Erkekte uzun boyun süsleri; dişide daha kısa.
Asya Yakalı Toyu
Chlamydotis macqueenii • Asian Houbara
Asya Yakalı Toyu
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Asya Yakalı Toyu (Chlamydotis macqueenii; Asian Houbara), uzun boyunlu, ince gövdeli bir açık arazi kuşudur. Kum rengi, koyu benekli sırtı; açık alt tarafı ve boyun yanlarından göğse inen uzun siyah tüyleri birlikte tanımaya yardım eder.
Genel Görünüm ve Duruş
Yüzü soluk gri ile kum rengi arasındadır. Baş tepesindeki tüyler kabarabilir; bacakları zeytin yeşili veya saman sarısıdır. Kuyruğunda geniş enine bantlar vardır.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek dişiden iridir; baş, boyun ve göğüs tüyleri daha uzun, boyun yanlarındaki siyah alanı daha fazladır. Uzaktan edinilen büyüklük izlenimi tek başına eşey tayini sağlamaz.
Yeni çıkmış yavrunun sarımsı ince tüylerinde siyah, beyaz ve kahverengi lekeler bulunur. Daha büyük gençlerin ayrıntılı tüy değişimi bu incelemede doğrulanamadı.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta uzun kanatların uçuş tüylerinde geniş siyah ve kahverengi alanlar görülür. Tehlikeden kaçarken uçmak yerine koşabilir ya da çömelerek saklanabilir.
Ses ve Davranış
Çoğunlukla sessizdir; tanımada gövde yapısı ve tüy desenleri birlikte incelenir.
Erkek eşleşme gösterisinde başını geriye yatırır, beyaz boyun tüylerini kabartır ve zikzak çizerek koşar. Başı kabarmış tüylerin ardında gizlenebilir.
Karıştırılabilecek Türler
Mezgeldek (Tetrax tetrax; Little Bustard) benzer açık arazilerde görülebilir. Erişkin erkeğinin siyah boynundaki beyaz V işareti ve beyaz yaka ayırıcıdır; bu erkek görünüşü dişi veya gence uygulanmaz.
Toy (Otis tarda; Great Bustard) daha iri ve ağırdır; başı ve boynu gri, sırtı kahverengi, alt tarafı beyazdır. Bu iri yapı, Asya Yakalı Toyunun daha ince görünüşünden ayrılır.
African Houbara (Chlamydotis undulata), çok benzeyen ayrı bir türdür. Eski yayınlardaki Chlamydotis undulata macqueenii ise Asya kuşunu anlatır; yalnız Chlamydotis undulata yazan her çalışmanın bilgisi ona aktarılamaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
İnce koyu desenli açık kurak alan giysisi.
Tehlikede önce saklanır, gerekirse güçlü uçar.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Seyrek kaydı fotoğrafla belgeleyin
Şubat
Tutsak köken olasılığını not edin
Mart
Tek yönü rota saymayın
Nisan
Gösteri alanına girmeyin
Mayıs
Çalı altında yuva aramayın
Haziran
Dişi-yavruyu takip etmeyin
Temmuz
Yavruyu ellemeyin
Ağustos
Yaşı temkinli kaydedin
Eylül
Uçuş için kuşu kaldırmayın
Ekim
İzleme rotasını kopyalamayın
Kasım
Benzer toylarla karşılaştırın
Aralık
Hassas konumu paylaşmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Çöl ve yarı çöl
Seyrek bitkili kumlu-taşlı açık zemin.
Çalı bozkırı
Gölge, yuva örtüsü ve besin sunan dağınık çalılar.
Kurak plato
Düşük bitkili geniş ve kesintisiz düzlük.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Mezgeldek
Tetrax tetrax- Boy
- Belirgin biçimde daha küçük.
- Kanat
- Uçuşta çok geniş beyaz alan.
- Boyun
- Uzun ipliksi yaka tüyleri yok.
Büyük Toy
Otis tarda- Boy
- Çok daha iri ve ağır.
- Gövde
- Kalın boyunlu, güçlü gövdeli.
- Erkek
- Kızıl kanat ve farklı bıyık.
Afrika Yakalı Toyu
Chlamydotis undulata- Dağılış
- Esas olarak Kuzey Afrika.
- Takson
- Genetik ve davranışla ayrı tür.
- Uyarı
- Coğrafya tek başına yetmez.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriAçık zeminde, çoğu kez küçük çalı yanında.
- 2Yuva yapısıDişinin açtığı basit sığ çukur; az malzemeli.
- 3Yumurta2–4; yaşam tarihi derlemesinde tipik 2–3.
- 4KuluçkaYalnız dişide yaklaşık 22–24 gün; temsilî 23,5 gün.
- 5YavruTüylü ve hareketli; yaklaşık bir ayda kısa uçuş, 2–3 ay dişiyle.
- 6EtikYuva aramayın, çömelmiş kuşu kaldırmayın, konum paylaşmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Asya Yakalı Toyu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Toygiller (Otididae) — 3 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Asya Yakalı Toyu
Erkekte uzun boyun süsleri; dişide daha kısa.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
