Erişkinde küçük koyu kırmızı alın yaması, isli kara baş ve gerdanla çevrilidir.
Kara İskete
Serinus pusillus • Fire-fronted Serin
Kara İskete
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kara İskete (Serinus pusillus), erişkinde isli siyah başı ve alnındaki parlak kırmızı-turuncu lekeyle tanınan küçük bir ispinozdur.
Genel Görünüm ve Duruş
Gagası kısa, kalınca ve koyudur; kuyruk ucunda çatal bulunur. Sırt ile omuzların koyu tüyleri sarımsı-açık kenarlıdır. Kuyruğun hemen önündeki sağrı sarı veya sarımsı açık kahverengi olabilir; kuyruk koyudur.
Üreme giysisindeki erişkinde göğsün üstü isli siyahtır; alt kesimde siyah çizgiler, geri kalan alt tarafta sarımsı renk görülür. Bu desen, bütün karın ve yanların düz siyah olduğu anlamına gelmez.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Kış erişkininde alın daha mattır. Baş ve yüzdeki tüylerin açık uçları siyah alanları kısmen örter; üst taraf tüyleri daha geniş, açık sarı kenarlı görünür. Bu mevsimsel değişiklik, mat bir kuşun mutlaka dişi olduğu anlamına gelmez.
Dişinin boğazı ve çenesi daha açık, kahverengimsi siyah olabilir. Alın lekesi dar bir şeride kadar küçülebilir.
İlk gençlik giysisi çok çizgilidir; yüz ile alın pas kahverengisi veya donuk kestane, kanat çizgileri açık sarımsı-kremdir. İlk kışta yüz daha koyu kahverengi olabilir; üst taraf çizgileri belirginleşir. Dolayısıyla erişkinin kırmızı alın ve siyah başını göstermeyen bir genç yine Kara İskete olabilir.
Uçuşta Görünüm
Kısa sıçramalı uçuş, hızlı kanat vuruşlarıyla kesilir. Oiseaux hesabında uçarken de hızlı, titreşimli çağrılar çıkarabildiği anlatılır. Uçuş biçimi baş ve gövde deseniyle birlikte değerlendirilmelidir.
Ses ve Davranış
Çağrıları arasında hafif, flütü andıran sesler ve cıvıltılar vardır. Ötüşü, araya çağrı notalarının girdiği hızlı ses dizilerinden oluşur. Cornell hesabındaki bu tarif, yalnız “tiz sesli” demekten daha açıklayıcıdır; gerçek kaydın dinlenmesi ayrıca gerekir.
Karıştırılabilecek Türler
Çütre (Carpodacus erythrinus), özellikle kahverengi dişi ve genç giysilerde karşılaştırılmalıdır. Daha dolgun gövdeli, kalın ve kısa gagalıdır; iki açık kanat çizgisi vardır. Erişkin erkeğin kızıllığı baş, göğüs ve sağrıya yayılır. Cornell’in Kara İskete hesabı, gençlerin benzerliğinde Çütre grubunun kuyruğunda sarı bulunmamasını da ayırıcı gösterir.
Floryanın (Chloris chloris) gagası daha iri, açık pembemsi renktedir. Dişide renkler matlaşsa da kanatta ve kuyruk yanlarında sarı alanlar kalır. Genç Kara İsketeyi yalnız kahverengi görünüşle ayırmak yerine gaganın iriliği ve rengiyle baş-kanat deseni birlikte incelenmelidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Kara kanatta iki sarı çizgi, sarı telek kenarları ve sarı-yeşil sağrı görünür.
Kara üst göğüs aşağıda açık devetüyü-beyaz, koyu çizgili karına geçer.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Alçak dağ yamaçlarında tohumlanan otları gezen sürüleri arayın.
Şubat
Kara baş ve kırmızı alnı yakın isketelerle karşılaştırın.
Mart
Yüksekliğe dönüş başlar; sürüler küçülür.
Nisan
Dağ üreme alanlarında ötüş ve kur uçuşu başlar.
Mayıs
Yuva taşıyan kuşu izlemeyin; iğne yapraklı ve çalılıktan uzak durun.
Haziran
Kuluçka ve yavru besleme dönemi.
Temmuz
Kahverengi başlı gençler aile gruplarına katılır.
Ağustos
Gençler yüksek yamaçlarda sürüler oluşturur.
Eylül
Daha alçak rakımlara iniş başlar.
Ekim
Devedikeni ve tohumlu otlarda hareketli sürüler görülür.
Kasım
Açık taşlık yamaç ve tarla kenarlarını tarayın.
Aralık
Su başlarında içen küçük sürüleri uzaktan izleyin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Yüksek dağ çalılığı
2300–3300 m dolayında ardıç, huş ve söğütlü taşlık yamaçlar.
Seyrek iğne yapraklı kuşak
Çam, ladin ve melez açıklıkları; yuva ağaç veya çalı içine kurulabilir.
Kışın taşlık açık yamaç
Daha alçakta tohumlu ot, devedikeni, tarla kenarı ve seyrek çalılık.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Karabaşlı İskete
Spinus spinus- Alın
- Kırmızı yok
- Baş
- Erkekte sarı-kara
- Kanat
- Daha geniş sarı panel
Küçük İskete
Serinus serinus- Baş
- Kara değil sarı-çizgili
- Alın
- Kırmızı yok
- Alt taraf
- Daha sarı
Huş İsketesi
Acanthis flammea- Baş
- Kara başlık yok
- Gaga
- Daha küçük ve sivri
- Gövde
- Daha açık kahve-çizgili
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Ağaç, çalı veya kaya oyuğuİğne yapraklı ağaç tepesi/alçak dalı, sık çalı, kaya çatlağı ya da sarp oyuk.
- 2Bitki lifli çanakKökçük, kuru ot ve bitki parçaları; içi ince lif, kıl ve tüylerle döşenir.
- 3Genellikle 4–6 yumurtaAçık mavi-yeşil zemin üzerinde kahverengi-kızıl benekler bulunabilir.
- 411–14 günKuluçkayı çoğunlukla dişi yürütür; erkek besin getirir, iki eş yavruları besler.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kara İskete ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
İspinozgiller (Fringillidae) — 18 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kara İskete
Erişkinde küçük koyu kırmızı alın yaması, isli kara baş ve gerdanla çevrilidir.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
