Kısa kuyruk açılınca küçük beyaz lekeler görünür.
Kaya Kırlangıcı
Ptyonoprogne rupestris • Eurasian Crag-Martin
Kaya Kırlangıcı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kaya Kırlangıcı boz-kahverengi, dolgun yapılı bir kırlangıçtır. Koyu sırtı, daha açık gövde altı ve neredeyse siyah kanat altı örtüleri birlikte dikkat çeker. Kısa, kareye yakın kuyruğundaki beyaz benekler özellikle kuyruk açıldığında görülür; kapalı kuyrukta bunları seçememek olağandır.
Genel Görünüm ve Duruş
Gagası kısa, yassı ve siyah; ağız açıklığı geniştir. Üst tarafı az karşıtlık gösteren mat kahverengidir. Boğazı neredeyse beyaz, yakından seçilen koyu çizgilerlidir. Bacakları kısa ve tüysüzdür.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi birbirine benzer; ortak tüy deseni, tek kuşun eşeyini renklerinden kesin olarak belirlemeye elvermez.
Genç kuşun üst tarafındaki tüyler ince devetüyü kenarlıdır; bu, hafif pullu bir görünüm verebilir. Ağız kenarları sarı, alt tarafı hafif beneklidir. Tüylerin aşınması bu küçük yaş işaretlerini silikleştirebilir; erişkinle fark her uzaktan görünüşte seçilmez.
Uçuşta Görünüm
Kanatları Kum Kırlangıcınınkinden daha geniştir. Daha sakin, daha az kanat vuruşlu ve uzun süzülüşlü uçabilir; sık sık kaya yüzünün yakınında gidip gelir.
Ses ve Davranış
Çağrıları kısa ve genellikle dikkat çekmeyen cıvıltılardır. Ötüşü, bu kısa sesleri art arda sıralayan bir dizi gibi duyulur. Çoğu zaman kuşu, sesinden önce kaya önündeki gidip gelişleriyle fark etmek daha kolaydır.
Karıştırılabilecek Türler
Kum Kırlangıcı daha küçük ve ince yapılıdır. Beyaz boğazı ile beyaz gövde altını ayıran kahverengi göğüs bandı belirgindir; kuyruğunda Kaya Kırlangıcının ayrı beyaz benekleri bulunmaz. Her iki tür de kahverengi sırtlı olduğundan yalnız üst rengini karşılaştırmak yeterli değildir.
Ev Kırlangıcının erişkininde üst taraf mavi parıltılı koyu renkte, sağrı belirgin beyazdır; gövde altı da beyaz görünür. Genç Ev Kırlangıcı daha mat kahverengimsi olsa da beyaz sağrı yardımcıdır. Kaya Kırlangıcında ise üst taraf genel olarak boz-kahverengidir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Duvar yükselmesini uzun yaylarla kullanır.
Beyaz sağrı ve göğüs bandı yoktur.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Kış kaydını aynı yerleşik birey sanmayın
Şubat
Kaya yüzündeki turu göç saymayın
Mart
Kur uçuşunda kuyruğun açılmasını bekleyin
Nisan
Yuva çıkıntısına yaklaşmayın
Mayıs
Kuluçka kuşunu kaldırmayın
Haziran
Besin taşıyan kuşu izlemeyin
Temmuz
Yeni uçan gençlere mesafe bırakın
Ağustos
Aile grubunu büyük koloni sanmayın
Eylül
Yükselti hareketini ülke rotası yapmayın
Ekim
Alt ve üst kanadı ayrı kaydedin
Kasım
Beyaz sağrı yokluğunu doğrulayın
Aralık
Kuyruk lekesi görünmezse diğer işaretleri kullanın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Uçurum ve kanyon
Korunaklı çıkıntı ve yükselen hava.
Köprü ve viyadük
Tavan altı doğal çıkıntıyı taklit eder.
Dere ve dağ çayırı
Uçan böceklerin toplandığı açık av alanı.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kum Kırlangıcı
Riparia riparia- Boy
- Daha küçük ve ince.
- Göğüs
- Belirgin kahverengi bant.
- Kuyruk
- Beyaz pencere yok.
Ev Kırlangıcı
Delichon urbicum- Sağrı
- Parlak beyaz.
- Alt taraf
- Temiz beyaz.
- Üst taraf
- Mavi-siyah kontrastlı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriUçurum çıkıntısı, mağara, köprü tavanı veya saçak altı.
- 2Yuva yapısıİki erişkinin yaptığı açık çamur yarım kâse; ot ve tüyle astarlı.
- 3YumurtaGenellikle 2–5; İtalya çalışmasında ortalama 4,4.
- 4KuluçkaÇoğunlukla dişi, 13–17 gün.
- 5Yavruİki ebeveyn besler; yaklaşık 24–27 gün yuvada.
- 6EtikYuvaya tırmanmayın, kuşu kaldırmayın, konumu paylaşmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kaya Kırlangıcı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Kırlangıçgiller (Hirundinidae) — 7 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kaya Kırlangıcı
Kısa kuyruk açılınca küçük beyaz lekeler görünür.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
