Erkekte koyu sırt-kanat bloğu açık alt tarafla keskin karşıtlık yapar.
Kara Sırtlı Kuyrukkakan
Oenanthe lugens • Mourning Wheatear
Kara Sırtlı Kuyrukkakan
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kara Sırtlı Kuyrukkakan (Oenanthe lugens), coğrafyaya göre görünüşü değişen bir kuyrukkakandır. Doğu Akdeniz’deki lugens biçiminde açık tepe ve ense, siyah yüz, boğaz ve sırtla karşıtlık oluşturur. Yüz ve boğazdaki siyahlık, Alaca Kuyrukkakandaki gibi üst göğse yayılmaz; açık ense de sırtın üstüne uzanmaz.
Genel Görünüm ve Duruş
eBird’in uzman tanı özeti, onu kuyrukkakanlar arasında güçlü yapılı gösterir. Kuyruk ucundaki siyah şerit genişliğini görece eşit korur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Doğu Akdeniz’deki lugens ile İran’daki persica biçimlerinde erkek ve dişi çok benzerdir. Kuzey Afrika’daki halophila dişileri ise çoğunlukla daha soluk gri-kahverengidir; koyu bireyler de bulunur. Bu yüzden her kahverengi kuşu dişi, her siyah-beyaz kuşu erkek saymak doğru değildir.
Doğu Akdeniz lugens biçiminin ilk sonbaharındaki kuşlar daha mattır; sırtta grimsi tüyler bulunabilir. Bu solukluk, Ak Sırtlı Kuyrukkakanla karışmaya yol açabilir. Keskin siyah-beyaz görünüşün zayıf olması tek başına farklı türü göstermez.
Uçuşta Görünüm
Lugens biçimi kanadını açtığında uçuş tüylerindeki geniş beyazımsı alan belirginleşir. Kuyruk altındaki örtü tüyleri sıcak krem-kızıl olabilir. Bu özellikleri aynı bireyin baş ve sırt deseniyle birlikte değerlendirmek gerekir; kapalı kanat, açık kanat desenini bütünüyle göstermez.
Ses ve Davranış
Erkek, yüksekçe bir kaya üzerinde veya uçarken yumuşak, flütü andıran ezgili bir ötüş çıkarabilir. Aynı türün tünemiş ve uçan halde ötmesi mümkündür; kuşu görmek için ses çalarak yerinden çıkarmaya gerek yoktur.
Karıştırılabilecek Türler
Alaca Kuyrukkakan (Oenanthe pleschanka) ile karşılaştırıldığında gagası daha güçlü, kanatları daha kısadır. Benzer siyah-beyaz tüylenmeyi değerlendirirken bu yapısal özellikler de kullanılmalıdır.
Ak Sırtlı Kuyrukkakanda (Oenanthe finschii) sırtın üstü daha geniş ve düzenli biçimde açıktır; uçuşta aynı beyaz kanat alanı bulunmaz. Kara Sırtlı Kuyrukkakanın genç ve mat görünümüyle karşılaşınca sırtı, yalnız kuyruk sokumuyla karıştırmadan incelemek önemlidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Beyaz kuyruk yanlarında orta telekler ve geniş uç bandı siyahtır.
Çıplak kaya üzerinde dik durur ve kısa alçak uçuşlar yapar.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Takvimde ‘Yerleşik’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Şubat
Takvimde ‘Yerleşik’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mart
Takvimde ‘Kur / alan tutma’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nisan
Takvimde ‘Yuva yapımı’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mayıs
Takvimde ‘Kuluçka’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Haziran
Takvimde ‘Yavru bakımı’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Temmuz
Takvimde ‘Aileler’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ağustos
Takvimde ‘Dağılma’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Eylül
Takvimde ‘Yerleşik’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ekim
Takvimde ‘Yerleşik’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Kasım
Takvimde ‘Yerleşik’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Aralık
Takvimde ‘Yerleşik’ olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, türün Türkiye için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; kaydı habitat ve bütün teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kayalık yamaç
Çıplak kaya, uçurum ve taşlık vadi.
Hamada ve yarı çöl
Dağınık taşlı, seyrek bitkili açık kurak zemin.
Harabe ve taş duvar
Oyuk sunan eski yapı ve duvar çevresi.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kara Kulaklı Kuyrukkakan
Oenanthe melanoleuca- Sırt
- Açık krem-beyaz
- Kanat
- Koyu ama sırt açık
- Kuyruk
- Siyah daha sınırlı
Aksırtlı Kuyrukkakan
Oenanthe finschii- Sırt
- Beyaz
- Boğaz
- Siyah
- Yapı
- Daha kısa gagalı
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Kaya oyuğu veya duvar yarığıYuva kapalı oyukta ve açık avlanma zeminine yakındır.
- 2Ot-kök çanağıKuru ot ve köklerden yapılır; içi daha ince malzemelidir.
- 3Genellikle 4–5 yumurtaAçık renkli yumurtalar ince benekli olabilir.
- 4Yaklaşık 13–14 günKuluçka çoğunlukla dişidedir; iki eş yavru besler.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kara Sırtlı Kuyrukkakan ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Sinekkapangiller (Muscicapidae) — 31 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kara Sırtlı Kuyrukkakan
Erkekte koyu sırt-kanat bloğu açık alt tarafla keskin karşıtlık yapar.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
