Uzun siyah gaga uçta yassı, geniş ve oval bir kaşık oluşturur; erişkinde uç sarıdır.
Kaşıkçı
Platalea leucorodia • Eurasian Spoonbill
Kaşıkçı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kaşıkçı Platalea leucorodia, beyaz tüylü, uzun bacaklı bir su kuşudur. Uzun gagası uca doğru yassılaşıp genişler. Erişkinde gaga siyah, uç bölümü sarı; bacaklar koyudur. Sığ suda başını iki yana hareket ettirerek besin araması, uzaktan dikkat çeken davranışıdır.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövdesi dolgun, boynu uzundur. İri beyaz balıkçıllara benzese de gövdesi onlardan daha tıknaz görünür. Gaga seçilemiyorsa yalnız beyaz renkten tanı koymak yerine başını çevirmesini beklemek, gaganın geniş ucunu görmeye yardımcı olur.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Üreme giysisindeki erişkinin ensesinde geriye uzanan süs tüyleri, boynunun alt bölümünde sarı-turuncu bir bant bulunur. Gaga ucundaki sarı alan da belirginleşir. Bunlar üreme döneminin görünümüdür; yılın her ayında aynı güçte görünmeleri beklenmez.
Erkek ve dişi aynı temel tüy görünümünü taşır; erkek genel olarak biraz daha iridir. Ancak tek başına görülen bir kuşun eşeyini yalnız bu büyüklük farkından güvenle belirlemek güçtür. Süs tüylerini erkeklere özgü bir işaret saymamak gerekir.
Genç kuşun gagası ten rengine yakındır; uçuş tüylerinde siyah uçlar bulunur. Büyüdükçe gaga koyulaşır, kanatlardaki koyu işaretler azalır. Erişkinin kanatları beyazdır. Bu nedenle gençteki sınırlı siyah uçları, yetişkin bir kuşun geniş siyah kanat alanı gibi yorumlamamak gerekir.
Uçuşta Görünüm
Düzenli kanat çırpışları arasında kısa süzülmeler yapabilir. Gruplar çoğu kez sıra hâlinde uçar. Beyaz kanatlar, öne uzanan boyun ve geriye uzanan bacaklar birlikte değerlendirilir; gagasının geniş ucunu havada görmek her zaman kolay olmayabilir.
Ses ve Davranış
Genellikle sessizdir. Üreme döneminde alçak homurtular duyulabilir. Sessizlik, türü dışlamak için bir neden değildir; özellikle karışık su kuşu kolonilerinde ses veren bireyin hangisi olduğunu görmek yararlıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Büyük Ak Balıkçıl Ardea alba da beyazdır; fakat gagası geniş bir kaşık ucu yerine sivri uçla sonlanır. Kaşıkçıdan farklı olarak olağan uçuşunda boynunu toplar. Gaga rengi mevsimle değişebildiğinden yalnız sarı veya siyah renge bakarak ayırmamak gerekir.
Küçük Ak Balıkçıl Egretta garzetta daha ince yapılıdır; uzun, ince ve sivri gagası siyahtır. Bölgedeki olağan erişkin görünümünde koyu bacakların ucundaki sarı parmaklar da yardımcıdır. Kaşıkçının yassı ve geniş gaga ucu bu balıkçılda bulunmaz.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Üreme erişkininde tüm gövde beyaz; ensede uzun beyaz süs tüyleri ve göğüste soluk sarımsı bant vardır.
Balıkçılların aksine boyun ileri, siyah bacaklar geriye tam uzanır; kanatlar geniş ve beyazdır.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kıyı lagünü, delta ve sığ göllerde kış gruplarını ara.
Şubat
Sığ suda yana süpürülen kaşık gagayı uzaktan izle.
Mart
İlkbahar hareketi ve koloniye dönüş başlar.
Nisan
Ense süsü gelişen erişkinler yuva kolonilerine yerleşir.
Mayıs
Yuva kolonisine yaklaşma; iki eş kuluçkaya katılır.
Haziran
Yavrular yuvada beslenir; koloniyi tekneden rahatsız etme.
Temmuz
Uçmaya başlayan gençlerde siyah kanat uçları görülebilir.
Ağustos
Üreme sonrası aileler sığ sulak alanlara dağılır.
Eylül
Göç grupları delta, lagün ve tuzla boyunca hareket eder.
Ekim
Sığ beslenme alanlarında toplu sayım için uzaktan tarama yap.
Kasım
Kışlama alanlarında gelgit ve su seviyesini takip et.
Aralık
Dinlenen sürüyle beslenme alanı arasındaki uçuş hattını kapatma.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Sığ tatlı-acı-tuzlu su
Çamur veya kum tabanlı lagün, delta, göl kıyısı, taşkın ovası ve haliç.
Tuzla ve balık havuzu
Uygun su seviyeli tuzla, pirinçlik, arıtma havuzu ve sığ balık çiftliği.
Koloni alanı
Su içinde veya yakınında ağaç, çalı, sazlık, ada ve yerel olarak kumul.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Büyük Ak Balıkçıl
Ardea alba- Gaga
- Düz-sivri, kaşık uçlu değil
- Uçuş
- Boyun geriye S biçiminde çekilir
- Yapı
- Daha ince gövdeli
Kutsal Aynak
Threskiornis aethiopicus- Gaga
- Aşağı kıvrık
- Baş-boyun
- Çıplak siyah
- Kanat
- Siyah arka çerçeveli
Genç Kaşıkçı
Platalea leucorodia- Gaga
- Daha açık pembe-gri
- Kanat
- Uçlarda siyah
- Baş
- Ense süsü ve göğüs bandı yok
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Toplu koloni yuvasıAğaç, çalı, sazlık, su içindeki ada; bazen kumul veya alçak bitki üzerinde.
- 2İri platformİki eş kamış, dal ve bitki sapından yapar; içi daha ince ot ve yaprakla döşenir.
- 3Genellikle 3–4 yumurtaBTO aralığı 3–7; mat beyaz zemin kahverengi benek ve çizgili.
- 421–25 günİki eş kuluçkaya katılır; yavrular yaklaşık 45–50 günde uçar.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kaşıkçı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Aynakgiller (Threskiornithidae) — 4 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kaşıkçı
Uzun siyah gaga uçta yassı, geniş ve oval bir kaşık oluşturur; erişkinde uç sarıdır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
