Kısa koyu kare kuyrukla birlikte.
Fırtınakırlangıcı
Hydrobates pelagicus • European Storm-Petrel
Fırtınakırlangıcı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Fırtınakırlangıcı çok küçük, koyu kahverengi siyah bir deniz kuşudur. Kuyruğun önündeki sağrı ve gövdenin arka yanları beyazdır. Kuyruğu kare uçlu veya hafif yuvarlaktır; belirgin çatallı değildir. Yakından alt kanatta beyaz bir şerit seçilebilir. Sağrı, kuyruk biçimi, kanat deseni ve dalgalara yakın uçuşu birlikte görülür.
Genel Görünüm ve Duruş
Su üzerinde çırpınır gibi uçarken küçük gövdesi kolayca gözden kaybolabilir. Kanatlar, benzer fırtınakırlangıçlarına göre daha kısa; gövde daha derli toplu görünür. Beyazlığın nerede bulunduğu önemlidir: sağrıdaki alan ile kanadın altındaki şerit ayrı işaretlerdir. Uzak bir beyaz parıltı kuşun bütün desenini göstermez.
Gaga kısa ve siyahtır. Üstünde burun deliklerinin açıldığı küçük bir tüp bulunur; çok uzakta bu ayrıntı seçilmez. Ayaklar kısa, siyah ve perdelidir. Koyu gövdeyle beyaz sağrı arasındaki sınır birlikte okunur. Siyah gibi görünmesi, tüylerin her ışıkta aynı renk vereceği anlamına gelmez.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erişkin erkek ve dişinin genel tüy görünüşü birbirine çok benzer. İspanya’daki uzman özetinde, Benidorm kolonisinin ölçülerinden güvenilir bir eşey ayırma formülü elde edilemediği de belirtilir. Sahada bir kuşu daha iri veya sağrısını daha geniş gördüğümüz için kesin dişi ya da erkek sayamayız.
İtalya’nın Marettimo Adası’nda 2008–2009’da ölçülen 46 kuşun eşeyi DNA ile belirlenmiştir. Dişilerde beyaz sağrı bandı ve kanat uzunluğu ortalamada daha büyüktür. Ancak yazarların iki ölçüye dayanan model için bildirdiği doğru sınıflama oranı yaklaşık yüzde 81’dir. Bu, uzaktan fotoğrafa uygulanacak kesin bir eşey ölçütü değildir.
Yaş ayrımı tüy değişimiyle güçleşir. İspanya uzman rehberi, doğduğu yılı izleyen ilkbaharda genç tüylerin daha tekdüze aşınmış ve kahverengi görünebildiğini anlatır. Yeni tüyler çıkarken farklı tüy kuşakları seçilebilir. Tüy değişimi tamamlanınca daha yaşlı kuşlara benzer; yalnız kahverengi ton kesin yaş vermez.
Uçuşta Görünüm
Dalgalara yakın uçuşunda hızlı, kısa kanat vuruşları ve kısa süzülmeler görülür. Ayaklar sarkabilir; av ararken kuş su yüzeyinin hemen üzerinde kalır. Uçuş ritmi bir yarasayı andırabilir. Rüzgâr, uzaklık ve dalgalar görülmesini güçleştirdiğinden bir anlık kanat duruşuyla karar verilmez.
Alt kanattaki beyazlık örtü tüylerindedir. Genişliği bireyler arasında değişebilir; bazı kuşlarda neredeyse görünmez. Üst kanatta daha ince açık bir çizgi bulunabilir, fakat Wilson’s ve Leach’s türlerindeki güçlü açık panel kadar belirgin değildir. Alt ve üst kanat işaretleri birbirinin yerine kullanılmaz.
Ses ve Davranış
Yuva yerinde uzun, pürüzlü ve düzensiz bir mırıltı dizisi duyulabilir; sonunda kısa ve keskin bir “çikka” sesini andıran bitiş vardır. Sesin uzaklığı ve geldiği oyuk da kaydedilir. Yazılı hece bütün sesi anlatmaz; sessiz bir deniz kuşunun eşeyi buradan çıkarılmaz.
Britanya için hazırlanan BTO uzman hesabı, koloniye çoğunlukla karanlıkta gelişini ve parlak ay gecelerinde denizde kalabilmesini anlatır. Bu yüzden gündüz sessiz görünen bir adacıkta yuva bulunmadığı sonucuna varılmaz. Denizdeki etkinlik ile karadaki yuvaya geliş aynı davranış değildir; ışıkla kuş çağırmak gözlem yöntemi olarak kullanılmaz.
Karıştırılabilecek Türler
Benzer deniz kuşu Oceanites oceanicus’un İngilizce adı Wilson’s Storm Petrel’dir. Uzun bacakları ve uçuşta kuyruk ucunu aşan ayakları, daha geniş beyaz kuyruk çevresi ve üst kanattaki açık alanlar ayırmada yardımcıdır. Cornell hesabı sarı ayak perdelerini de belirtir; bu küçük ayrıntı uzaktan çoğunlukla seçilmez. Genel boy, kuyruk ve kanat birlikte görülür.
Hydrobates leucorhous’un İngilizce adı Leach’s Storm Petrel’dir. Daha uzun, açılı kanatları ve çatallı kuyruğuyla ayrılır. Atlantik kuşlarında beyaz sağrıyı ince koyu bir çizgi bölebilir; çizgi her açıdan görünmez. Üst kanatta geniş açık panel vardır. Pasifik’teki koyu sağrılı biçimlerin görünümü bütün Atlantik kuşlarına genellenmez.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Koyu telekler arasında örtü şeridi.
Titreşimli uçuşta perdeli ayaklar sarkar.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Tek kaydı kışlama sayma
Şubat
Deniz çabasını kaydet
Mart
Rüzgârı göç sanma
Nisan
Koloni varsayma
Mayıs
Oyuğa girme
Haziran
Flaş ve ses kullanma
Temmuz
Tek yumurtayı rahatsız etme
Ağustos
Yavruyu çıkarma
Eylül
Tek noktayı rota sayma
Ekim
Tekneyle kuş kovalamama
Kasım
Işık düşkününü uzmana bildir
Aralık
Açık deniz yokluğunu tükeniş sayma
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Açık deniz cephesi
Yüzey avının yoğunlaştığı üretken hat.
Yırtıcısız kayalık ada
Gece kullanılan oyuk ve çatlaklar.
Karanlık koloni
Işık ve rahatsızlıktan uzak giriş.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Wilson Fırtınakırlangıcı
Oceanites oceanicus- Bacak
- Daha uzun; ayak kuyruk gerisine taşar.
- Kanat
- Üst bant farklı, alt açık bant yok.
Leach Fırtınakırlangıcı
Hydrobates leucorhous- Kuyruk
- Daha belirgin çatallı.
- Kanat
- Daha uzun ve uçuş daha yaylı.
Ev Kırlangıcı
Delichon urbicum- Alt taraf
- Bütünü beyaz.
- Ortam
- Karasal hava avcısı; kısa çatallı kuyruk.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriKayalık ada çatlağı, taş altı veya eski tünel.
- 2Yuva yapısıKaranlık oyukta çok az materyal.
- 3YumurtaBTO tipik ve gözlenen bir.
- 4Kuluçka ve yavruİki eşey 38–50 gün; altrisyel yavru 56–73 günde uçar.
- 5EtikOyuğu açma, flaş, ses, elleme ve konum paylaşımı yok.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Hydrobatidae — 1 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Fırtınakırlangıcı
Kısa koyu kare kuyrukla birlikte.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
