Dış telekler ve kuyruk sokumu turuncu, merkez koyu.
Kara Kızılkuyruk
Phoenicurus ochruros • Black Redstart
Kara Kızılkuyruk
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kara Kızılkuyruk (Phoenicurus ochruros), koyu gövdeli, pas turuncusu kuyruklu küçük bir ötücüdür. Kuyruğunu sık sık titreterek hareket ettirir; ortadaki koyu kuyruk tüyleri turuncu dış tüylerden ayrılır.
Genel Görünüm ve Duruş
Batı Avrupa’da yaygın gibraltariensis erkeğinde sırt kömür grisidir; yüz, boğaz ve göğüs daha siyahtır. Katlı kanattaki açık alanı, kanadın iç uçuş tüylerinin beyazımsı kenarları oluşturur. Dişi fare grisi tonlarında, kanatları daha koyu ve belirgin açık panelsizdir.
Doğuya doğru erkeklerin karın kızıllığı ve üst taraf koyuluğu değişir. Orta Himalayalar ile Orta Çin’deki rufiventris erkeğinde karın ve alt göğüs turuncudur; açık kanat paneli bulunmaz. Bu nedenle turuncu karın, tek başına başka tür veya melez demek değildir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
İlk üreme mevsimindeki bazı erkekler dişi benzeri gri giysidedir; bazıları ise erişkine benzeyen siyah alanlar taşır. Kahverengimsi kanatlar genç erkeklerde kalabilir. Dolayısıyla gri görünüş tek başına dişi olduğunu kanıtlamaz.
Genç Kara Kızılkuyruk sade, beneksiz koyu gri giysisiyle ayırt edilir. Kızıl kuyruğun orta tüyleri koyudur.
Uçuşta Görünüm
Uçuşu düzenli kanat vuruşlarıyla doğrudandır. Kaya veya duvar üzerindeki böceği alırken kısa süre havada asılı kalabilir.
Ses ve Davranış
Ötüşünün içinde kâğıt buruşturmayı andıran hışırtılı bir bölüm ve hızla yinelenen notalar bulunur. Kaygı çağrıları ince bir “sit” veya kısa “tek” dizileridir. Sesin tekrar hızı kuşun huzursuzluğuyla artabilir.
Karıştırılabilecek Türler
Kızılkuyrukta (Phoenicurus phoenicurus) üreme giysisindeki erkek beyaz alın ve göz üstü alanını, siyah yüz-boğazı ve turuncu göğüs-karnı birlikte gösterir. Dişi daha sıcak kahverengi üstlü, açık sarımsı-kahverengi altlıdır. Kara Kızılkuyruğun dişi görünüşünde gri tonlar daha belirgindir. Kızılkuyruğun samamisicus alt türünde de açık kanat alanı bulunduğundan, beyaz panel tek başına Kara Kızılkuyruğa özgü değildir.
Genç Kızılkuyruk (Phoenicurus phoenicurus) ise üstte benekli, altta pullu görünümlüdür. Genç Kara Kızılkuyrukla ortak kızıl kuyrukları vardır; bu yaşlarda gövde deseninin varlığı veya yokluğu önemli bir ayrımdır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Açık tünekten çömelir, kuyruğunu sık titretir.
Erkek koyu gri-siyah, dişi dumanlı gri-kahverengi.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Takvimde “Alçak rakım ve ılıman alanlarda kışlama” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Şubat
Takvimde “Kışlama; ay sonunda erken hareket” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mart
Takvimde “Yükselti ve ilkbahar hareketi” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nisan
Takvimde “Alan tutma, şarkı ve yuva başlangıcı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mayıs
Takvimde “Yumurta ve kuluçka” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Haziran
Takvimde “Yavru bakımı ve yeni kuluçkalar” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Temmuz
Takvimde “Yavrular, ikinci kuluçka ve aileler” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ağustos
Takvimde “Tüy değişimi ve dağılma” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Eylül
Takvimde “Yükselti ve sonbahar hareketi” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ekim
Takvimde “Geçiş ve kış alanlarına iniş” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Kasım
Takvimde “Kışlama alanlarında artış” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Aralık
Takvimde “Alçak rakımlarda kışlama” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kayalık dağ ve uçurum
Oyuk, açık tünek ve kısa bitkili av zemini.
Yapı ve taş ocağı
Kaya işlevini taklit eden çıkıntı ve boşluklar.
Kışın açık ılıman alan
Güneşli duvar, kıyı kayası ve alçak yamaç.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Bayağı Kızılkuyruk
Phoenicurus phoenicurus- Gövde
- Dişide daha sıcak kahverengi; erkekte beyaz alın ve turuncu alt taraf.
- Habitat
- Genellikle daha ağaçlı.
Taşkuşu
Saxicola rubicola- Kuyruk
- Turuncu kuyruk sokumu-dış telek düzeni yok.
- Yapı
- Daha kısa kuyruklu ve yuvarlak.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriKaya çatlağı, duvar oyuğu, çıkıntı, kiriş veya saçak.
- 2Yuva yapısıKuru ot, sap ve kökçükten çanak; kıl, yün ve tüyle döşeli.
- 3YumurtaTipik 4–6 yumurta.
- 4Kuluçka ve yavruDişide 12–16 gün kuluçka; 12–19 gün yuva dönemi.
- 5EtikYuva boşluğuna bakmayın, besin taşıyan kuşu izlemeyin ve etkin yuvayı kapatmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kara Kızılkuyruk ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Sinekkapangiller (Muscicapidae) — 31 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kara Kızılkuyruk
Dış telekler ve kuyruk sokumu turuncu, merkez koyu.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
