kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek34-37 cm
dişi34-37 cm
Kanat Açıklığı
erkek85-93 cm
dişi85-93 cm
Ağırlığı
erkek200-300 g
dişi200-300 g

Tür Bilgisi

Türkçe Gri Başlı Kızkuşu
İngilizce Gray‑headed Lapwing
Bilimsel Vanellus cinereus
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Gri Başlı Kızkuşu, kahverengi üst tarafı, gri baş ve boynu, sarı gagası ve beyaz karnıyla seçilen iri bir kıyı kuşudur. Erişkinin gri göğsü ile beyaz karnını koyu bir göğüs kuşağı ayırır. Sarı bacaklar tek başına yeterli tanı değildir; baş, gaga ve kanat deseni birlikte görülmelidir.

Genel Görünüm ve Duruş

Erişkinin gagası sarı, ucu siyahtır; göz çevresindeki halka da sarıdır. Kahverengimsi gri üst taraf, düz gri baş ve göğüsle birleşir. Beyaz kuyrukta uca yakın geniş siyah bant vardır. Hong Kong uzman hesabı bu bandın ortada genişleyip dış kuyruk tüylerine doğru daraldığını, en dışta bulunmayabildiğini açıklar.

Yerde kanatlar kapalıyken uçuşta belirginleşen beyaz alanların bir bölümü gizlenir. Havalandığında kahverengi, beyaz ve siyah üst kanat alanları birlikte açılır.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkek ile dişinin erişkin tüy renkleri benzerdir. Japonya Kuş Araştırmaları Birliğinin uzman hesabında her iki eşey için gri baş ve göğüs, kahverengi üst taraf, beyaz alt taraf ve koyu göğüs kuşağı anlatılır. Kanat kıvrımında küçük bir mahmuz bulunabilir; erkeklerde ortalama daha büyük olması, sıradan bir fotoğraftan kesin eşey seçilebildiği anlamına gelmez.

Genç kuşun başı ve boynu daha kahverengidir. Sırt tüylerinin açık uçları pullu bir görünüm verebilir; erişkinde görülen koyu göğüs bandı çok silik olabilir veya görünmeyebilir. Üreme dışındaki erişkinin de baş ve boynu kahverengiye yaklaşır, göğüs kuşağı soluklaşır; çene ve boğazında kahverengi çizgiler görülebilir. Bu nedenle kahverengimsi başı veya zayıf göğüs bandını tek başına gençlik kanıtı saymayız.

Uçuşta Görünüm

Kanadın alt yüzündeki örtü tüyleri ve iç bölümdeki uzun uçuş tüyleri beyaz, dış bölümdeki uzun uçuş tüyleri siyahtır. Üst yüzde ise kahverengimsi gri sırt ve iç örtüler de görüldüğünden üç renkli bir desen oluşur. Gri Başlı Kızkuşunda üst kanattaki beyaz alan ön kenara kadar ulaşır. Beyaz kuyruk üzerindeki koyu bant ve kuyruk gerisinden görünen sarı ayaklar uçuş tanısını destekler.

Ses ve Davranış

Üreme dışında daha sessiz olabilir. Fransız uzman hesabında uçuşta ince ve keskin “kri”, alarmda daha ısrarlı “kririri” ve yerde “krii-it” benzeri çağrılar anlatılır. Yazılı heceler sesi tam karşılamaz; sert ve tiz tınıya dikkat edilir. Rahatsız edilen kuş yüksek sesle çağırabilir, ancak tanı yalnız ses benzetmesine dayanmaz.

Takahashi ve Ohkawara’nın Japonya’nın Ishikawa ilindeki Kaga tarım alanlarında, 2004 ve 2005’te izlediği 35 ve 42 çift, yuva ile yavrulara yaklaşan kuşlara karşı alarm ve saldırı davranışları göstermiştir. Birden fazla erişkinin birlikte savunması özellikle yırtıcı kuşlara karşı ve yuvalar birbirine daha yakınken daha sık görülmüştür. Bu gözlemsel ilişki, her kalabalık koloninin mutlaka daha başarılı olduğunu kanıtlamaz.

Karıştırılabilecek Türler

Ak Kuyruklu Kızkuşu (Vanellus leucurus) uçuşta benzer beyaz ve siyah kanat alanları gösterir. Daha ince, siyah gagası ve tamamen beyaz kuyruğu önemli ayrımlardır. Sarı bacaklarının daha büyük bir bölümü kuyruk gerisine uzanabilir. Gri Başlı Kızkuşunun sarı-siyah gagası ve geniş koyu kuyruk bandı birlikte kontrol edilir. İki türü yalnız sarı bacağına göre ayırmak doğru değildir.

Sürmeli Kızkuşu (Vanellus gregarius) da beyaz kuyrukta geniş koyu bant ve siyah-beyaz kanat deseni gösterebilir. Üreme görünümündeki erişkinin belirgin beyaz kaşı, siyah göz şeridi ve koyu karnı Gri Başlı Kızkuşunun düz baş deseninden ayrılır. Genç ve üreme dışı kuşların alt tarafı daha açıktır; tek başına karın rengi güvenilir değildir. Bacakların siyah olması ve üst kanatta kahverengimsi gri alanın siyah dış uçuş tüylerine ulaşması da karşılaştırılır.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Gri Başlı Kızkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Düz gri baş ve boyun

İbiksiz gri baş, kahverengi sırtla keskin olmayan sınır yapar.

02
Siyah göğüs bandı

Açık göğsün altında belirgin siyah kuşak uzanır.

03
Uzun sarı bacak

Uzun parlak sarı bacaklar ve sarı-siyah gaga birlikte görünür.

Gözlem Noktaları

3.500 – 6.500 km
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 0 Ağustos–Kasım & Mart–Mayıs

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Gri Başlı Kızkuşu

Gray-headed Lapwing
Vanellus cinereus

İbiksiz gri baş, kahverengi sırtla keskin olmayan sınır yapar.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...