Üreme erkeğinin siyah boynunda.
Mezgeldek
Tetrax tetrax • Little Bustard
Mezgeldek
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Mezgeldek (Little Bustard, Tetrax tetrax), açık arazide yaşayan küçük bir toy kuşudur. Dolgun gövdesi, kısa gagası ve kahverengi desenli üst tarafı vardır. Uçuşta geniş beyaz kanatlar ile siyah dış uçlar dikkat çeker.
Genel Görünüm ve Duruş
Gagası gri, gözü soluk sarı, bacakları sarımsı gridir. Erkekte başın tepesi çizgili kahverengi; yüzü ve boğazın üst bölümü mavi-gridir. Başın tamamını düz gri olarak düşünmeyin.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Üreme erkeğinin boynunda siyah ve beyaz alanlar güçlü karşıtlık oluşturur. Beyaz V biçimli işaret çenenin altını çevreler. Dişi, üreme dışı erkeğe benzer; üst tarafındaki desen daha belirgindir. Gençte kanat örtülerinin açık ve koyu bantları daha fazla seçilebilir.
Uçuşta Görünüm
Boynunu öne uzatarak, hızlı ve sığ kanat vuruşlarıyla uçar. Konmuşken örtü içinde saklanan kuşun beyaz kanatları havada belirginleşir; bu nedenle yalnız yerdeki kahverengi görünüşle karar verilmez.
Ses ve Davranış
Kur erkeğinin kısa ve kuru “prrrt” çağrısına ayak vurma, kanat çırpma ve sıçrama eşlik edebilir. Erkekler dişileri çekmek için gösteri alanları savunur. Üreme sonrasında kuşlar sürülerde bir araya gelir.
Karıştırılabilecek Türler
Toy (Great Bustard, Otis tarda) çok daha iridir. Erişkin erkeğinin gri baş ve boynu, kızıl göğüs bandı ve gaga yanlarındaki uzun beyaz bıyık tüyleri farklıdır. Mezgeldeğin üreme erkeğindeki belirgin siyah-beyaz boyun deseniyle karıştırılmamalıdır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Üstten ve alttan, dış uç koyu.
Yatay gövde, kısa kuyruk, güçlü bacak.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Sürüyü kaldırmadan uzaktan sayın
Şubat
Kış sürüsünü üreme kanıtı saymayın
Mart
Dönüş yönünü rota gibi çizmeyin
Nisan
Kur alanına yaklaşmayın
Mayıs
Dişiyi tarla içinde izlemeyin
Haziran
Biçim öncesi uzmanla koordinasyon kurun
Temmuz
Civcivli dişiye mesafe bırakın
Ağustos
Toplanmayı göçle karıştırmayın
Eylül
Üst ve alt kanadı ayrı okuyun
Ekim
Sürü saat ve yönünü kaydedin
Kasım
Beyaz kanadı tek başına kullanmayın
Aralık
Araçtan ve uzaktan gözleyin
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kuru tarım mozaiği
Tahıl, nadas, yonca ve mera yan yana.
Orta boy otsu örtü
Dişi yuvası ve civciv için saklanma-besin.
Açık bozkır
Erkek gösterisi için kısa örtü ve geniş görüş.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Büyük Toy
Otis tarda- Boyut
- Çok daha iri ve ağır.
- Boyun
- Daha uzun; erkekte bıyık olabilir.
- Kanat
- Beyaz-siyah dağılım farklı.
Dişi Sülün
Phasianus colchicus- Kuyruk
- Çok daha uzun.
- Kanat
- Kısa-yuvarlak, beyaz panel yok.
- Yapı
- Toy biçimli değil.
Kılkuyruk Bağırtlak
Pterocles alchata- Kanat
- Daha sivri.
- Kuyruk
- Uzun merkez telekli.
- Uçuş
- Farklı alt yüz ve hızlı sürü silueti.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriYerde, otsu örtü içindeki sığ çukur.
- 2Yuva yapısıAz kuru ot ve bitki parçasıyla döşeli.
- 3YumurtaGenellikle 3–4; kaynaklarda 1–6.
- 4KuluçkaYalnız dişi, yaklaşık 21 gün.
- 5YavruErken hareketli; kaynak tanımına göre ilk uçuş 27,5 gün, ileri bağımsızlık 45–50 gün.
- 6EtikKur alanına girmeyin, dişiyi izlemeyin, sürüyü kaldırmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Mezgeldek ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Toygiller (Otididae) — 3 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Mezgeldek
Üreme erkeğinin siyah boynunda.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
