kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek18 cm
dişi18 cm
Kanat Açıklığı
erkek29 cm
dişi29 cm
Ağırlığı
erkek53,4 g
dişi51,4 g

Tür Bilgisi

Türkçe Kocabaş
İngilizce Hawfinch
Bilimsel Coccothraustes coccothraustes
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kocabaş, Coccothraustes coccothraustes, iri başı, çok kalın gagası ve kısa kuyruğuyla tanınan dolgun bir ispinozdur. Turuncu kahverengi başın arkasındaki gri ense, örtü gibi görünür. Beyaz kanat alanı ve geniş beyaz kuyruk ucu uçuşta dikkat çeker. Gagasının iriliğini baş, ense ve kuyruk deseniyle birlikte değerlendirmek tanıyı güçlendirir.

Genel Görünüm ve Duruş

Gaganın çevresinde ve çenenin altında siyah alan vardır. Sırt kahverengi, alt taraf açık pembemsi bejdir. Kocabaş çoğu zaman ağacın yüksek dallarında sakince durur; dolgun gövdesine rağmen yapraklar arasında kolayca gözden kaçabilir.

Gaga üreme döneminde gri mavi, kışın daha açık boynuz renginde görünür. Bu, mevsimle değişen bir özelliktir. Baş ve kanat desenini görmeden yalnız gaga rengine dayanarak kuşun erkek veya dişi olduğunu söylemek doğru değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi aynı temel deseni taşır. Erkeğin kestane renkli başı daha canlıdır; bazı kanat tüylerinin dış kenarı parlak siyahtır. Dişide aynı tüy kenarları daha kül grisidir. Bu ayrıntı yakından görülmeden, uzaktaki soluk bir kuşa yalnız genel rengine bakarak eşey vermek güçtür.

Genç kuşun başı ve göğsü daha sarımsı, alt tarafı koyu beneklidir; erişkinin siyah çene alanı henüz oluşmamıştır. İlk tüy değişiminden sonra erişkine daha çok benzer. Sonraki yaş ayrımı, kanatta değişmiş ve eski kalmış tüylerin karşılaştırılması gibi daha ince işaretler gerektirir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu hızlı ve güçlüdür; seri kanat vuruşları arasında kısa süre kanatlarını toplar. Dalgalanma hafiftir. İri başlı, kısa kuyruklu siluet ile kanat ve kuyruğun beyaz alanları birlikte seçilir. Alt kanatta ön taraf daha açık, arka taraf daha koyu görünür.

Ses ve Davranış

Sert ve metalik “tik” çağrısı, kuş görülmeden önce duyulabilir. Daha ince ve uzayan temas sesleri de vardır. Ötüşü ise kısa, gösterişsiz ve fazla uzağa taşımayan notalardan oluşur.

Kur yapan erkek baş ve göğüs tüylerini kabartıp eğilir, kanatlarını aşağı sarkıtır ve kuyruğunu açabilir. Dişiye besin sunması da kurun bir parçasıdır. Gözlem yaparken yem taşıyan kuşu takip edip yuvaya yaklaşmak yerine, uzaktan görülen davranışı kaydetmek gerekir.

Karıştırılabilecek Türler

İri gagası, büyük başı ve kısa kuyruğu birlikte görüldüğünde Kocabaş belirgin bir görünüme sahiptir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kocabaş saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Dev konik gaga

İri baş ve siyah yüzle birlikte görün.

02
Kestane baş, gri ense

Sıcak gövde ve siyah maskeyi ekleyin.

03
Beyaz kanat ve kuyruk

Kısa kuyruklu güçlü uçuşta parlar.

Gözlem Noktaları

Nüfus, tohum ürünü ve kışa göre değişir

Halkasız bireye sabit rota veya kilometre atanmaz.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 73 Türkiye’de yerleşik/yerel üreyen; kışın hareket ve akınlar

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kocabaş

Hawfinch
Coccothraustes coccothraustes

İri baş ve siyah yüzle birlikte görün.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...