kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek46 cm
dişi46 cm
Kanat Açıklığı
erkek115 cm
dişi115 cm
Ağırlığı
erkek270 g
dişi380 g

Tür Bilgisi

Türkçe Çayır Delicesi
İngilizce Montagu's Harrier
Bilimsel Circus pygargus
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Çayır Delicesi (Circus pygargus; Montagu’s Harrier), uzun kuyruklu, ince gövdeli bir yırtıcıdır. Uzun ve dar kanatları uçlara doğru sivrilir. Açık arazide yere yakın, hafif ve esnek uçuşu dikkat çeker. Erişkin erkeğin gri, dişinin kahverengi oluşu belirgindir; genç kuşlar erişkin dişiye daha çok benzer.

Genel Görünüm ve Duruş

Dişi, erkekten daha iri ve ağırdır; ancak uzaktaki bir kuşun büyüklüğü tek başına eşeyini göstermez. Türün ince yapısı özellikle geniş kanatlı delicelerle yan yana görüldüğünde anlaşılır. Seyrek görülen koyu renkli bireyler de vardır; böyle bir kuşta olağan gri veya kahverengi giysinin bütün ayrıntıları aynı açıklıkta seçilmeyebilir.

Erişkin erkeğin başı, sırtı ve üst kanadı gridir; kanat uçları siyahtır. Üst kanatta, gövdeye yakın uzun uçuş tüylerini enine kesen bir siyah bant bulunur. Alt kanatta bu bölgeden iki koyu bant geçer. Gövdenin altı daha açık, karın ve yanlar pas rengi çizgilidir. Üstten görülen tek bantla alttan görülen desen birbirine karıştırılmamalıdır.

Erişkin dişi üstten kahverengidir. Açık kanat örtüleri sırtından daha soluk görünebilir. Kuyruk bantlı, kuyruk sokumu beyazdır. Alt tarafı açık devetüyü rengi üzerinde boyuna kahverengi çizgilidir. Göz üstündeki ve göz altındaki açık alanlar, koyu kulak bölgesini çevreler. Beyaz kuyruk sokumu, tek başına Çayır Delicesine özgü değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Genç kuşun üst tarafı koyu kahverengi, altı belirgin kızıl-kahverengidir ve erişkin dişideki yoğun boyuna çizgiler bulunmaz. Kanadın gövdeye yakın uzun uçuş tüyleri alttan koyu görünür. Bu koyu alanla daha açık dış kanadın oluşturduğu desen, baş ve boyun işaretleriyle birlikte değerlendirilir. Genç Bozkır Delicesiyle benzerlik çok fazladır.

Uçuşta Görünüm

Süzülürken kanatlarını sığ bir V biçiminde tutabilir. Tam açılmış kanat ucunda dört uzun telek ucu parmak gibi ayrılır; Gökçe Delicede bu sayı beştir. Bu fark, kanadın yeterince açık ve eksiksiz görüldüğü durumda kullanılabilir. İnce kanat ve uzun kuyruk, kuşun hafif, çevik görünüşünü tamamlar.

Ses ve Davranış

Üreme alanında hızlı, kesik ses dizileri duyulabilir; genç kuşların yiyecek isterken çıkardığı ses daha ince bir ıslık gibidir. Kur sırasında dönüşlü ve dalışlı uçuşlar görülür. Erkek, getirdiği avı havada bırakabilir; dişi dönerek ayaklarıyla yakalar. Besin aktarımını izlemek için yuva yönüne ilerlenmez.

Karıştırılabilecek Türler

Bozkır Delicesinin (Circus macrourus; Pallid Harrier) gençlerinde açık boyun halkası ile koyu kulak ve boyun bölgesi genellikle daha keskin karşıtlık gösterir. Çayır Delicesinde halka daha kızılımsı ve silik, göz çevresindeki açıklık daha fazladır. Dişilerde de yüz deseni ve kanat altındaki bantların düzeni birlikte incelenir; tek bir açık halka kesin tanı sağlamaz.

Gökçe Delice (Circus cyaneus; Hen Harrier) daha geniş kanatlı ve daha güçlü yapılı görünür. Erişkin erkeğinde Çayır Delicesinin kanadı enine kesen siyah bantları ve alt gövdedeki pas rengi çizgileri bulunmaz. Dişi ve genç Gökçe Delicelerin alt tarafı belirgin çizgilidir; genç Çayır Delicesinin daha düz kızıl alt tarafıyla bu yönden ayrılırlar.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Çayır Delicesi saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Dar, sivri, dört parmaklı kanat

Hafif V ile alçaktan arazi tarar.

02
Erkekte farklı üst-alt bant

Üstte tek, altta bir-iki koyu çizgi.

03
Uzun kuyruk, ince gövde

Gökçe ve Saz Delicesinden daha narin.

Gözlem Noktaları

Sabit kilometre yok

Topluluğa göre Afrika/Güney Asya yönü değişir; bireye rota atanmaz.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 35 İlkbahar ve sonbahar geçidi; yaz üremesi

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Çayır Delicesi

Montagu's Harrier
Circus pygargus

Hafif V ile alçaktan arazi tarar.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...