs yanına uzanır. Siyah kanattaki beyaz benekler sıralar oluşturur; dış kuyruk tüyleri içtekilere göre daha beyazdır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkekte kırmızı alan başın gerisinde, ensededir. Erişkin dişinin ensesi siyahtır. Ense görünmüyorsa yalnız gövde büyüklüğünden eşey söylenmez.
Genç iki eşeyde de tepe kırmızı olabilir; çevresindeki siyah sınır önemlidir. Kuyruk altı daha soluk, gövdenin siyahı daha mattır. Rehber gençleri ancak belirgin uç örneklerde eşeylendirmeyi mümkün görür; kırmızı tepeli her genç erkek değildir.
Uçuşta Görünüm
Birkaç kanat vuruşunu kanatların toplandığı evreler izler; uçuş bu yüzden belirgin dalgalıdır. Siyah kanatlar üzerindeki geniş beyaz alanlar hareket sırasında dikkat çeker. Bu deseni, kuş konduğunda görülen baş işaretleriyle birleştirin.
Ses ve Davranış
Sık duyulan çağrı kısa ve patlayıcı “kik” veya “pik”tir. İki eşey de gagasıyla kuru bir dala hızlı darbeler vurarak davul sesi çıkarabilir. Bu ritmik gösteri, yalnız besin ararken ağacı didiklemekle aynı davranış değildir.
Karıştırılabilecek Türler
Alaca Ağaçkakan (Syrian Woodpecker, Dendrocopos syriacus) çok benzer. Onda boyun yanındaki siyah çizgi ense siyahına birleşmez; Orman Alacada birleşir. Alacanın kuyruk altı da genellikle daha soluktur. Yüzü gölgede kalan tek bir kare yeterli olmayabilir.
Ortanca Ağaçkakan (Middle Spotted Woodpecker, Dendrocoptes medius), tüm yaşlarda kırmızı tepesiyle genç Orman Alacaya benzer. Ancak boyundaki siyah desen daha küçüktür; gagaya ve enseye birleşmez, göğsü ince çizgilidir. Küçük Ağaçkakanda (Lesser Spotted Woodpecker, Dryobates minor) büyük beyaz omuzlar ve kırmızı kuyruk altı bulunmaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Siyah bıyık ense siyahına ulaşır.
Yaş ve ense deseniyle birlikte.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kozalak örsünü yuva sanmayın
Şubat
Davulu beslenme vuruşundan ayırın
Mart
Oyuk açan kuşa yaklaşmayın
Nisan
Deliğe ışık tutmayın
Mayıs
Besin taşıyan ebeveynin yolunu kesmeyin
Haziran
Yavru sesinde mesafeyi artırın
Temmuz
Kırmızı tepeyi erişkin erkek sanmayın
Ağustos
Genç dağılmasını göç rotası yapmayın
Eylül
Yanak-ense bağlantısını iyi açıyla görün
Ekim
Omuz beyazıyla tek başına karar vermeyin
Kasım
Yemlik davranışını doğal diyetin tümü saymayın
Aralık
Kayıt azlığını ülkeyi terk etme saymayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Olgun orman
Kalın gövde, kuru dal ve ölü odun.
Park ve meyvelik
Oyuk ağacı ile çeşitli besin birlikte.
Ağaç sırası
Koruları bağlayan olgun gövdeler.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Alaca Ağaçkakan
Dendrocopos syriacus- Yanak
- Siyah çizgi enseye birleşmez.
- Boyun
- Beyaz yanak boyna açık geçer.
- Kuyruk
- Genellikle daha az beyaz.
Ortanca Ağaçkakan
Dendrocoptes medius- Baş
- Erişkin iki eşeyde kırmızı tepe.
- Gaga
- Daha kısa ve ince.
- Alt taraf
- Uzunlamasına çizgili.
Küçük Ağaçkakan
Dryobates minor- Boyut
- Belirgin biçimde küçük.
- Sırt
- Enine siyah-beyaz bantlı.
- Kuyruk altı
- Kırmızı değil.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriCanlı veya ölü gövde/kalın dalda kendi oyduğu kovuk.
- 2Yuva yapısıAyrı çanak yok; tabanda odun yongaları.
- 3YumurtaBTO tipik 4–6; Oiseaux.net 5–7.
- 4KuluçkaBTO 14–16 gün; Oiseaux.net 10–12 gün; iki eşey katılabilir.
- 5YavruBTO 19,5–23,5; Oiseaux.net 20–23 gün yuvada.
- 6EtikDeliğe yaklaşmayın, ışık/kamera sokmayın, koordinatı yaymayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Orman Alaca Ağaçkakanı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ağaçkakangiller (Picidae) — 9 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Orman Alaca Ağaçkakanı
Siyah kanatta iki oval alan.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
