Dış el çok uzun, iç kanat kısa görünür.
Ebabil
Apus apus • Common Swift
Ebabil
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Ebabil (Apus apus; İngilizce Common Swift), gökyüzünde uzun ve dar orak biçimli kanatlarıyla tanınır. Tüyleri isli kahverengidir; gökyüzüne karşı siyah görünebilir. Açık boğaz lekesi küçüktür ve uçuşta her zaman seçilmez. Kanatları kırlangıçlarınkinden daha dardır. Başının küt görünümü, uzun sivri kanatlar ve kısa kuyruk birlikte belirgin bir siluet oluşturur.
Genel Görünüm ve Duruş
Başı görece iri, boynu kısadır; kanadın dış bölümü uzun ve sivridir. Yakından ve iyi ışıkta koyu alt tarafta hafif beneklenme görülebilir. Parlak uçuş ve kuyruk tüyleri, özellikle aşağıdan bakıldığında yansıyan ışıkla daha açık görünebilir. Bu nedenle koyu giysi, her bakış açısından tekdüze siyah görünmek zorunda değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkek ve dişinin tüy görünüşü aynıdır. Gövdenin koyuluk derecesi veya boğaz lekesinin büyüklüğü güvenilir bir erkek–dişi ayrımı sağlamaz.
Gençlerin gövde, kanat ve kuyruk tüylerinde beyazımsı kenarlar bulunur. Bu ince kenarlar kuşa pullu bir görünüş verebilir. Yaz ilerledikçe aşınarak silinebilirler; dolayısıyla açık tüy kenarı görülmeyen her kuş erişkin değildir. Gencin tüyleri yeniyken, daha yaşlı kuşta değişmemiş tüylerin aşınması daha belirgin olabilir.
İspanya’daki uzman tanı rehberi, ikinci yıl kuşlarında kalmış genç uçuş tüylerinin ve kanat örtülerinin çok aşınmış olabileceğini belirtir. Erişkinlerde de değişmemiş dış uçuş tüyü bulunabilir. Tüy yenileme kışlama alanlarında gerçekleşir; gençlerin ilk değişiminde bütün kanat tüyleri yenilenmez. Bunlar yakın tüy incelemesinin işaretleridir, uzak siluetten okunmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuşu, yalnız aynı yükseklikte hızlı ilerlemekten oluşmaz. Güney İsveç’te üreme alanlarında radar kullanan ve 2019’da yayımlanan bir araştırma, alacakaranlıktaki yükselme ve alçalmalarda farklı toplu uçuş biçimleri saptamıştır. Akşam yükselirken ve sabah alçalırken kuşlar sıkça sürüler oluşturmuş; akşam alçalışında ve sabah yükselişinde aynı toplulaşma görülmemiştir. Araştırmacılar bu bulguyu, yön bulma işaretlerini birlikte değerlendirme veya sosyal bilgi alışverişi olasılıklarıyla tartışır. Bunlar olası açıklamalardır; yükselen her grubun uyuduğu doğrudan gösterilmiş değildir.
Kanat vuruşları hızlı ve sığdır; aralarına uzun süzülmeler girer. Ermenistan’ın uzman saha rehberi, kayalık yüzleri ve yüksek binaların yanlarını izleyerek çığlıklar atan grupları da tarif eder. RSPB’nin tanı hesabında kısa, çatallı kuyruğun kapandığında tek sivri uç gibi görünebildiği belirtilir; uçuş sırasında kuyruğun o andaki açılışı silueti değiştirir.
Ses ve Davranış
En bilinen sesi, havadaki takip gruplarının tiz ve keskin çığlığıdır. Yuvadan da çağrı duyulabilir; özellikle gürültülü bir grup yakından geçerken ses verilebilir. Yuvadaki gençlerin besin isteme sesi daha ince bir cızırtı gibidir. Ötücülerin uzun ve melodik şarkısı yerine bu kısa çağrılar dikkat çeker.
Çatı altlarında tekrar tekrar yükselip girişleri inceleyen her kuş o yıl yuva kurmuş değildir. Oiseaux.net’in uzman hesabı, üremeyen genç kuşların çatı kenarına yönelip konacak gibi yaptığını, bazen çok kısa tutunarak yeri araştırdığını ve yeniden dönüp aynı hareketi sürdürdüğünü anlatır. Bu keşif uçuşlarıyla, yavru beslemek için kullanılan düzenli yuva girişleri birbirinden ayrılmalıdır.
BTO’nun Avrupa kuşlarına dayanan uzman özetinde tipik yumurta sayısı 2–3, kuluçka süresi 18–24 gün olarak verilir. Yavrular yuvaya bağımlı ve çıplak çıkar; uçabilir hâle gelmeleri 37–56 gün sürebilir. Bu süreler Türkiye’de ölçülmüş bir yavru grubunun sonucu değildir.
Yuva, kapalı bir boşluk içindeki yassı çanak biçimindedir. Havada toplanabilen tüy, rüzgârın taşıdığı ince ot ve örümcek ağı gibi hafif parçalar tükürükle birbirine yapıştırılır. İki erişkin kuluçkaya katılır. Oiseaux.net’in anlatımında gençlerin uçuşa geçtiklerinde kendi kendilerine beslenebilir hâlde olduğu, bundan sonra ebeveynlere bağımlı kalmadığı belirtilir.
Karıştırılabilecek Türler
Boz Ebabil (Apus pallidus), en önemli karışma türüdür. Daha soluk kahverengi giysi, daha geniş açık boğaz, yanlarda daha belirgin açık tüy deseni ve daha sığ kuyruk çatalı yardımcıdır. Genç Ebabilin açık tüy kenarları bu ayrımı zorlaştırabilir; ton, boğaz ve kuyruk birlikte görülmelidir.
Kır Kırlangıcı (Hirundo rustica), erişkin giysisinde açık krem alt tarafı, koyu göğüs kuşağı, kırmızımsı boğazı ve uzun dış kuyruk uzantılarıyla ayrılır. Gencinde bu uzun uzantılar gelişmemiş olabilir. Ebabilin alt tarafı koyu, kanatları daha dardır. Kırlangıcın tellerde oturması da yardımcı bir davranıştır; Ebabil aynı biçimde tellerde sıralanmaz.
Akkarınlı Ebabil (Tachymarptis melba; İngilizce Alpine Swift), daha iri yapısı ve beyaz karnıyla ayrılır. Beyaz boğazı ile karnı arasında koyu kahverengi bir göğüs kuşağı vardır; kanat altı ve kuyruk altı da kahverengidir. Ebabilde bu geniş beyaz karın alanı görülmez. Eski rehberlerdeki Apus melba adı, güncel kabulde Tachymarptis cinsindeki bu türün önceki adlandırmasıdır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Alt taraf koyu, açık gerdan küçük ve bulanık.
Çatal uçuş durumuyla açılıp kapanır.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Yabancı kış izini Türkiye’ye atama
Şubat
Havada yaşamı mutlaklaştırma
Mart
Sabit ülke zinciri çizme
Nisan
Boz Ebabille aynı sürüde karşılaştır
Mayıs
Yuva girişini uzaktan belirle
Haziran
Tadilat ve iskeleyi girişten uzak tut
Temmuz
Dron ve geri çalma kullanma
Ağustos
Gençte açık tüy kenarlarını ara
Eylül
Geçiş noktasını nüfus sanma
Ekim
Geç kuşu kışlama kanıtı sayma
Kasım
Kayıt noktalarını rota diye birleştirme
Aralık
Afrika sonucunu tüm bireylere genelleme
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Eski yapı boşlukları
Saçak, kiremit altı, kule ve duvar deliği.
Köprü ve kaya yarığı
Güvenli oyuk ile açık uçuş koridoru.
Açık hava beslenme alanı
Kent, tarla, sulak ve yamaç üzerindeki böcek katmanı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Boz Ebabil
Apus pallidus- Ton
- Ortalama daha açık ve pullu.
- Altkanat
- İç-dış kanat kontrastı çoğu kez daha güçlü.
Akkarınlı Ebabil
Tachymarptis melba- Boyut
- Belirgin daha iri.
- Alt taraf
- Beyaz karın ve koyu göğüs kuşağı.
Küçük Ebabil
Apus affinis- Sağrı
- Belirgin beyaz.
- Kuyruk
- Daha kare ve kısa.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriSaçak, kiremit altı, duvar, kule, köprü veya doğal kaya oyuğu.
- 2Yuva yapısıHavada toplanan tüy ve bitki parçalarının tükürükle bağlandığı sığ çanak.
- 3YumurtaBTO tipik 2–3; gözlenen 1–4.
- 4Kuluçka ve yavruİki eş 18–24 gün; hava koşuluna göre yavru 37–56 günde uçar.
- 5EtikGirişi kapatma, kamera sokma, iskele, geri çalma ve dron yok.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Ebabil ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Ebababilgiller (Apodidae) — 4 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Ebabil
Dış el çok uzun, iç kanat kısa görünür.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
