Geniş, tek parça kara karın yaması kestane-siyah sırtla birleşir.
Kara Karınlı Kumkuşu
Calidris alpina • Dunlin
Kara Karınlı Kumkuşu
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kara Karınlı Kumkuşu (Calidris alpina) kısa boyunlu, dolgun gövdeli, siyah bacaklı küçük bir kıyı kuşudur. Uzun gagasının ucu aşağı kıvrılır. Üreme giysisinde kızıl ve siyah desenli sırtıyla siyah karın lekesi dikkat çeker.
Genel Görünüm ve Duruş
Beslenirken gövdesini yataya yakın tutar; dinlenirken daha dik durduğunda kısa boynu gövdesine gömülmüş gibi görünür. Avrupa’da yaygın alpina alt türünün yaz giysisinde siyah alan alt göğüsle üst karnı kaplar; alt karın, yanlar ve kuyruk altı beyazdır.
Kış giysisinde kızıl sırt ve belirgin siyah karın alanı kaybolur. Üst taraf uzaktan sade gri görünse de yakından tüy ortalarındaki koyu çizgiler seçilebilir. Beyaz alt tarafın göğüs bölgesinde kahverengimsi çizgilenme bulunabilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı temel renk düzenini taşır. Avrupa alpina anlatımında dişinin renkleri biraz daha donuk, gagası daha uzun olarak tarif edilir. Ancak yalnız uzaktan görülen gaga boyuna dayanarak kesin eşey tayini yapılmamalıdır.
Gençte sırt tüylerinin koyu ortaları ile beyaz veya kızıl kenarları pullu görünür. Kanat örtülerinin kenarı açık kremdir. Karın yanlarındaki siyahımsı benekler, yaz giysisini değiştiren bir erişkini düşündürebilir; yaş için sırt ve kanat tüyleri de incelenmelidir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşta kanatta açık bir çizgi görülür. Kuyruğun ortası koyu, dış tüyleri beyazdır; bu desen kuyruk üstü bütünüyle beyaz görünen türlerden ayrımda yardımcıdır.
Ses ve Davranış
Olağan uçuş çağrısı, uzunluğu değişebilen, hızlı titreşimli bir “trrrrii” sesidir. Üreme alanındaki erkek havada yükselip asılı kalır veya dalgalanarak uçar; bu gösteriye art arda yuvarlanan notalardan oluşan ötüş eşlik eder.
Karıştırılabilecek Türler
Kızıl Kumkuşu (Calidris ferruginea) daha uzun bacaklı, daha ince ve uzun gagalı görünür. Yaz giysisinde yüz, boyun, göğüs ve karın kızıldır; kış giysisinde belirgin beyaz kaş yardımcıdır. Uçuşta beyaz kuyruk üstü alanı, Kara Karınlı Kumkuşunun koyu kuyruk ortasıyla karşılaştırılmalıdır.
Ak Kumkuşu (Calidris alba) kışın çok açık gri üstü ve desensiz beyaz altıyla ayrılır. Dolgun, görece kısa gagası başına yakın uzunluktadır. Kumlu sahilde dalgalarla ileri geri koşması yardımcı olabilir; tür Kara Karınlıyla yaklaşık aynı büyüklükte olduğundan yalnız boy farkı aranmamalıdır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Orta uzunlukta kara gaga çoğunlukla düz, yalnız uç üçte hafif aşağı kıvrıktır.
Koyu üst kanatta ince beyaz çizgi, sağrıda beyaz yanlar görülür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kıyı çamurluklarında kış sürülerini arayın.
Şubat
Sade gri kış kuşunda gaga biçimini görün.
Mart
Kuzeye göç başlar; üreme tüyü belirir.
Nisan
Delta ve sığ iç sularda geçiş yoğunlaşır.
Mayıs
Çoğu kuzey üreme alanlarına gider.
Haziran
Tundrada kuluçka; Türkiye'de yaz kaydı seyrektir.
Temmuz
Yavrular çıkar, erken dönüş başlayabilir.
Ağustos
Sonbahar göçü hızlanır.
Eylül
Türkiye'de başlıca geçiş dönemi.
Ekim
Kış sürüleri oluşur.
Kasım
Gelgit ve su seviyesini izleyerek beslenir.
Aralık
Tünek alanlarını rahatsız etmeyin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kıyı çamurluğu
Gelgit haliçleri, lagün ve yumuşak çamurlu kıyı.
Tuzla ve sığ havuz
Tuzla, arıtma havuzu ve çekilen sığ su kenarı.
Kuzey tundrası
Üremede havuzlu ıslak çayır, fundalık ve kuru tümsekler.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kervan Kumkuşu
Calidris ferruginea- Gaga
- Daha uzun ve kıvrık
- Bacak
- Daha uzun
- Sağrı
- Bütünüyle beyaz
Küçük Kumkuşu
Calidris minuta- Boyut
- Çok daha küçük
- Gaga
- Kısa-düz
- Karın
- Kara yama yok
Ak Kumkuşu
Calidris alba- Renk
- Daha açık
- Kanat çizgisi
- Daha geniş
- Ayak
- Arka parmak yok
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Tundrada gizli çanakHavuz yakınındaki kuru tümsek veya ot demeti.
- 2Ot-yaprak döşeli kazıntıErkek kazır, dişi kuru ot ve yaprakla tamamlar.
- 3Genellikle 4 yumurtaKaydedilen aralık 2–4; zeytin-devetüyü, koyu lekeli.
- 421–22 günİki eş kuluçkaya katılır; yavrular saatler içinde yuvadan ayrılır.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kara Karınlı Kumkuşu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Çullukgiller (Scolopacidae) — 37 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kara Karınlı Kumkuşu
Geniş, tek parça kara karın yaması kestane-siyah sırtla birleşir.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
