kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek17 cm
dişi17 cm
Kanat Açıklığı
erkek45 cm
dişi45 cm
Ağırlığı
erkek40,8 g
dişi41,9 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Ebabil
İngilizce İsim Common Swift
Bilimsel İsim Apus apus
Takım Apodiformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Ebabil (Apus apus; İngilizce Common Swift), gökyüzünde uzun ve dar orak biçimli kanatlarıyla tanınır. Tüyleri isli kahverengidir; gökyüzüne karşı siyah görünebilir. Açık boğaz lekesi küçüktür ve uçuşta her zaman seçilmez. Kanatları kırlangıçlarınkinden daha dardır. Başının küt görünümü, uzun sivri kanatlar ve kısa kuyruk birlikte belirgin bir siluet oluşturur.

Genel Görünüm ve Duruş

Başı görece iri, boynu kısadır; kanadın dış bölümü uzun ve sivridir. Yakından ve iyi ışıkta koyu alt tarafta hafif beneklenme görülebilir. Parlak uçuş ve kuyruk tüyleri, özellikle aşağıdan bakıldığında yansıyan ışıkla daha açık görünebilir. Bu nedenle koyu giysi, her bakış açısından tekdüze siyah görünmek zorunda değildir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erişkin erkek ve dişinin tüy görünüşü aynıdır. Gövdenin koyuluk derecesi veya boğaz lekesinin büyüklüğü güvenilir bir erkek–dişi ayrımı sağlamaz.

Gençlerin gövde, kanat ve kuyruk tüylerinde beyazımsı kenarlar bulunur. Bu ince kenarlar kuşa pullu bir görünüş verebilir. Yaz ilerledikçe aşınarak silinebilirler; dolayısıyla açık tüy kenarı görülmeyen her kuş erişkin değildir. Gencin tüyleri yeniyken, daha yaşlı kuşta değişmemiş tüylerin aşınması daha belirgin olabilir.

İspanya’daki uzman tanı rehberi, ikinci yıl kuşlarında kalmış genç uçuş tüylerinin ve kanat örtülerinin çok aşınmış olabileceğini belirtir. Erişkinlerde de değişmemiş dış uçuş tüyü bulunabilir. Tüy yenileme kışlama alanlarında gerçekleşir; gençlerin ilk değişiminde bütün kanat tüyleri yenilenmez. Bunlar yakın tüy incelemesinin işaretleridir, uzak siluetten okunmaz.

Uçuşta Görünüm

Uçuşu, yalnız aynı yükseklikte hızlı ilerlemekten oluşmaz. Güney İsveç’te üreme alanlarında radar kullanan ve 2019’da yayımlanan bir araştırma, alacakaranlıktaki yükselme ve alçalmalarda farklı toplu uçuş biçimleri saptamıştır. Akşam yükselirken ve sabah alçalırken kuşlar sıkça sürüler oluşturmuş; akşam alçalışında ve sabah yükselişinde aynı toplulaşma görülmemiştir. Araştırmacılar bu bulguyu, yön bulma işaretlerini birlikte değerlendirme veya sosyal bilgi alışverişi olasılıklarıyla tartışır. Bunlar olası açıklamalardır; yükselen her grubun uyuduğu doğrudan gösterilmiş değildir.

Kanat vuruşları hızlı ve sığdır; aralarına uzun süzülmeler girer. Ermenistan’ın uzman saha rehberi, kayalık yüzleri ve yüksek binaların yanlarını izleyerek çığlıklar atan grupları da tarif eder. RSPB’nin tanı hesabında kısa, çatallı kuyruğun kapandığında tek sivri uç gibi görünebildiği belirtilir; uçuş sırasında kuyruğun o andaki açılışı silueti değiştirir.

Ses ve Davranış

En bilinen sesi, havadaki takip gruplarının tiz ve keskin çığlığıdır. Yuvadan da çağrı duyulabilir; özellikle gürültülü bir grup yakından geçerken ses verilebilir. Yuvadaki gençlerin besin isteme sesi daha ince bir cızırtı gibidir. Ötücülerin uzun ve melodik şarkısı yerine bu kısa çağrılar dikkat çeker.

Çatı altlarında tekrar tekrar yükselip girişleri inceleyen her kuş o yıl yuva kurmuş değildir. Oiseaux.net’in uzman hesabı, üremeyen genç kuşların çatı kenarına yönelip konacak gibi yaptığını, bazen çok kısa tutunarak yeri araştırdığını ve yeniden dönüp aynı hareketi sürdürdüğünü anlatır. Bu keşif uçuşlarıyla, yavru beslemek için kullanılan düzenli yuva girişleri birbirinden ayrılmalıdır.

BTO’nun Avrupa kuşlarına dayanan uzman özetinde tipik yumurta sayısı 2–3, kuluçka süresi 18–24 gün olarak verilir. Yavrular yuvaya bağımlı ve çıplak çıkar; uçabilir hâle gelmeleri 37–56 gün sürebilir. Bu süreler Türkiye’de ölçülmüş bir yavru grubunun sonucu değildir.

Yuva, kapalı bir boşluk içindeki yassı çanak biçimindedir. Havada toplanabilen tüy, rüzgârın taşıdığı ince ot ve örümcek ağı gibi hafif parçalar tükürükle birbirine yapıştırılır. İki erişkin kuluçkaya katılır. Oiseaux.net’in anlatımında gençlerin uçuşa geçtiklerinde kendi kendilerine beslenebilir hâlde olduğu, bundan sonra ebeveynlere bağımlı kalmadığı belirtilir.

Karıştırılabilecek Türler

Boz Ebabil (Apus pallidus), en önemli karışma türüdür. Daha soluk kahverengi giysi, daha geniş açık boğaz, yanlarda daha belirgin açık tüy deseni ve daha sığ kuyruk çatalı yardımcıdır. Genç Ebabilin açık tüy kenarları bu ayrımı zorlaştırabilir; ton, boğaz ve kuyruk birlikte görülmelidir.

Kır Kırlangıcı (Hirundo rustica), erişkin giysisinde açık krem alt tarafı, koyu göğüs kuşağı, kırmızımsı boğazı ve uzun dış kuyruk uzantılarıyla ayrılır. Gencinde bu uzun uzantılar gelişmemiş olabilir. Ebabilin alt tarafı koyu, kanatları daha dardır. Kırlangıcın tellerde oturması da yardımcı bir davranıştır; Ebabil aynı biçimde tellerde sıralanmaz.

Akkarınlı Ebabil (Tachymarptis melba; İngilizce Alpine Swift), daha iri yapısı ve beyaz karnıyla ayrılır. Beyaz boğazı ile karnı arasında koyu kahverengi bir göğüs kuşağı vardır; kanat altı ve kuyruk altı da kahverengidir. Ebabilde bu geniş beyaz karın alanı görülmez. Eski rehberlerdeki Apus melba adı, güncel kabulde Tachymarptis cinsindeki bu türün önceki adlandırmasıdır.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Ebabil saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Uzun orak kanatlar

Dış el çok uzun, iç kanat kısa görünür.

02
İsli koyu gövde

Alt taraf koyu, açık gerdan küçük ve bulanık.

03
Kısa çatal kuyruk

Çatal uçuş durumuyla açılıp kapanır.

Gözlem Noktaları

Türkiye kuşları için sabit mesafe doğrulanmadı

Yabancı izleme yolları Türkiye bireyine atanmaz.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 176 Yaz üreyeni ve geniş cepheli uzun mesafe göçmeni

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Ebabil

Common Swift
Apus apus

Dış el çok uzun, iç kanat kısa görünür.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...