
Ak Kanatlı Fırtınakuşu
Koyu başlık, beyaz alt taraf ve kanat altındaki eğik koyu şeridi birlikte değerlendirin.
Biyolojik Bilgiler
Boyu
Ortak tür değeri
Kanat Açıklığı
Ortak tür değeri
Ağırlığı
Ortak tür değeri
Doğal Yayılışında Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Tek işaretle karar vermeYanak ve göğsün yanlarına iner.
Koyu kenar ve gövdeye ulaşmayan eğik şerit taşır.
Göğüs bandı tek başına kesin ayrım sağlamaz.
Erkek–dişi karşılaştır

DişiErkekEşeyler görünüşte benzerdir; gençler erişkinlere benzer.
Doğal yayılışında nerede aranır?
Doğal yayılışındaki deniz gözlemlerinde başlık ve kanat altı desenini birlikte inceleyin.
Yeni Kaledonya’nın üreme aşamaları Avustralya’dan 2–4 hafta sonra gelebilir.
Yuva, Yumurta ve Kuluçka
Avustralya kolonisi: tek yumurta, yaklaşık 49 günlük kuluçka ve yaklaşık 13 haftalık yuva dönemi; iki ebeveyn de bakım verir.
Gece kolonide tekrarlı tiz çağrılar ve yerde daha alçak homurtular duyulabilir.
Sessizce izleyin; erişkinlerle yavruların arasına girmeyin, yuva örtüsünü bozmayın.
Tür Bilgisi
Hızlı Tanı
Beyaz yüz ve alt tarafla karşıtlık oluşturan koyu başlığı arayın. Başlık, tepeyle sınırlı kalmaz; yanak, ense ve göğsün yanlarına iner. Kanat altındaki koyu kenar ve eğik şerit de tanıda önemlidir.
Genel Görünüm ve Duruş
Sırt gri, kanat üstü daha koyudur; açık kanatlarda sırt üzerinden geçen koyu M deseni görülür. Gaga siyah, ince ve kanca uçludur. Açık denizdeki kısa bir gözlemde ışık, başlığın sınırlarını ve gri tonlarını değiştirebilir.
Açık gri sırt, daha koyu gri sağrıdan ayrılır; yuvarlağımsı kuyrukta kahverengi ton bulunur. Göz koyudur. Ayaklar açık pembe tonlu, dış parmaklar ve yüzme perdelerinin dışı koyudur. Bacaklarda beyazımsı veya mavimsi tonlar da görülebilir.
Alın ve ön tepedeki açık tüy kenarları aşındıkça beyazlık azalır. Bu nedenle alın genişliği değişmez bir tanı işareti değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi tüy görünüşüyle güvenilir biçimde ayrılmaz; gençler de erişkinlere benzer. Avustralya ve Yeni Kaledonya kuşlarını yalnız tüy renginden ayırmak da güvenli değildir: 2016 karşılaştırması, daha önce ayırıcı sayılan renk özelliklerinin geniş ölçüde örtüştüğünü göstermiştir.
Avustralya’nın Cabbage Tree Adası’nda yapılan ve 2016’da yayımlanan tüy karşılaştırması, gençlerin sırt tüylerinde daha geniş açık kenarlar bulunduğunu gösterdi. Bu yüzden koyu baş ile açık sırt arasındaki karşıtlık gençlerde belirgindi. Kasım–aralıkta nispeten yeni tüylü erişkinlerde de bu görünüş vardı; mart–nisanda aşınmış sırt tüyleri daha koyu görünüyordu. Sırt karşılaştırmasında farklı aylarda fotoğraflanan erişkinler ile yuvadan ayrılmaya yaklaşmış 13 yavru değerlendirildi. Bu bulgu, denizdeki her açık sırtlı kuşa kesin genç yaşı vermek için yeterli değildir: tüyün durumu ve ışık da görünüşü etkiler.
Uçuşta Görünüm
Dar kanatlarla süzülürken yönünü kıvrakça değiştirir. Beyaz kanat altında, koyu dış kenardan gövdeye doğru uzanan eğik şerit gövdeye ulaşmaz. Bu deseni bir kanat çırpışındaki tek görüntü yerine birkaç açıdan değerlendirin.
Uçuşu, küçük bir yelkovanı hatırlatabilir; ancak daha az çırpınır ve yükselip alçaldığı yaylar daha sığdır. Bazen yarasayı andıran kıvrımlı bir uçuş izler, bazen de deniz üzerinde yükseğe çıkar.
Koyu eğik kanat şeridinin içinde beyaz tüyler veya belirgin beyaz benekler bulunabilir. Kesintisiz koyu şerit ile beyazlık içeren şerit, tek başına iki ayrı tür anlamına gelmez.
Ses ve Davranış
Üreme kolonisine karanlıkta gelip gider. Koloni üzerindeki uçuşta hızlı, tekrarlı tiz çağrılar; yerde veya yuva çevresinde ince sesler ve alçak, titreşimli homurtular duyulabilir.
Koloni üzerinde duyulan “tit-tit-tit-tit” dizisi ağustos böceğini andırır. Yerdeki daha ince diziler “pi-pi-pi-piyu” diye aktarılabilir. Bunlar aynı bağlamdaki sesleri anlatan yazılı yaklaştırmalardır; tüy görünüşünden ayrı bir eşey anahtarı oluşturmaz.
Karıştırılabilecek Türler
En güç karşılaştırmalardan biri açık renkli Collared Petrel (Pterodroma brevipes) ile yapılır. Portelli’nin 2017 incelemesinde bu türün orantılı olarak daha uzun, uca doğru daralan kuyruğu ve kanat altında gri uçuş tüyleriyle beyaz örtü tüyleri arasındaki belirgin karşıtlık öne çıkar. Göğüs bandı iki türde de bulunabilir; tek başına kesin ayrım sağlamaz.
2017 karşılaştırmasında, açık renkli Yakalı Fırtınakuşunun başlığında yanak çizgisi daha yatay, göğüs yanındaki koyuluğun arka sınırı daha dağınıktı. Gould’da yanak sınırı genellikle eğik, göğüs lekesinin arkası daha keskindir. Ancak boynun duruşu yanak desenini değiştirebildiğinden bu ayrım kuyruk ve kanatla desteklenmelidir.
Cook’s Petrel (Pterodroma cookii) de gri sırt, koyu M deseni, beyaz alt taraf ve dar kanatlar taşır. Ancak başı daha açık gridir; alınla tepede açık-koyu beneklenme görülür. Kanat altında dış bölümün ön kenarı boyunca ince, yer yer kesilen koyu çizgi uzanır. Gould’un daha geniş koyu başlığı ve daha güçlü kanat altı deseni bu ortak gri-beyaz görünüşten ayrılır. Cook’un uçuşta sivri görünen kuyruğu da değerlendirmeye katılabilir.
Pycroft’s Petrel (Pterodroma pycrofti), Cook’a çok benzer ve denizde ondan ayrılması güçtür. Başı Cook’tan daha koyu gri, alın benekli, tepesi ise daha az beneklidir. Kanat altında yine ince koyu ön kenar çizgisi vardır; Gould’daki gibi yaygın bir koyu başlık ve daha geniş kanat altı koyuluğu göstermez. Gri sırt ve belirgin M deseni tek başına bu üç türü ayırmaz.
Stejneger’s Petrel (Pterodroma longirostris) de koyu tepeli ve enselidir; bu nedenle yalnız koyu baş aramak yeterli değildir. Daha geniş beyaz alın ve boyundan kulak bölgesine yönelen beyaz üçgen, koyu başlığı göğsün yanındaki koyuluktan ayırır. Kanat altındaki siyah şerit daha kısa ve dardır. Gould’un koyu başlığı daha geniştir ve üst tarafındaki koyulukla daha az karşıtlık oluşturur. Bu baş deseni ile kanat altı farkı birlikte değerlendirildiğinde karşılaştırma güçlenir.
Dünya Yayılışı
Avustralya’nın Yeni Güney Galler kıyısı açıklarındaki adalarda ve Yeni Kaledonya’da ürer. Port Stephens çevresindeki Cabbage Tree, Boondelbah, Broughton ve Little Broughton adaları 2022 koruma planının kapsamındadır; Montague Adası da üreme alanları arasındadır. Raivavae’de bulunması ise orada doğrulanmış üreme olduğu anlamına gelmez.
Doğal Yayılışındaki Durumu
Yeni Kaledonya’da 1994–2014 araştırmalarını değerlendiren 2021 makalesi, sıçan, domuz ve kedi kaynaklı yuva kayıplarını belgeler. Bu bölgesel sonuçlar bütün koloniler için aynı kayıp oranı olarak verilmez. Avustralya’daki ada yönetimi ise yuva örtüsünü, biyogüvenliği ve üreme başarısının izlenmesini birlikte ele alır.
Göç Yolculuğu
2014 izleme çalışmasında Avustralya’da üreyen kuşlar üreme sonrasında çoğunlukla Hawaii’nin güneyindeki orta Pasifik’e, Yeni Kaledonya kuşları ise Galápagos’un batı ve güneybatısındaki doğu Pasifik’e yöneldi. Üreme sırasında Tasman Denizi önemliydi. Cihazlar yerleşmiş üreyen bireylere takılmıştı; gençlerin ve o yıl üremeyen erişkinlerin aynı takvimi izlediği varsayılmaz.
Üreme Alanı
Cabbage Tree Adası’nda palmiye ve incir ağaçlarıyla örtülü dik, taşlık yarıntılar kullanılır. Yeni Kaledonya araştırmasında yuvalar dere yakınlarında veya sırtlara yakın yamaçlarda bulunmuştur. İki bölgenin yuvalama ortamı aynı değildir.
Yuva Yeri
Avustralya’da kaya yarıkları, düşmüş palmiye yapraklarının altı ve içi boş gövdeler yuva barınağı sağlar; Yeni Kaledonya’da toprak oyukları da kullanılır. Avustralya kolonisi için bildirilen tek yumurtanın kuluçkası yaklaşık 49 gün, yavrunun yuvada kalışı yaklaşık 13 haftadır; iki ebeveyn de kuluçkaya ve beslemeye katılır. Kolonide yuva örtüsünü açmak veya kuşu dışarı çıkarmak için yaklaşılmamalıdır.
Günlük Alan Kullanımı
Karadaki korunaklı yuva yeri ile denizdeki beslenme alanı birbirinden uzaktır. Yumurtlama öncesinde izlenen bazı kuşlar Hint Okyanusu’na kadar ilerledi.
Ne Yer?
Üreme dönemindeki besini küçük balık, kalamar ve krili içerir. Bu incelemede farklı topluluklar ve mevsimler için karşılaştırılabilir besin oranları doğrulanmadı.
Nasıl Beslenir?
Avını deniz yüzeyinden veya yüzeye yakın yerden alır. Bazen başka deniz kuşları, orkinoslar ve yunuslarla aynı beslenme alanında görülür; bu birliktelik her zaman aynı biçimde beslendiği anlamına gelmez.
Takvim Bölgeye Göre Kayar
Yeni Kaledonya’daki 2021 araştırması, üreme aşamalarının Avustralya’dan yıl ve incelenen aşamaya göre 2–4 hafta sonra gerçekleştiğini bildirir. Tek bir takvimi her koloniye uygulamak, aynı türün farklı toplulukları arasındaki bu farkı gizler.
Yapışkan Meyveler de Tehdit Olabilir
Port Stephens adalarının 2022 koruma planı, kuşların Pisonia ağacının yapışkan meyvelerine dolanmasını yerel risklerden biri olarak ele alır. Yuva alanını korumak bu nedenle yalnız dışarıdan gelen memeli yırtıcıları izlemekle sınırlı değildir.
