Koyu merkez ve beyaz dış tüyleri birlikte ara.
Ak Kuyruksallayan
Motacilla alba • White Wagtail
Ak Kuyruksallayan
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Ak Kuyruksallayan (Motacilla alba; İngilizce White Wagtail) ince gövdeli, uzun kuyruklu, siyah-beyaz-gri bir kuştur. Yerde yürür veya kısa koşular yapar; kuyruğunu yukarı aşağı oynatır. İnce koyu gaga, baş deseni ve beyaz kenarlı koyu kuyruk birlikte incelenir.
Kıta Avrupa’sındaki alba alt türünde üreme giysisinin sırtı gri; ense, boğaz ve tepenin arkası siyahtır, alın ve yüz yanları beyazdır. Britanya ve İrlanda’nın yarrellii erkeği ise siyah sırtlıdır.
Genel Görünüm ve Duruş
Alba görünümünde kuyruk ortası koyu, dış kenarları beyazdır. Koyu kanat açık kenarlı tüylerle desenlidir. Karın ve kuyruk altı beyaz, yanlar hafif gri olabilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Alba alt türünün üreme erkeğinde baş ve boğaz siyahlığı daha keskindir. Dişide siyah daha donuk, gri sırta geçiş daha belirsiz olabilir. Bu ayrım her yaş ve alt türe uygulanmaz.
Alba alt türünde kış giysisinin boğazı beyazlaşabilir. Gençte baş deseni soluk, siyah alanlar daha gridir. Açık boğaz tek başına dişiyi göstermez.
Uçuşta Görünüm
Birkaç hızlı kanat vuruşuyla yükselip kanatlarını kapatarak alçalır; uçuşu dalgalıdır. Uzun kuyruk havada da belirgindir. Bu hareket yakın türlerde de görülebilir.
Ses ve Davranış
Konmuş veya uçan kuş kısa, iki heceli “tsii-vit” ya da “ti-pit” benzeri çağrılar verir. Daha uzun ötüşü akışkan cıvıltılardan oluşur; ses benzetmeleri yaklaşık tariflerdir.
Karıştırılabilecek Türler
Dağ Kuyruksallayanının (Motacilla cinerea; Grey Wagtail) gri sırtı, açık kaşı ve çok uzun kuyruğu vardır. Erişkinde alt taraf sarı olabilir; gençte karın beyazımsı, yalnız kuyruk altı sarıdır. Üreme erkeğinde siyah boğaz bulunur. Yalnız dere kıyısında görülmesi türü belirlemez.
Sarı Kuyruksallayanın (Motacilla flava; İngilizce Western Yellow Wagtail) üreme erkeği sarı alt taraflı, yeşilimsi sırtlıdır. Dişi ve kış kuşu daha soluk olabilir; güçlü sarılığın yokluğu türü elemez. Baş deseni alt türler arasında değişir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Baş deseni yaş ve mevsimle değişir.
Kuyruk hareketi destekleyicidir, tek başına tanı değildir.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Donmayan açık kıyılar ve geceleme çevrelerini uzaktan izle.
Şubat
Kışın açık boğaz görünüşünü dişiyle karıştırma.
Mart
Yeni gelen kuşların hepsini yerel çift sayma.
Nisan
Yuva girişi olabilecek çatlaklara yaklaşma.
Mayıs
Gagada besin varsa kuşu yuvaya kadar takip etme.
Haziran
Yeni uçan yavrunun erişkin bakımına ihtiyacı sürebilir.
Temmuz
Gençlerin daha soluk baş desenini dikkate al.
Ağustos
Aynı topluluğun tekrar hareketlerini yeniden sayma.
Eylül
Dalgalı doğal uçuşta çağrıyı dinle.
Ekim
Uzun kuyruğun beyaz dış tüylerini kontrol et.
Kasım
Yerel soğuk ve kar kuşların dağılımını değiştirebilir.
Aralık
Geceleme topluluğunu fotoğraf için havalandırma.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Kısa ot ve açık zemin
Yerde yürüyen kuşu ve kısa av koşularını izle.
Su kıyısı
Dereyle sınırlı değil; göl ve kıyı kenarlarını da tara.
Köy ve kent çevresi
Avlu, park ve yapı çevresinde böcek arayabilir.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Dağ Kuyruksallayanı
Motacilla cinerea- Alt taraf
- Dağ Kuyruksallayanı’nda özellikle karın altı ve kuyruk altındaki sarıyı kontrol et.
- Oran ve ortam
- Çok uzun kuyruğu ve akan su ilişkisi destekleyici; ortam tek başına tanı değil.
Sarı Kuyruksallayan
Motacilla flava- Renk
- Üreme erkeğinde sarı alt taraf ve yeşilimsi sırt; Ak’ta temel siyah-beyaz-gri birlikteliği.
- Soluk kuş
- Dişi ve genç Sarılar daha soluk olabilir; yalnız sarılık yok diye eleme.
Ak Kuyruksallayan — genç / kış
Motacilla alba- Baş ve boğaz
- Daha açık ve az kontrastlı olabilir.
- Eşey
- Beyaz boğaz tek başına dişi anlamına gelmez.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1YuvaÜstü korunaklı oyuk, duvar aralığı veya köprü/bina çıkıntısında çanak yuva.
- 2YumurtaGenellikle 4–6.
- 3KuluçkaYaklaşık 12–14 gün; çoğunlukla dişi, erkek yardım edebilir.
- 4YavruYaklaşık iki haftada yuvadan ayrılma; sonra da bir süre beslenme.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Ak Kuyruksallayan ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Kuyruksallayangiller (Motacillidae) — 13 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Ak Kuyruksallayan
Koyu merkez ve beyaz dış tüyleri birlikte ara.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
