Kahverengi üstte dar çizgiler boyuna akar; bant oluşturmaz.
Çizgili Yelve
Aenigmatolimnas marginalis • Striped Crake
Çizgili Yelve
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. Değerlendirilen ad: Amaurornis marginalis. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Çizgili Yelve (Aenigmatolimnas marginalis; Striped Crake), kahverengi sırtında belirgin çizgiler taşıyan küçük bir yelvedir. Kuyruk altında devetüyü tonlu alan, sırt deseniyle birlikte aranır.
Genel Görünüm ve Duruş
İtalya’nın Livorno Limanı’nda 4 Ocak 1997’de bulunan tek kuşun incelemesinde uzun parmaklar, yandan yüksek görünen gaga, yeşilimsi gaga ve bacaklar kaydedildi. Bu tek örneğin ölçüleri bütün türe ait ortalama değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkeğin alt tarafı kahverengi, dişininki gridir. Sırtın çizgileri iki eşeyde de bulunur. Gençlerin yaşa göre güvenilir saha ayrımı için bu araştırmada doğrulanmış ayrıntı bulunamadı; erişkin renkleri her genç kuşa uygulanmaz.
Uçuşta Görünüm
Pitman’ın 1965 derlemesinde, bugünkü Zimbabve’de 30 Mayıs 1955’te görülen dört kuşun kısa uçuşta bacaklarını geriye uzattığı, daha uzağa giderken yatay tuttuğu aktarılır. Bu gözlem kesin göç rotası göstermez.
Ses ve Davranış
Çağrısı uzun, kuru ve tiz bir titreşim dizisiyle anlatılır. Sık örtü içinde saklandığı için görülmesi güçtür. Yazılı ses tarifi bir kayıt dinlemekle aynı değildir; kuşu görmek için örtü açılmaz.
Karıştırılabilecek Türler
Benekli Suyelvesi (Porzana porzana; Spotted Crake) gerçek bir benzeridir. Erişkininde alt taraftaki açık benek ve çizgiler ile sarı, üst tabanı kırmızı-turuncu gaga karşılaştırılır. Livorno’daki Çizgili Yelve, kızıl karın ve kuyruk altı, uzun parmaklar ve gaga biçimiyle bu türden ayrılmıştı.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Erkek tarçın-kahve, dişi gri ön taraflıdır.
Arka böğür ve kuyruk altı pas-kızıl görünür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kışlama varsaymayın.
Şubat
Afrika üreme takvimini taşımayın.
Mart
Her yelve sesini bu türe atamayın.
Nisan
Tek noktayı geçit saymayın.
Mayıs
Üreme davranışı beklemeyin.
Haziran
Geçici sığ otluğu ezmeyin.
Temmuz
Kuşu tekrar uçurmayın.
Ağustos
Ham fotoğrafı saklayın.
Eylül
Fırtına hipotezini rota yapmayın.
Ekim
Benekli Suyelvesiyle çizgi yönünü karşılaştırın.
Kasım
Gözlem yokluğunu mutlak yokluk saymayın.
Aralık
2020 olayını tek tarihsel kayıt olarak okuyun.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Mevsimsel sığ havuz
Yağmurla oluşan, çamurlu kenarlı geçici su.
Su basmış ince otluk
Bir metreyi aşmayan saklanma ve beslenme mozaiği.
Eski çeltik ve bataklık kenarı
Sığ su ile ot demetlerinin birlikte kaldığı alan.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Benekli Suyelvesi
Porzana porzana- Üst
- Daha çok benekli.
- Alt
- Beyaz işaretler daha yaygın.
- Gaga
- Sarımsı; desen paketi farklı.
Küçük Suyelvesi
Zapornia parva- Erkek
- Mavi-gri ön, kahverengi sırt.
- Yan
- Belirgin bantlı.
- Arka
- Kızıl paket farklı.
Bataklık Suyelvesi
Zapornia pusilla- Biçim
- Daha narin.
- Alt
- Bantlar daha güçlü.
- Üst
- Boyuna beyaz çizgi paketi yok.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1SistemTutsaklıkta ardışık çok eşlilik; saha rolü tam çözülmemiştir.
- 2Yuva yeriSığ su üstünde veya nemli zeminde sık ot demeti içinde.
- 3Yuva yapısıKuru ot-sazdan küçük çanak/platform; bazen yalancı yuva.
- 4YumurtaKaynaklara göre 3–5, çoğunlukla 4–5.
- 5Kuluçka17–18 gün tutsak verisi; ebeveyn rolü kaynaklarda çelişir.
- 6YavruErken gelişir; bakımın erkekte yoğunlaştığı tutsak kayıtları vardır.
- 7EtikTürkiye'de üreme beklenmez; olası kuşu kaldırmayın ve konumu koruyun.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Çizgili Yelve ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Rails, Gallinules, and Coots — 2 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Çizgili Yelve
Kahverengi üstte dar çizgiler boyuna akar; bant oluşturmaz.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
