Erkeğin uzun dış kuyruk telekleri dışa kıvrılarak lir biçimi oluşturur.
Orman Horozu
Lyrurus tetrix • Black Grouse
Orman Horozu
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Orman Horozu (Black Grouse, Lyrurus tetrix), erkeği siyah, dişisi kahverengi desenli bir orman tavuğudur. Erkekte dış kuyruk tüyleri dışa kıvrılarak lir biçimi oluşturur; beyaz kanat çizgisi ve beyaz kuyruk altı dikkat çeker.
Genel Görünüm ve Duruş
Erkeğin siyah tüyleri ışıkta mavi veya yeşil parlar. Kısa gagası siyah, gözleri kahverengidir. Göz üzerindeki kırmızı etli kaş, özellikle gösteri sırasında belirginleşir. Kuyruğun kıvrık dış tüyleri ortadakilerden uzundur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Dişi daha küçüktür; kahverengi tüyleri siyah bantlı, kuyruğu kısa ve hafif çatallıdır. İlk kışındaki erkek erişkine benzemeye başlasa da daha kahverengi ve mat görünebilir. İki eşeyin renk farkı, ayrı tür oldukları anlamına gelmez.
Uçuşta Görünüm
Görece kısa ve yuvarlak kanatlarla hızla yükselir; seri kanat vuruşlarını kısa süzülmeler izleyebilir. Erkekte beyaz kanat çizgisi koyu gövdeyle karşıtlık yapar. Kuyruk kapalıyken lir biçiminin bütün ayrıntısı görünmeyebilir.
Ses ve Davranış
Erkeğin alçak, yuvarlanan gösteri seslerine keskin, hapşırmayı andıran tıslamalar eşlik eder. Açık gösteri alanlarında dişileri çekmek için rakipleriyle karşılaşır.
Karıştırılabilecek Türler
Dağ Horozu (Caucasian Grouse, Lyrurus mlokosiewiczi) ayrı türdür. Erkeğinde Orman Horozundaki beyaz kuyruk altı ve kanadı kesen beyaz çizgi yoktur; yine de omuzda küçük beyaz alan bulunabilir. Uzun dış kuyruk tüyleri dışa açılmaktan çok aşağı kıvrılır.
Dağ Horozu dişisinin kanadında da belirgin beyaz çizgi bulunmaz; iki türün kahverengi dişilerini ayırmak güç olabilir. Türkçe ad benzerliği ve tek kuyruk görüntüsü yeterli değildir; kanat, kuyruk ve coğrafya birlikte değerlendirilir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Erkeğin göz üstünde parlak kırmızı etli ibiği vardır.
Koyu kanatta belirgin beyaz çizgi ve beyaz kuyruk altı görülür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Oca
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Şub
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Mar
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Nis
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
May
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Haz
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Tem
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Ağu
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Eyl
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Eki
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Kas
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Ara
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Orman açıklığı
Orman açıklığı, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Fundalık
Fundalık, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Ağaç sınırı
Ağaç sınırı, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Orman Tavuğu
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Çil Keklik
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Kafkas Urkeki
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeri ve yapısıDişi fundalık veya ot örtüsü altında yerde sığ, bitkiyle döşeli çanak yapar.
- 2YumurtaGenellikle 6–11 yumurta.
- 3KuluçkaYaklaşık 24–27 gün.
- 4Etik gözlemYuva ve yavrulara yaklaşmayın; uzaktan izleyin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Orman Horozu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Sülüngiller (Phasianidae) — 2 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Orman Horozu
Erkeğin uzun dış kuyruk telekleri dışa kıvrılarak lir biçimi oluşturur.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
