
Ak Kanatlı Çıtkuşu
İki belirgin beyaz kanat bandı, geniş açık kaş ve çok kısa kuyruğu birlikte arayın.
Biyolojik Bilgiler
Boyu
Ortak tür değeri
Kanat Uzunluğu
Ortak tür değeri
Ağırlığı
Doğal Yayılışında Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Tek işaretle karar vermeKoyu kanatla karşıtlık.
Çizgili yüzle birlikte.
Yoğun alçak örtüde izleyin.
Erkek–dişi karşılaştır

DişiErkekKısa bir görünümden kesin eşey tayini yapılmaz; gençlerin yüz işaretleri daha silik olabilir.
Doğal yayılışında nerede aranır?
Doğal yayılışındaki yoğun bulut ormanı alt örtüsünü ve bodur sırt çalılıklarını kenardan izleyin.
Yerleşik olarak tanımlanır; doğrulanmış tam bir aylık üreme takvimi bulunamadı.
Yuva, Yumurta ve Kuluçka
Yuva yapısı, tipik yumurta sayısı ve kuluçka süresi bu incelemede doğrulanamadı.
Hızlı, titreşimli ötüş ve tiz alarm; çiftlerin karşılıklı ötüşü bildirilir.
Sessizce izleyin; erişkinlerle yavruların arasına girmeyin, yuva örtüsünü bozmayın.
Tür Bilgisi
Hızlı Tanı
Ak Kanatlı Çıtkuşu, kuzey Peru ve komşu güney Ekvador dağlarında yaşayan, çok kısa kuyruklu bir orman çıtkuşudur. Erişkinde koyu kanattaki iki belirgin beyaz bant, geniş beyaz kaş ve çizgili yüz birlikte ayırt edicidir. Adına rağmen bütün kanat beyaz değildir.
Genel Görünüm ve Duruş
Üst taraf kızılımsı kahverengi, alt taraf grimsi beyaz, böğürler kızılımsıdır. Başın yanlarında açık ve koyu çizgiler vardır. Beyaz kanat bantları siyahımsı örtü tüyleri üzerinde belirgin karşıtlık oluşturur. Kısa kuyruk ve yoğun alt örtüdeki görünümü, açıkta duran daha uzun kuyruklu ötücülerden farklı bir silüet verir.
Erişkinde alın gri, tepe açık gri-kahverengidir. Geniş beyaz kaş gaga dibinden gözün arkasına uzanır; beyaz göz halkası arkada siyahla kesilir. Göz arkasındaki siyah alanın altında yüz siyah-beyaz çizgilidir. Göz koyu kızıl-kahverengi, üst gaga siyahtır; alt gaganın uç yarısı siyah, dip kısmı açık gri-beyazdır. Ayaklar koyu gridir.
Çene, boğaz ve göğsün üstü beyaza yakın, göğsün altı beyazımsı-gridir. Alt karında açık tarçın, kuyruk altında daha koyu tarçın-kahverengi tonlar görülür. Kuyruk tüylerinde ince koyu enine çizgiler vardır.
İnce, dik sarmaşıklara veya yaprak saplarına konabilir; kuyruğu yukarıda tutarak dik tünek üzerinde kısa hareketlerle ilerler.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkek ve dişinin tüy deseni benzerdir; desenden kesin eşey tayini yapılmaz.
Ekvador’un Cordillera del Cóndor dağlarında Eylül 1990’da incelenen iki gerçek gençlik tüyündeki örnekte kaş ancak silikçe seçiliyor, yanaklar koyu görünüyordu. Boğaz, göğüs ve karın tüylerinin koyu gri zemininde arkaya doğru genişleyen koyu kahverengi uçlar; karın ve kuyruk altında koyu tarçın tonu tarif edildi. Erişkindeki iki beyaz kanat bandı yoktu. Bununla birlikte kanadın ön kenarındaki iki küçük başparmak tüyünün dış kenarında, uçlara yakın beyazlık vardı. Bu dar kenarlar erişkinin örtü tüyü bantlarıyla aynı yapı değildir.
Aynı genç örneklerde alt gaganın dip bölümü sarıydı. 1994 çalışmasının yazarları, 1977’de “genç” diye tanımlanan daha alacalı örneğin gençlik tüylerinin bir bölümünü değiştirmiş olabileceğini belirtti. Bu yüzden gençlik evreleri tek bir görünüme indirgenmez; eski ve yeni betimlemeler aynı yaştaki kuşların çelişkili tanımları gibi sunulmaz. Çalışma yalnız bu örneklere dayanır, gün gün işleyen kesin bir yaş anahtarı vermez.
Uçuşta Görünüm
Sık alt örtüdeki uçuşları kısa ve yere yakındır. Açık bir görünüm yakalandığında erişkinin kanadındaki beyaz bantlar baş deseniyle birlikte değerlendirilir; yalnız hızla geçen kahverengi bir kuşun uçuşuna dayanarak tanı konmaz.
Ses ve Davranış
Alarm sesi hızlı ve tiz bir takırtı olarak tarif edilir. Ötüşün hızlı tipinde zengin bir cümle kısa aralıklarla tekrarlanır; Gri Göğüslü Çıtkuşunun ötüşüne göre daha tiz, daha hızlı ve daha çınlayan, daha çok titreşimli nota içeren bir ses olarak tarif edilir. Diğer tip daha uzun cümlelerden oluşur; cümlenin başında veya sonunda titreşimli bir bölüm bulunabilir. Çiftlerin karşılıklı ötüşü sık bildirilir. Ancak yalnız bir ses benzetmesi veya tek bir nota, görünüş ve yer bilgisi olmadan kesin tanı sayılmaz. Sık örtüde sesi kuşun kendisinden önce fark edilebilir.
Uzman hesabında, uzun cümleli tipin ses kaydı çalındıktan sonra duyulduğu aktarılır.
Karıştırılabilecek Türler
Gri Göğüslü Çıtkuşunun (Henicorhina leucophrys) adını taşıyan biçiminde uzun gri-beyaz kaş, siyah göz önü ve göz arkası alanı, açık çizgili kulak örtüleri vardır. Göğüs ile karın gri, böğürler kahverengimsi devetüyüdür; uçuş tüyleri ve kuyrukta kahverengi enine çizgiler görülür. Dolayısıyla yalnız beyaz bir kaş veya kısa kuyruk iki türü ayırmaz. Ak Kanatlının erişkininde beyaz örtü tüyü bantları çok daha yararlıdır. Gri Göğüslünün gencinde de yüz işaretleri silikleşir. Ayrıca onun boğaz çizgilenmesi ve renkleri bölgesel biçimlere göre değişir; her Gri Göğüslünün boğazının aynı düz gri desende olması beklenmez. Her iki türde de çift ötüşü duyulabildiğinden düet de tek başına ayırıcı değildir.
Ekvador’da La Punta ile Chinapinza arasındaki 1990 çalışmasında iki tür aynı ağlarda yakalanmıştır. Bu doğrudan birlikte bulunma kaydı, “bu yükseklikte yalnız biri olur” şeklinde kesin bir eleme yapılamayacağını gösterir. Bir türün belirli örtüyü daha çok kullanması, komşu alanda diğerinin bulunmadığı anlamına gelmez.
Dünya Yayılışı
Doğal yayılışı kuzey Peru ile güneydoğu Ekvador’daki birbirinden ayrılmış dağ sıralarında parçalıdır. Cordillera del Cóndor ve Abra Patricia, uzman hesabında verilen bilinen alanlar arasındadır. Bu kuş yalnız Peru’ya endemik değildir; Ekvador da doğal yayılışındadır.
Doğal Yayılışındaki Durumu
Uygun yerlerde düzenli görülmesi, aradaki bütün vadileri ve dağları kesintisiz kullandığı anlamına gelmez. Yayımlanmış araştırmalar, ana And zincirinin doğusundaki ayrı sırt ve dağların önemini vurgular. Bu anlatımın coğrafi kapsamı bu doğrulanmış doğal alanlardır.
Göç Yolculuğu
Yerleşik olarak tanımlanır. Parçalı yayılış noktaları, bireyleri izleyen bir göç rotası gibi birleştirilmez; bu incelemede düzenli uzun mesafeli göç takvimi doğrulanmadı.
Üreme Alanı
Yoğun, yosunlu bulut ormanının alt örtüsünde ve bodur dağ ormanlarında yaşar. Dağ sırtlarındaki besince yoksul topraklarda gelişen alçak çalılıklar da önemli yaşam alanıdır. Bu habitat tanımı, her yerde yuvasının bulunduğuna ilişkin doğrudan kanıt sayılmaz.
Yuva Yeri
İncelenen kaynaklarda türe ait doğrulanmış yuva yapısı, tipik yumurta sayısı, kuluçka süresi ve yavruların yuvada kalma süresi bulunamadı. Aynı cinsten Gray-breasted Wood-Wren için yayımlanan yumurta sayıları ve gelişim süreleri buraya aktarılmaz. Yuva aramak amacıyla yoğun örtüye girilmemeli veya erişkinler dışarı çıkarılmaya çalışılmamalıdır.
Günlük Alan Kullanımı
Tek veya çift halinde, sık çalılıkta besin arar. Gray-breasted Wood-Wren’in nemli ormanın alt katını kullandığı yerlerde Ak Kanatlı Çıtkuşu’nun daha bodur örtüyle ilişkisi tanı arayışına yardımcı olabilir. Ancak bu habitat farkı görünüşün yerine geçen tek başına kesin teşhis ölçütü değildir.
Ne Yer?
Böceklerle beslenir. İncelenen uzman kaynaklar, avların ayrıntılı tür listesini veya besin gruplarının yıl boyu oranlarını vermediğinden bunlar eklenmedi. Başka orman çıtkuşlarının besin listeleri bu türün doğrulanmış diyeti sayılmaz.
Nasıl Beslenir?
Besin arama, zemine yakın yoğun alt örtü ve çalılıklar içinde gerçekleşir. Tek bireyler ile çiftler bildirildiği için her karşılaşma karma bir sürüye katılma veya aile grubu kanıtı olarak yorumlanmaz.
Yükselti Sırası Akrabalık Sırası Değildir
Caroline Dingle ve çalışma arkadaşlarının 2006’da yayımlanan araştırması, Orta ve Güney Amerika’daki Henicorhina topluluklarının mitokondriyal DNA verilerini karşılaştırdı. Ak Kanatlı Çıtkuşu’nun leucosticta grubuyla ilişkisi, yalnız görünüş ve davranış benzerliğiyle leucophrys’e en yakın sayıldığı eski yoruma uymadı.
Bu çalışma, dağda birbirinin üstünde yaşayan kuşların mutlaka orada, aynı yükselti çizgisi boyunca birbirinden türemiş olması gerekmediğini gösteren bir örnektir. Sonuç incelenen veri ve topluluklarla sınırlıdır; tek genetik çalışma bütün grubun her evrimsel ayrıntısını çözmüş gibi sunulmaz.
Yeni Türün Adındaki İpucu
Türün bilimsel tanımı John W. Fitzpatrick, John W. Terborgh ve David E. Willard tarafından 1977’de yayımlandı. Çalışmanın başlığı Peru’dan yeni bir orman çıtkuşunu duyuruyordu. Sonraki kayıtların Ekvador’u da kapsaması, tanımın yapıldığı ülkenin türün bütün doğal yayılışıyla aynı şey olmadığını hatırlatır.
