kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek35-39 cm
dişi37-41 cm
Kanat Açıklığı
erkek69-76 cm
dişi70-80 cm
Ağırlığı
erkekusually 240-322 g
dişiusually 270-380 g

Tür Bilgisi

Türkçe Kıyı Çamurçulluğu
İngilizce Bar‑tailed Godwit
Bilimsel Limosa lapponica
IUCN Durumu
NT • Tehdide Yakın

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kıyı Çamurçulluğu (Limosa lapponica; Bar-tailed Godwit), uzun gagalı ve kıyıda yürüyerek beslenen bir su kuşudur. İlkbaharda erişkinlerin alt tarafında yoğun kestane-kızıl renkler görülebilir; kış görünüşü gri ve kahverengiye döner. RSPB, uçuşta kuyruk başlangıcından alt sırta doğru sivrilerek uzanan beyaz alanı da vurgular. Bu açık alan özellikle Avrupa’da görülen kuşların tanınmasına yardım eder.

Genel Görünüm ve Duruş

Gagası uzun, ince ve çok hafif yukarı kıvrıktır. BTO’nun Avrupa hesabında kış kuşunda gaga tabanı pembe olarak tarif edilir; ucu koyu görünür. Bu ince kıvrım, gagası belirgin biçimde aşağı dönen kervançulluklarından farklıdır.

The Wildlife Trusts’ın Avrupa rehberinde Kıyı Çamurçulluğu, Çamurçulluğundan daha kısa boyunlu ve daha kısa bacaklı görünüşüyle anlatılır. Kışın sırt gri ve çizgili, alt taraf beyazdır. Uçuşta ayakları kuyruğun gerisine ancak biraz uzanır. Böylece uzun gagasıyla büyük görünen kuşun gövde-bacak oranı, daha ince ve uzun bacaklı benzerinden ayrılmaya yardımcı olur.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme dönemindeki erkeğin yüzünden karnına kadar tekdüze kızıl-kiremit tonu yayılır; sırtında kahverengi, kızıl ve gri desenler vardır. Dişi genellikle daha iri ve uzun gagalıdır; alt tarafı daha açık, kızıllığı daha az olabilir. Oiseaux hesabı bazı dişilerin belirgin kızıl taşımadığını da söyler. Kışın iki eşeyin renkleri birbirine yaklaşır; mevsimsel görünüş farkı eşey farkıyla birlikte değerlendirilir.

Yeni Zelanda’da yeni gelmiş gençlerde, sırtın ve omuz bölümündeki tüylerin geniş devetüyü kenarları kuşu erişkinden daha benekli gösterir. Keith Woodley’nin uzman hesabı bu görünüşün kısa sürede tüy değişimiyle yenilendiğini anlatır. Genç kuşun sırt deseni, sade gri-kahverengi kış erişkininden bu nedenle farklıdır; örnek Yeni Zelanda’ya gelen baueri topluluğuna aittir.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta üst kanat büyük ölçüde sade görünür; beyaz kanat çizgisi ince ve siliktir. Kuyrukta art arda açık ve koyu enine çizgiler bulunur. Cornell’in teşhis hesabındaki bu düzen, kuş yerden kalkınca kapalı kanattakinden daha açık seçilir.

Cornell’in “Avrupa” görünüş grubunda alt kanat, kuyruk başlangıcı ve alt sırt daha beyazdır. “Sibirya” grubunda aynı bölümler yoğun kahverengi çizgili olabilir. Bu iki geniş görünüş grubu, güncel taksonomideki alt tür sayısını anlatmaz.

Doğrudan ilerleyen uçuşunda güçlü ve düzenli kanat vuruşları görülür. Oiseaux’nun uzman hesabı uçuşu bu şekilde anlatır.

Ses ve Davranış

Yeni Zelanda’daki baueri kuşlarında en sık uçuş sırasında duyulan çağrı “a-vik” hecelerini andırır. Yerde çoğu zaman daha sessizdirler; göç için ayrılmalarından hemen önce seslerin sıklığı ve gücü artabilir. Keith Woodley’nin tür hesabındaki bu davranış, kıyıda sessiz bir grubun hareketlenirken neden daha sesli hale gelebildiğini anlatır.

Üreme alanında yuvasını tehdit eden hayvanlara karşı belirgin biçimde savunmaya geçebilir. Cornell hesabı, başka kıyı kuşlarıyla birlikte yırtıcı kuşlara ve kuzgunlara karşı saldırılı uzaklaştırmaya katılmasını anlatır. Üreme sonrasında ise göçe hazırlanan kuşlar beslenme alanlarında topluca birikir.

Yuvayı iki eş birlikte hazırlar. Yerdeki sığ çukuru liken, yosun, kuru yaprak ve ince kuru köklerle döşerler.

BTO’nun Avrupa kaynaklarına dayanan derlemesinde tipik dört yumurta ve 20–21 günlük kuluçka verilir. Erkek kuluçka katkısı öne çıkarılır, dişinin de zaman zaman katıldığı belirtilir. Bunlar Türkiye’de izlenmiş bir üreme örnekleminden gelen sayılar değildir.

Yeni Zelanda hesabında doğudaki baueri kuşlarının Alaska’nın kıyı ve yüksek tundralarında ürediği belirtilir. Yavrular yumurtadan hareket edebilecek kadar gelişmiş çıkar; iki eş de kuluçka ve yeni çıkan yavru bakımını paylaşır. Uçuşa geçme 28–30 gün sonra olur. Gelişmiş yavrunun yerde hareket edebilmesi, aynı gün göç uçuşuna hazır olması anlamına gelmez.

Karıştırılabilecek Türler

Çamurçulluğu (Limosa limosa; Black-tailed Godwit), daha uzun bacaklı görünüşü yanında uçuş deseniyle karşılaştırılır. Kanatta geniş ve belirgin beyaz bant, kuyruğun beyaz tabanıyla siyah uç bölümü arasında da keskin bir sınır bulunur. Üreme giysisinde göğsü koyu enine çizgilidir; Kıyı Çamurçulluğunun erkeğindeki sade kızıl alt taraftan farklıdır. Oiseaux hesabı Çamurçulluğunun uzun gagasının son bölümünde de hafif yukarı yönelim olabileceğini belirtir. Bu yüzden yalnız “gaga biraz yukarı bakıyor” izlenimiyle iki tür ayrılmaz; uçuşta beyaz bandın genişliği ve kuyruğun deseni incelenir.

Kervançulluğu (Numenius arquata; Eurasian Curlew), aşağı doğru belirgin eğilen uzun gagasıyla farklıdır. Uzaktan daha açık alt taraflı kahverengi görünür; yakın görünüşte baş, boyun ve göğüste ince koyu çizgiler, yanlarda kahverengi desenler seçilir. Kıyı Çamurçulluğunun hafif yukarı kıvrık gagası bu yay gibi aşağı dönen biçimi taşımaz. Kuyrukta çizgi bulunması ise kervançulluklarında da görüldüğünden, iki türü ayıran tek özellik olarak kullanılmaz.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kıyı Çamurçulluğu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Hafif yukarı kıvrık gaga

Çok uzun gaganın pembe tabanı koyu uca doğru hafifçe yukarı kıvrılır.

02
İnce bantlı kuyruk

Uçuşta beyaz sağrının ardında siyah-beyaz ince enine bantlı kuyruk görülür.

03
Belirgin kanat bandı yok

Kanat üstü koyu ve görece sadedir; Kara Kuyruklu Çamurçulluğun kalın beyaz kanat bandını taşımaz.

Benzeyen ve karıştırılan türler

Tanımlarken Kıyı Çamurçulluğu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.

Gözlem Noktaları

6.000 – 10.000 km
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 21 Temmuz–Ekim & Nisan–Mayıs

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kıyı Çamurçulluğu

Bar-tailed Godwit
Limosa lapponica

Çok uzun gaganın pembe tabanı koyu uca doğru hafifçe yukarı kıvrılır.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...