İyi fotoğrafta destekleyici işaret.
Mahmuzlu Çinte
Calcarius lapponicus • Lapland Longspur
Mahmuzlu Çinte
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Mahmuzlu Çinte Calcarius lapponicus, iri başlı, kısa kuyruklu ve dolgun gövdeli bir yer kuşudur. Kışın sırtı yoğun çizgili kahverengidir; göz çevresindeki açık renk, koyu yanak sınırı ve kanattaki kızıl kahverengi alan birlikte dikkat çeker. Göğüste koyu, yer yer dağınık bir bant ve yanlarda çizgiler bulunabilir; karın daha açıktır.
Genel Görünüm ve Duruş
Arka parmağındaki olağandan uzun tırnak, İngilizce adındaki “uzun mahmuz” anlamının kaynağıdır. Bununla birlikte bu özellik tek başına tür tanısı koydurmaz; örneğin Çayır İncirkuşunda da çok uzun bir arka tırnak vardır.
Gagası kısa ve kalındır. Zeminde yürüyerek veya koşarak ilerler; fark edildiğinde çömelip otların arasında gizlenebilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Üreme giysisindeki erkekte tepe, yüz ve göğüs siyah; ense kestane rengidir. Yüzdeki açık çizgiler bu koyu alanı çevreler. Dişide geniş ve kesintisiz siyah alanlar bulunmaz. Kışın iki eşey de daha soluk kahverengi ve çizgili görünür. Gençlerin kahverengi, çizgili görünüşü kış erişkinleriyle benzeşir; yalnız genel tondan güvenli yaş ve eşey tayini yapılmamalıdır.
Uçuşta Görünüm
Kanatları gövdesine göre uzundur. Açılan koyu kuyruğun dış tüylerinde beyazlık görülür. Havalandığında yüksekten uçup uzağa konabilir; her kuşun kısa bir yay çizerek hemen aynı yere döneceği beklenmemelidir.
Ses ve Davranış
Kışın yuvarlanır gibi duyulan çağrısı kuşu fark etmeyi kolaylaştırır. Üreme alanındaki ötüş ise alçak, flütü andıran birkaç notadan sonra hızlanan ince seslerle devam eder. Ötüşünü taş veya çalı üzerinden de, havada da verebilir. Türkiye’deki seyrek sonbahar ve kış kayıtlarında gösteri ötüşü beklemek yerine doğal çağrıya dikkat etmek daha yararlıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Alaca Çinte Plectrophenax nivalis özellikle uçuşta kanatlarındaki geniş beyaz alanla ayrılır. Kış giysisindeki Mahmuzlu Çintenin yanları daha çizgilidir ve aynı geniş beyaz kanat alanı yoktur. Yalnız kuyruğun kenarında beyaz görmek bu iki türü ayırmaya yetmez.
Çayır İncirkuşu Anthus pratensis de yerde dolaşır ve çizgili görünür; fakat gagası daha ince ve sivridir. Uzun arka tırnağı bu karşılaştırmada yanıltıcı olabilir. Mahmuzlu Çintenin kalın gagasını ve koyu yanak çevresini birlikte kontrol etmek gerekir.
Bataklık Çintesi Emberiza schoeniclus kışın benzer kahverengi baş deseni taşıyabilir. Üreme erkeğinin siyah başı ve göğsü de ilk anda benzerlik yaratır; ancak ensesindeki geniş beyaz yarım halka, Mahmuzlu Çintenin kestane ensesinden farklıdır. Dişi ve kış kuşlarında yüz çizgileri, gövde biçimi ve çağrı birlikte değerlendirilmelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Kısa konik gagayla birlikte okunur.
Dış kuyruk telekleri beyazdır.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Sürüyü kaldırmadan yüz desenini belgeleyin
Şubat
Tarih ve konumu ayrıntılı kaydedin
Mart
Dış kuyruk beyazını üstten görün
Nisan
Geç kaydı güçlü belgeleyin
Mayıs
Türkiye’de üreme varsaymayın
Haziran
Tundra takvimini Türkiye’ye taşımayın
Temmuz
Yaz kaydını uzman incelemesine sunun
Ağustos
Erken kaydı sesle destekleyin
Eylül
Tarla incirkuşlarından ayırın
Ekim
Alaca Çinteyle kanat beyazını karşılaştırın
Kasım
Uzun arka tırnağı yerde fotoğraflayın
Aralık
Beslenen kuşları tekrar kaldırmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Tundra çayırı
Nemli çimen, yumru ve bodur çalı mozaiği.
Anız ve sürülmüş tarla
Kışın yerde tohum toplar.
Kıyı düzlüğü
Kısa otlu, açık ve rüzgârlı alan.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Alaca Çinte
Plectrophenax nivalis- Kanat
- Çok daha geniş beyaz alan.
- Gövde
- Genel olarak daha beyaz.
- Kış yüzü
- Mahmuzludaki koyu yanak-açık kaş paketi yok.
Çayır İncirkuşu
Anthus pratensis- Gaga
- İnce, konik değil.
- Gövde
- Daha uzun ve ince.
- Yüz-kuyruk
- Farklı yüz ve dış kuyruk paketi.
Bataklık Çintesi
Emberiza schoeniclus- Habitat
- Saz ve nemli çalılık daha tipik.
- Arka tırnak
- Mahmuzlu kadar uzun değil.
- Kuyruk
- Beyaz dağılım ve yüz deseni farklı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriTundrada ot yumrusu veya alçak bitki yanında zemin çukuru.
- 2Yuva yapısıOt ve yapraklı sığ çanak; ince malzemeyle astarlı.
- 3YumurtaBTO: tipik 5–6; gözlenen 3–7.
- 4KuluçkaYalnız dişi; BTO 11–13 gün.
- 5YavruBTO yuva dönemi 9–10 gün; ayrılış bağımsızlık değildir.
- 6EtikTürkiye’de üreme beklenmez; kış kuşunu tırnak için kaldırmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Mahmuzlu Çinte ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Longspurs and Snow Buntings (Calcariidae) — 2 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Mahmuzlu Çinte
İyi fotoğrafta destekleyici işaret.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
