Uzun kaş büyük başta belirgin.
Çakır
Astur gentilis • Eurasian Goshawk
Çakır
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
BirdLife/IUCN bu kuşu Accipiter gentilis (LC) kapsamında değerlendiriyor. Bu kategori daha geniş taksona aittir; bu tür için ayrı değerlendirme doğrulanmadı. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
İri bir orman yırtıcısıdır; kanatları geniş ve yuvarlak, kuyruğu uzundur. Tünediğinde kanat uçları kuyruğun ortasını geçmez.
Genel Görünüm ve Duruş
Güçlü, kancalı gaga koyu; gaga kökündeki çıplak bölüm sarıdır. Sarı bacakları ve siyah pençeli iri ayakları vardır.
Batı Avrupa’daki erişkin biçimde üst taraf kahverengimsi gri, erkek daha gridir. Açık renk alt taraf ince koyu enine çizgilidir. Koyu tepe ve yanaklar arasındaki açık kaş, başın önemli işaretidir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Genç kuş kahverengi, tüy kenarları kızılımsıdır. Göğüsteki koyu çizgiler boyuna; yanlar ve kanat altındaki işaretler leke biçimindedir. Kaş krem, göz soluk sarıdır.
Dişi erkekten daha iri ve ağır, üstten daha kahverengidir. Renk tonu ve ölçeksiz bir fotoğraftaki irilik izlenimi kesin eşey tayini sağlamaz.
Uçuşta Görünüm
Erişkinde alt kanat örtüleri ve gövde koyu enine çizgilidir; uçuş tüyleri ile kuyrukta da koyu kuşaklar seçilir. Beyaz kuyruk altı, gövdeyle kuyruk birleşiminde fark edilebilir.
Kanat çırpışlarını kısa süzülmeler izler. Orman içinde hızla manevra yapabilir. Kur sırasında orman üzerinde daha yavaş, geniş kanat vuruşlarıyla yükselen kuş görülebilir.
Ses ve Davranış
Yılın büyük bölümünde sessiz kalabilir. Üremede güçlü, tekrarlanan “kiak-kiak” alarmı duyulur; yavrular daha ince, ısrarlı seslerle besin ister. Alarm veren kuşa yaklaşılmaz.
Karıştırılabilecek Türler
Atmaca Accipiter nisus ile karışır. Çakır’ın göğsü daha dolgun, gövdesine oranla kuyruğu biraz daha kısa ve yuvarlak uçludur. İç kanat uçuş tüylerinin kuşakları gövdeye yaklaştıkça silikleşir; tek işaretle karar verilmez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Kalın boyun, göğüs ve bacaklar.
Üç-beş koyu bant; geniş kanat tabanı.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Atmacayla yapısal karşılaştırma yapın
Şubat
Kur uçuşunu yuvaya yaklaşmadan izleyin
Mart
Yuva konumunu paylaşmayın
Nisan
Alarmda hemen geri çekilin
Mayıs
Besin taşımayı engellemeyin
Haziran
Dallanan yavruyu yuvadan düşmüş sanmayın
Temmuz
Uçan gencin hâlâ bağımlı olduğunu bilin
Ağustos
Gençte boyuna alt desenini arayın
Eylül
Hareketi sabit rota saymayın
Ekim
Tek kaydı bolluk kabul etmeyin
Kasım
Kış kuşuna köken atamayın
Aralık
Beyaz kaşı tek başına kullanmayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Olgun orman
İri ağaçlı, görece sakin yuva meşceresi.
Orman kenarı ve açıklık
Örtü ile avlanma açıklığı yan yana.
Dere ve vadi koridoru
Hareket ve av için bağlantılı orman şeridi.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Atmaca
Accipiter nisus- Yapı
- Daha hafif, küçük başlı ve ince bacaklı.
- Kuyruk
- Daha köşeli görünebilir.
- Kaş
- Genellikle daha zayıf.
Şahin
Buteo buteo- Kanat
- Daha geniş ve yuvarlak.
- Kuyruk
- Gövdeye göre daha kısa.
- Baş
- Kaşlı koyu tepe paketi yok.
Gökdoğan
Falco peregrinus- Kanat
- Sivri.
- Kuyruk
- Daha kısa.
- Yüz
- Belirgin bıyık deseni.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuvaİri ağaçta gövdeye yakın büyük dal platformu; kabuk ve yeşillikle döşeli.
- 2YumurtaTipik 3–4; gözlenen aralık 1–6.
- 3KuluçkaÇoğunlukla dişi, 35–38 gün.
- 4Yavru35–42 gün yuvada; yaklaşık 70 güne kadar bağımlılık sürebilir.
- 5GözlemAlarmda geri çekil; yuva ağacı ve koordinatı paylaşma.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Çakır ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Atmacagiller (Accipitridae) — 30 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Çakır
Uzun kaş büyük başta belirgin.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
