kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek105 cm
dişi105 cm
Kanat Açıklığı
erkek150 cm
dişi150 cm
Ağırlığı
erkek2.384 g
dişi2.384 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Sarı Gagalı Leylek
İngilizce İsim Yellow-billed Stork
Bilimsel İsim Mycteria ibis
Takım Ciconiiformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Sarı Gagalı Leylek, Mycteria ibis, İngilizcede Yellow-billed Stork olarak adlandırılan uzun bacaklı bir Afrika leyleğidir. Erişkinde açık gövde, siyah uçuş tüyleri ve kuyruk, kalın sarı gaga ve çıplak kırmızı-turuncu yüz birlikte tanıyı sağlar. Bilimsel adındaki ibis sözcüğüne rağmen ibislerin değil, leyleklerin familyasındadır. Genç kuşun renkleri erişkindeki kadar canlı değildir.

Genel Görünüm ve Duruş

Gaga tabanda güçlü, uca doğru daralan ve uç bölümünde hafif aşağı kıvrılan bir yapıdadır. Erişkinin gözü koyu kahverengi, uzun boynu grimsi beyaz, bacakları pembedir. Sarı gaga çıplak kırmızı yüzle belirgin karşıtlık oluşturur.

Açık tüyler bütünüyle kar gibi beyaz görünmek zorunda değildir. Sırt, kanat örtüleri, göğüs ve karında pembe tonlar bulunabilir. Üreme döneminde bu renklerle çıplak yüz ve bacak renkleri güçlenir. Siyah uçuş tüyleri ile siyah kuyruk, açık örtü tüylerinden ayrıdır. Pembeliğin zayıf olduğu bir kuşu yalnız bu yüzden başka tür veya dişi saymak doğru değildir.

Sığ suda yavaş yürürken uzun gagasını kısmen açık tutup suya daldırabilir. Böyle beslenen bir kuşun başı alçak, gövdesi öne eğik görünür. Dinlenme ile av arama duruşları farklı olduğundan yalnız tek bir boyun kıvrımından kimlik çıkarılmaz. Tanı için baş-gaga görünümünü, açık gövdeyi ve koyu kuyruğu birlikte görmek daha yararlıdır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ile dişi aynı temel tüy giysisini taşır. Uzman tür hesapları erkeklerin biraz daha iri olduğunu belirtir. Ancak farklı uzaklık, duruş ve çekim açılarındaki iki kuşun fotoğraflarını karşılaştırmak gerçek bir boy ölçümü sağlamaz.

İlk yıl kuşları gri-kahverengi görünür; kanat ve kuyruk tüyleri de koyu kahverengidir. Gaga griye çalan sarı, yüz soluk turuncu, bacaklar gri olabilir. Böyle bir kuşta erişkinin parlak sarı gagasını veya kırmızı yüzünü aynen aramak tanıyı zorlaştırır; gri giysi kendi başına bir dişi işareti değildir.

Uçuşta Görünüm

Uçarken boyun ve gaga öne, uzun bacaklar kuyruğun arkasına uzanır. Geniş kanatlarını açarak süzülebilir. Gövde açık, uçuş tüyleri ile kuyruk koyudur. Baş ayrıntısı seçilemiyorsa kanat ve kuyruğun renk dağılımı da incelenir.

Ses ve Davranış

Üreme dışı dönemde çoğunlukla sessizdir. Yuva çevresinde tıslama, alçak homurtu, sızlanmaya veya gıcırtıya benzeyen sesler duyulabilir. Kur sırasında gaga takırdatma da görülür. Ancak başka leyleklerde de gaga takırtısı bulunduğundan tek bir ses tür tanısı yerine geçmez.

Güney Afrika uzman derlemesi, kolonilerde ibisler, balıkçıllar, yılanboyunlar, başka leylekler, Afrika kaşıkçıları ve karabataklarla birlikte yuvalayabildiğini belirtir. Beslenirken ise Güney Afrika atlasına göre çoğunlukla küçük gruplarda, bazen başka iri su kuşlarıyla görülür. Aynı ağaçtaki komşu yuvaların hepsi bu türe ait olmayabilir.

Kur sırasında erkek, açtığı kanadın üzerinde gagasını gezdiriyormuş gibi hareketler yapabilir; uzman davranış anlatımında gaganın gerçekte tüylere değmediği belirtilir. Bu gösteri, normal tüy bakımından farklıdır. Baş ve boynunu yana hareket ettirirken yuvadaki dal parçalarını tutup bırakması da anlatılır.

İki eş, ağaç üzerinde dallardan ve ince çubuklardan iri bir yuva yapar. Güney Afrika uzman derlemesinde yapımın yaklaşık 7–10 gün sürdüğü, ortadaki sığ çanağın yapraklar, ince otlar ve sazlarla döşendiği anlatılır. Oiseaux.net uzman hesabı genellikle 2–3 yumurta ve yaklaşık 30 günlük kuluçka verir. Yuva çevresinde davranışı bozacak kadar yaklaşılmamalı; yumurta veya yavru görmek için ağaca çıkılmamalıdır.

Karıştırılabilecek Türler

Türkiye’de Leylek adıyla tanınan Ciconia ciconia, başlıca benzeridir. Erişkinde gagası düz ve kırmızı, kuyruğu beyazdır. Baş beyaz tüylüdür; göz çevresinde dar çıplak koyu bir alan bulunur. Sarı Gagalı Leyleğin geniş çıplak kırmızı yüzü ve siyah kuyruğu farklıdır. Genç Leyleğin gagası başlangıçta siyah olabilir, sonra tabandan turunculaşır; bu nedenle genç kuşlarda gaga rengine tek başına güvenilmez.

Kara Leylek, Ciconia nigra, siyah baş, boyun ve üst tarafıyla ayrılır; beyaz alanı daha çok alt gövdeyle sınırlıdır. Erişkinde gaga ve bacaklar kırmızıdır. Gençte siyahın yerini daha mat kahverengi alabilir, fakat baş-boyun ve gövde deseninin dağılımı önemini korur. Sarı Gagalı Leyleğin erişkin açık boynu ve gövdesiyle aynı siyah-beyaz düzeni oluşturmaz.

Kaşıkçı, Platalea leucorodia, uzun gagasının genişleyen kaşık biçimli ucuyla ayrılır. Erişkinin uçuş tüyleri ve kuyruğu beyazdır. Gençte kanat uçları siyah olabilir ve gaga ten rengindedir; bu küçük koyu uçlar Sarı Gagalı Leyleğin geniş koyu uçuş tüyleriyle aynı değildir. Yalnız suda gagasını gezdiren beyaz kuş görmek yeterli olmaz; gaganın uç biçimi ve kanat deseni belirlenmelidir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Sarı Gagalı Leylek saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Sarı kavisli gaga

Çıplak kırmızı yüzle birlikte.

02
Pembe-açık ve siyah

Açık örtüler, siyah telekler ve kuyruk.

03
Sığ suda dokunarak av

Yarı açık gaga su altında kapanır.

Benzeyen ve karıştırılan türler

Tanımlarken Sarı Gagalı Leylek ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.

Leylekgiller (Ciconiidae) — 3 tür

Bu familyadaki tüm atlas türleri.

Gözlem Noktaları

Türkiye için doğrulanmış doğal rota veya mesafe yok

Olası kayıtta doğal geliş ve esaret kökeni ayrı değerlendirilir.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0 Türkiye düzenli yayılış alanı değildir

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Sarı Gagalı Leylek

Yellow-billed Stork
Mycteria ibis

Çıplak kırmızı yüzle birlikte.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...