Erişkinde çıplak kırmızı yüzü beyaz baş ve gövdeyle birlikte gör.
Ak Turna
Leucogeranus leucogeranus • Siberian Crane
Ak Turna
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Ak Turna (Leucogeranus leucogeranus; Siberian Crane), beyaz gövdesi ve yüzündeki kırmızı, tüysüz deriyle tanınan uzun bacaklı bir turnadır. Erişkinde bacaklar pembemsi kırmızıdır. Yüz deseni, genel beyazlıktan daha belirleyici bir ayrıntıdır.
Genel Görünüm ve Duruş
Kırmızı yüz alanı gaga kökünden gözün arkasına uzanır. Uzun gaga koyu kırmızıdan siyahımsıya değişir; göz açık sarıdır. Beyaz boyun, koyu gagayla ve çıplak yüzle belirgin bir karşıtlık oluşturur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı tüy renklerini taşır. Erkek genellikle daha iri, dişinin gagası genellikle biraz daha kısadır; bunlar tek bir kuşun uzaktan güvenle eşeyini söylemeye yetmez.
Gençlerde baş ve boyunla sırtın önemli bölümü kızıl kahverengidir. Kanadın dış uçuş tüylerinin üzerindeki örtü tüylerinde de bu renk görülebilir. Bu nedenle genç Ak Turna, erişkinin neredeyse bütünüyle beyaz görünüşünü henüz taşımaz.
Uçuşta Görünüm
Düzenli uçuşta boynunu öne uzatır, uzun bacakları geride kalır. Açılan kanadın dışındaki siyah uçuş tüyleri, beyaz kanatla belirgin biçimde ayrılır; bütün uçuş tüyleri siyah değildir.
Ses ve Davranış
Sesi, birçok turnanın kalın borazan sesinden daha ince ve flütü andırır. Eşler, birbirini izleyen uyumlu seslerle birlikte ötüşür. Daha yumuşak temas sesleri de birbirlerinin yerini bildirmeye yarar.
Gösteri sırasında eğilme, sıçrama, koşma ve kanat açma hareketleri yapabilir; bitki parçalarını havaya atabilir. Birlikte ötüşürken erkek kanatlarını sırtına doğru kaldırırken dişi kanatlarını çoğunlukla kapalı tutar.
Karıştırılabilecek Türler
Turna (Grus grus; Common Crane), erişkinde gri gövdelidir; başında siyah alanlar ve göz arkasından uzanan beyaz bir şerit bulunur. Kırmızı alanı daha çok tepededir. Ak Turnanın beyaz gövdesi ile geniş kırmızı yüzü birlikte değerlendirilmelidir.
Büyük Ak Balıkçıl (Ardea alba; Great Egret) da beyaz ve uzun boyunludur, ancak bütün kanat tüyleri beyazdır. Düzenli uçuşta boynunu gövdesine doğru toplar. Ak Turnadaki kırmızı yüz ve siyah dış uçuş tüyleriyle birlikte bu duruş farkı tanımaya yardım eder.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Beyaz iç kanada karşı koyu dış uçuş teleklerini kontrol et.
Uçuşta uzun boyun öne, bacaklar geriye uzanır; leyleği de karşılaştır.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Türkiye için düzenli kışlama ayı verilmez; olası kaydın tarihini ve süresini belgeleyin.
Şubat
Geçmiş bir kış kaydı yıllık dönüş kanıtı değildir; aynı bireyi tekrar saymayın.
Mart
Başka turnaların göçünü Ak Turna için düzenli geçit takvimi saymayın.
Nisan
Olası kuşta kırmızı yüzü, kanat ucunu ve uzun boynu birlikte belgeleyin.
Mayıs
Sibirya üreme mevsimini Türkiye takvimine taşımayın; burada düzenli üreme beklenmez.
Haziran
İki kuşun birlikte görülmesi tek başına yerel yuva kanıtı değildir.
Temmuz
Sıcak ışık ve uzaktaki beyaz kuşlar teşhisi zorlaştırır; ayrıntı yoksa kesin ad koymayın.
Ağustos
Gençte tarçın rengi olabilir; kahverengiliği dişi işareti olarak kullanmayın.
Eylül
Sonbahar hareketi olsa bile Türkiye için düzenli Ak Turna geçidi çıkarılamaz.
Ekim
Leylek ile siyah kanat alanının kapsamını karşılaştırın; yalnız beyaz gövde yetmez.
Kasım
Çin kışlama alanı Türkiye için görülme garantisi değildir; nadirlik belgesini koruyun.
Aralık
Takvimde nötr kutu yokluk kanıtı değil, düzenli mevsim beklentisi verilemediği anlamındadır.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ tatlı su
Yürüyerek beslenilebilen açık sığlığı uzaktan tara.
Yumuşak çamur
Bitkisel besine erişim önemlidir; kuşu kuru kıyıya sürme.
Sakin dinlenme alanı
Nadir bireyin çevresinde kalabalık oluşturmadan gözle.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Turna
Grus grus- Gövde
- Erişkinde genel görünüm gridir; Ak Turna beyazdır.
- Baş
- Kırmızı alan tepededir; Ak Turna erişkininin ön yüzdeki çıplak maskesiyle aynı değildir.
Leylek
Ciconia ciconia- Kanat
- Siyah alan iç uçuş teleklerine de yayılır; yalnız dış uçta kalmaz.
- Yüz
- Uzun gagası ve bacakları olsa da çıplak kırmızı yüz maskesi yoktur.
Büyük Ak Balıkçıl
Ardea alba- Uçuş
- Normal uçuşta boynu toplar; Ak Turna ileri uzatır.
- Kanat
- Kanadı beyazdır; Ak Turna erişkininin siyah dış telekleri yoktur.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaDoğal üreme alanlarında sığ bataklıkta bitkisel malzemeli alçak platform.
- 2YumurtaTipik 2; bu sayı aynı sayıda uçan yavru garantisi değildir.
- 3KuluçkaYaklaşık 27–29 gün; erkek ve dişi katılır.
- 4Türkiye notuTürün genel biyolojisidir; Türkiye’de düzenli üreme iddiası değildir.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Ak Turna ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Turnagiller (Gruidae) — 3 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Ak Turna
Erişkinde çıplak kırmızı yüzü beyaz baş ve gövdeyle birlikte gör.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
