kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek46 cm
dişi46 cm
Kanat Açıklığı
erkek112 cm
dişi112 cm
Ağırlığı
erkek840 g
dişi840 g

Tür Bilgisi

Türkçe Büyük Yelkovan
İngilizce Great Shearwater
Bilimsel Ardenna gravis
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Büyük Yelkovan (Ardenna gravis; Great Shearwater), koyu takkesi, açık ense yakası, pullu kahverengi üst tarafı ve kuyruk kökündeki dar beyaz bantla tanınan iri bir deniz kuşudur. Uzun, ince, ucu kancalı gaga siyahtır. Alt tarafta beyaz zemin üzerindeki kahverengi karın ve kanat lekeleri de tanıya yardım eder.

Genel Görünüm ve Duruş

Yeni Zelanda’nın uzman rehberi, koyu takkenin gözün altına indiğini, sırt ve omuz tüylerindeki açık kenarların pullu görünüm oluşturduğunu belirtir. Koyu kuyrukla beyaz kuyruk kökü birbirinden ayrılır. Göz koyu, bacaklar pembe-gridir; kuyruk beyaz bir yelpaze gibi görünmez.

Sahadaki görünüş uzaklıkla değişir. BirdGuides teşhis rehberinde, güneş alan beyaz boyun yanlarının uzaktan parlayarak kuşu neredeyse beyaz başlı gösterebildiği anlatılır. Aynı uzaklıkta koyu takke ve ince gaga kaybolabilir. Bu nedenle yalnız görülen en parlak alana bakmak yerine, farklı dönüşlerde başın ve gövdenin desenini izlemek gerekir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek, dişi ve gençte ense beyazlığını kesin bir kimlik kartı gibi kullanmamak gerekir. ABD’nin Massachusetts Körfezi ile Güney Atlantik’teki Gough ve Inaccessible adalarını kapsayan, 2025’te yayımlanmış çalışma; açık enseli gençler ve koyu enseli erişkinler bulmuştur. Beyaz yaka, tek başına erişkinlik veya dişilik kanıtı değildir.

Uçuşta Görünüm

Uçarken kanatlarını gövdeden oldukça düz uzatır. Kanadın gövdeye bağlanan kısmı Atlantik Boz Yelkovanındakinden daha dar, dış bölümü daha ince ve sivrilendir. Kanat vuruşları daha hızlı ve sert görünür. Kuvvetli rüzgârda yükselip yana yatabilir.

Alttan görünüşte kanatların büyük bölümü beyazdır; uçlar ve arka kenar koyudur. Koltuk çevresinde ve kanat altında değişen miktarda kahverengi bulunur. Karın lekesi bazı kuşlarda çok siliktir. Gölgede kaybolan bir lekeyi yok saymak veya her kahverengi lekeli deniz kuşunu bu tür kabul etmek doğru değildir.

Ses ve Davranış

Denizde gruplar halinde dinlenebilir. Balıkçı teknelerine sokulan topluluklarda sesli ve saldırgan besin rekabeti görülebilir; türün denizde her zaman sessiz olduğu söylenemez.

Karıştırılabilecek Türler

Atlantik Boz Yelkovanının (Calonectris borealis; Cory’s Shearwater) kalın, sarı gagası ve soluk kahverengi başı önemli farklardır. Baş ile beyaz boğaz arasındaki geçiş daha yumuşaktır; Büyük Yelkovandaki keskin takke görünümü oluşmaz. Karnı ve kanat altı daha temiz beyazdır. Sakin havada kanatlarını daha gevşek çırpar ve ön kenarı daha kavisli tutar.

Külrengi Yelkovan (Ardenna grisea; Sooty Shearwater) genel olarak koyu kahverengidir. Kanat altında gümüşümsü açık alanlar görünse de Büyük Yelkovanın beyaz göğüs ve karın zeminini taşımaz. Benzer sert kanat vuruşları, bu belirgin gövde rengi farkıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Büyük Yelkovan saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Takke ve yakayı birleştir

Koyu takke, beyaz ense yakası ve koyu pullu sırt.

02
Sağrı at nalını bul

Kuyruk üstü örtülerinde dar beyaz at nalı.

03
Karın lekesini doğrula

Değişken koyu karın lekesi ve düzensiz alt kanat.

Gözlem Noktaları

Türkiye için doğrulanmış rota yok

Atlantik göçü Türkiye takvimine ve hayalî ülke dizisine çevrilmez.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0 OSME Türkiye kaydı listelemiyor

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Büyük Yelkovan

Great Shearwater
Ardenna gravis

Koyu takke, beyaz ense yakası ve koyu pullu sırt.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...