kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek19 cm
dişi19 cm
Kanat Açıklığı
erkek33 cm
dişi33 cm
Ağırlığı
erkek42,5 g
dişi42,5 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Küçük Suyelvesi
İngilizce İsim Baillon's Crake
Bilimsel İsim Zapornia pusilla
Takım Gruiformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Küçük Suyelvesi, su bitkileri arasında saklanan çok küçük bir su kuşudur. Kısa yeşilimsi gagasının dibinde kırmızı alan bulunmaz. Kısa kanatları ve çizgili gövde yanları, benzer Bataklık Suyelvesinden ayrımda önemlidir. Çoğunlukla örtünün içinde kaldığından bir kuşun tamamı yerine önce gaga, yan desen veya bitkiler arasındaki hareket fark edilebilir.

Küçük Suyelvesi, Baillon’s Crake ve Zapornia pusilla aynı türdür. Eski yayınlarda kullanılan Porzana pusilla, önceki cins adıdır. Türkiye’nin de bulunduğu batı kesimdeki intermedia, incelenen AviList v2025b sürümünde bu türün alt türüdür. OSME’nin bazı eski bölge listelerinde ayrı tür gibi ele alınmış olması, farklı kaynaklardaki adların neden aynı biçimde görünmediğini açıklar.

Genel Görünüm ve Duruş

Gövdesi toplu, kuyruğu kısadır. Kanat kapalıyken en uzun uçuş tüylerinin, üzerlerini örten uzun iç kanat tüylerinin gerisinden taşan bölümü çok azdır. Başka bir deyişle kanat ucu arkaya uzun bir sivrilik halinde çıkmaz. Bu yapı Bataklık Suyelvesine göre daha kısa kanatlı görünmesini sağlar. Değerlendirme kuşun yan görünüşünde yapılır; tüyleri dağılmış veya açılmış bir kanat aynı oranı göstermez.

Batıdaki intermedia erişkinlerinde baş yanları, boynun önü ve göğüs gridir. Sırt ve kanat üstü sıcak kızılımsı kahverengidir; bunun üzerinde belirgin siyah ve beyaz işaretler bulunur. Gövde yanlarının siyah-beyaz çizgileri kuyruk altına kadar sürer. Gözün renkli kısmı kırmızı, gaga ile bacaklar yeşilimsidir. Böylece kuşun üst tarafındaki sıcak kahverengi ile yüzündeki gri birbirinden ayrılır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ve dişi tüy görünümü bakımından birbirine çok benzer. Güney Afrika uzman hesabı iki eşeyi benzer tanımlar; uzaktan yalnız renge dayanarak güvenilir eşey ayrımı yapılamaz.

Gençte erişkinin gri bölümlerinin yerini kahverengi lekeli, bejimsi tonlar alır. Göğsün erişkin kadar gri olmaması normal yaş görünümünün parçasıdır. Genç Bataklık Suyelvesine göre alt taraf genellikle daha koyu ve daha yaygın çizgilidir. Bu yaşta da gaga, kanat ucu ve gövde yanları birlikte görülmelidir; yalnız gri göğüs bulunmamasından başka tür sonucu çıkarılmaz.

Uçuşta Görünüm

Kısa bir uçuşta küçük gövde ve görece kısa kanatlar fark edilebilir. Kuş konduğunda görülen kısa gaga ve çizgili alt taraf, uçuş izlenimini tamamlar.

Ses ve Davranış

Üreme sesi alçak, hızlı bir çıtırtı ya da tıkırtı dizisine benzer; çoğunlukla gece duyulur. Kurbağa sesleriyle karışması mümkündür. Ed Stubbs’ın teşhis anlatımı, sesin uzunluğunun ve şiddetinin değişebildiğini, kuşun daha tekdüze ve boğuk duyulabildiğini belirtir. Uzun kayıt ile ses grafiği, ritmi ve sesin yapısını incelemeyi kolaylaştırır; tek bir kısa tıkırtı parçacığı daha az bilgi verir.

Gündüz hiç görünmediği düşünülmemelidir. Ortam sakin olduğunda bitki örtüsünün kenarında beslenmek için açığa çıkabilir; sabah ve akşam alacakaranlığı özellikle elverişlidir. Böyle bir kuşu takip etmek için otları aralamak veya kayıttan ses çalıp dışarı çağırmak yerine, örtüyle açık alanın birleştiği kenarda doğal hareketini beklemek gerekir.

Yuva su bitkilerinin arasında gizli, suyun biraz üzerindeki küçük bir platformdur; kuru sap ve yapraklardan yapılır. Oiseaux.net’in uzman anlatımı 6–8 yumurta ve iki eşin yürüttüğü yaklaşık 18–20 günlük kuluçka bildirir. Kuluçka ilk yumurtadan başlayabildiği için çıkışlar aynı anda olmayabilir. Yavrular erken hareket eder, fakat ebeveyn bakımı hemen sona ermez.

Güney Afrika için hazırlanan BirdLife derlemesi ise 2–6 yumurta, iki eşin katıldığı 16–20 günlük kuluçka ve 35–45 günde uçabilecek duruma gelme verir. Uçabilecek duruma gelmek ile ebeveynden bütünüyle bağımsızlaşmak da aynı aşama değildir. Yuvayı görmek için koruyucu bitki örtüsü açılmamalıdır.

Karıştırılabilecek Türler

Bataklık Suyelvesinin (Zapornia parva; Little Crake) kanadı daha uzundur ve erişkin gagasının dibinde küçük bir kırmızılık bulunur. Erişkin erkeğin yüzü ve alt tarafı düz gri, dişinin daha açık devetüyü-beyazımsıdır. Erişkinin yanları çoğunlukla düz renklidir; güçlü çizgiler kuyruk altında toplanır. Gençte yanlar da çizgili olduğundan, erişkin ayrımı aynı biçimde uygulanmaz.

Benekli Suyelvesi (Porzana porzana; Spotted Crake) daha iri, yuvarlak gövdeli ve görece kısa bacaklıdır. Kahverengi üst tarafındaki beyaz çizgi ve siyah noktalar, gövdenin altındaki açık küçük işaretlerle birlikte daha yaygın bir desen oluşturur. Gagası sarı, erişkinde dip bölümü kırmızı-turuncudur. Gençte gaga daha donuk, baş daha az gridir. Bu nedenle yaş değişirken gaga tabanındaki parlaklığın da aynı kalması beklenmez.

Sukılavuzunun (Rallus aquaticus; Water Rail) uzun, ince ve kırmızımsı gagası en kullanışlı farktır. Erişkinde yüz ve alt taraf gri, sırt kahverengi-siyah desenlidir; yanları onun da siyah-beyaz çizgili olabilir. Gençler daha kahverengi ve daha az gri görünür. Yalnız çizgili yanları veya kahverengi sırtı görmek yerine uzun gaga yapısını karşılaştırmak, Küçük Suyelvesinin kısa gagasıyla ayrımı güçlendirir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Küçük Suyelvesi saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Çok küçük suyelvesi

Kısa kuyruk, kısa kanat ucu ve uzun parmaklar.

02
Yoğun alt bantlar

Böğür, karın gerisi ve alt kuyrukta siyah-beyaz bant.

03
Kırmızı köksüz kısa gaga

Yeşilimsi gaga tabanında kırmızı alan aranmaz.

Gözlem Noktaları

İzlenmiş birey olmadan sabit mesafe yok

Kayıt noktaları tek bireyin rotası veya üreme kanıtı değildir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 21 Düzensiz ilkbahar-sonbahar geçişi; sınırlı yaz olasılığı

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Küçük Suyelvesi

Baillon's Crake
Zapornia pusilla

Kısa kuyruk, kısa kanat ucu ve uzun parmaklar.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...