kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek17-18 cm
dişi17-18 cm
Kanat Açıklığı
erkek29-32 cm
dişi29-32 cm
Ağırlığı
erkek18-23 g
dişi18-23 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Keşiş Kuyrukkakanı
İngilizce İsim Hooded Wheatear
Bilimsel İsim Oenanthe monacha
Takım Passeriformes
IUCN Durumu
LC • Asgari Kaygı

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Keşiş Kuyrukkakanı (Oenanthe monacha; Hooded Wheatear), uzun gagası, kanatları ve kuyruğuyla ince görünüşlü bir çöl kuşudur. Erişkin erkekte beyaz baş tepesiyle boğazdan üst göğse uzanan geniş siyah alan dikkat çeker. Dişi ise açık kum rengine çalan kahverengidir. Erişkin eşeyleri tanırken iki kuşun aynı renklerde olması beklenmez.

Genel Görünüm ve Duruş

Bacakları, uzamış gövde görünüşüne göre kısadır. Suudi Arabistan’ın AlUla bölgesi için hazırlanan 2024 rehberi, kuşun sık sık çömelir gibi alçak bir duruş alabildiğini belirtir. Bu duruş kuşun uzun kuyruğu ve ince gagasıyla birlikte değerlendirilir. Bir taşın üzerinde görülmesi, sürekli aynı noktada kaldığı anlamına gelmez.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Erkeğin siyahı yalnız boğazla sınırlı değildir; sırtın üstünü, üst göğsü ve kanat kenarına kadar üst yanları da kaplar. Beyaz baş tepesi enseye doğru daralır. Alttaki geniş açık bölüm, başı beyaz başka siyah kuyrukkakanlarla karşılaştırmada önemlidir. Başın beyazlığını tek başına yeterli saymak yerine siyahın gövdede nerede sona erdiğine bakılır.

Dişinin üst tarafı açık gri-kahverengi, altı biraz daha soluktur. Kanat tüylerinin merkezleri koyu, kenarları kum rengindedir; kuyruk sokumunda sıcak kızıl-kahverengi ton görülür. Erkekte beyaz görünen kuyruk kısımları dişide açık kızıl-kahverengidir. Gençlerin ayrıntılı yaş işaretleri bu taramada güvenle doğrulanamadı; her kahverengi kuşa otomatik olarak genç denmez.

Yuva, derin bir kaya yarığında kuru otlardan yapılmış, içi yün ve tüylerle döşenmiş bir çanaktır. Suudi Arabistan için hazırlanan 2020 uzman derlemesinde 3–4 yumurta, 14–15 gün kuluçka ve 14–15 gün yuvada kalış verilir. İki erişkin de yavrularla ilgilenir; diğer bakım ayrıntıları ve yıldaki kuluçka sayısı yeterince bilinmez. Bunlar farklı ülkelerden bilgi de kullanabilen bir derlemenin değerleridir; Türkiye’de ölçülmüş üreme sayıları değildir.

Oiseaux’nun uzman hesabı ise 4–5 yumurta ve 13–14 gün kuluçka bildirir. Kaynaklar bu farkı açıklayan karşılaştırmalı bir ölçüm sunmadığından, değerler tek bir araştırmanın sonucu gibi birleştirilmez.

Uçuşta Görünüm

Uçuşta açılan kuyruk, ortadaki koyu tüylerle daha açık dış kısımların düzenini gösterir. Birçok kuyrukkakanın tersine, kuyruk ucunda bütün eni geçen kesintisiz siyah bant yoktur. Bu düzen farklı tüy giysilerinde korunur. Yalnız başı ya da kapalı kanadı gösteren bir fotoğraf, kuyruğun bu ayırıcı özelliğini gizleyebilir.

Ses ve Davranış

Ötüşü, kısa ıslıkların pürüzlü ve konuşmayı andıran notalarla birleştiği karmaşık bir dizidir. Başka kuşların seslerini taklit edebilir. Rahatsız edildiğinde kaya aralarına çekilebilir. Bu yazılı ses betimlemesi, sahada duyulan bütün benzer ıslıkları bu türe atamak için yeterli değildir.

Karıştırılabilecek Türler

Ak Tepeli Kuyrukkakanın (Oenanthe leucopyga; White-crowned Wheatear) erkek ve dişisi birbirine benzer. Siyah renk gövdenin çok daha geniş bölümünü kaplar; alt karın ve kuyruk altı yine beyazdır. Gençlerinde baş tepesi siyah olabilir; bazı kuşlarda beyaz tüyler daha sonra belirginleşir. Dolayısıyla beyaz baş görmemek bu benzeri hemen elemez. Kuyruk uç bandının bulunmaması da iki türde ortak bir özelliktir; gövdenin altındaki siyah ve beyazın dağılımı görülmelidir.

Kara Sırtlı Kuyrukkakanın (Oenanthe lugens; Mourning Wheatear) Mısır ve Doğu Akdeniz’deki lugens alt türünde, siyah boğaz alanı üst göğse kadar inmez. Uçuşta kanadındaki geniş beyazımsı şerit yardımcıdır; konmuş kuşun kuyruk altındaki sıcak açık kahverengi de incelenebilir. Bu karşılaştırma, görünüşleri farklı olabilen bütün alt türlere genellenmez. Eski rehberlerde farklı tür grupları altında verilen adlar sessizce birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Keşiş Kuyrukkakanı saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Beyaz taç, kara keşiş başlığı

Erkekte beyaz tepe; yüz, boğaz, ense, sırt ve kanatlar siyah bir başlık-gövde oluşturur.

02
Uzun gaga ve çömelik duruş

İri-uzun yapılı bir kuyrukkakandır; gaga, kanat ve kuyruk uzun, bacaklar görece kısadır.

03
Kuyrukta siyah orta çizgi

Erkekte beyaz sağrı-kuyrukta siyah orta çizgi ve düzgün uç bandı; kuyruk altı pas rengidir.

Gözlem Noktaları

800 – 2.500 km
Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 1 Kurak mevsim ve kış kayması

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Keşiş Kuyrukkakanı

Hooded Wheatear
Oenanthe monacha

Erkekte beyaz tepe; yüz, boğaz, ense, sırt ve kanatlar siyah bir başlık-gövde oluşturur.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...