kusatlasi.com
Türkiye Kuşları Yükleniyor...
Dil / Language:
Türkçe | English

Biyolojik Bilgiler

Boyu
erkek31 cm
dişi31 cm
Kanat Açıklığı
erkek67 cm
dişi67 cm
Ağırlığı
erkek252,4 g
dişi248,3 g

Tür Bilgisi

Türkçe İsim Kızkuşu
İngilizce İsim Northern Lapwing
Bilimsel İsim Vanellus vanellus
IUCN Durumu
NT • Tehdide Yakın

Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026

Morfolojik Özellikler ve Görünüm

Hızlı Tanı

Kızkuşu, Vanellus vanellus, uzun ve ince ibiğiyle dikkat çeken bir kıyı kuşudur. İlk bakışta siyah beyaz görünür; iyi ışıkta sırtının yeşil parıltısı seçilir. Uçarken geniş, yuvarlak kanat uçları güçlü bir ipucudur. Tanı için ibiği, baş desenini ve kanat biçimini birlikte değerlendirmek gerekir.

Genel Görünüm ve Duruş

Gagası düz ve koyu, gözleri koyu kahverengi, bacakları pembemsidir. Beyaz alt tarafta siyah göğüs alanı belirgindir; kuyruğun altındaki örtü tüyleri kestane rengidir. Bu küçük renk alanı bazen duruşa göre gizlenir.

Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar

Üreme tüylerindeki erkeğin ibiği daha uzundur; boğazı ve göğsü belirgin siyahtır. Dişide bu siyah alanlara beyaz tüyler karışır. Kışın iki eşeyin de boğazı beyazlaşır; ilkbahardaki siyah boğaz farkını bütün yıl aynı açıklıkta beklemek doğru değildir.

Genç kuşun ibiği kısadır. Sırt ve kanat örtü tüylerinin geniş açık kahverengi kenarları, pullu bir görünüm oluşturur. Sonbaharda erişkinlerin tüy uçları da açık olabildiğinden, yalnız bu kenarlara bakarak kesin yaş verilmez. Tüylerin genel tazeliği ve başka yaş işaretleri de gerekir.

Uçuşta Görünüm

Kanat vuruşları derin ve biraz gevşek görünür. Üstten koyu kanatlar ve beyaz kuyruk üzerindeki geniş siyah bant seçilir. Alttan kanatların geniş beyaz alanlarıyla siyah uçuş tüyleri belirgin bir karşıtlık oluşturur. Kanatların geniş yuvarlak ucu, birçok daha sivri kanatlı kıyı kuşundan ayrılmasına yardım eder.

Ses ve Davranış

Çağrıları ince, değişken perdeli ve ıslığı andıran seslerdir; alarm daha keskin duyulabilir. Üreme alanındaki erkek yükselip dalarak, yana yuvarlanarak gösteri uçuşu yapar. Bu sırada çağrıların yanında kanatların çıkardığı ses de duyulabilir. Üreme dışında kuşlar sürüler oluşturur.

Karıştırılabilecek Türler

1. Sürmeli Kızkuşu, Vanellus gregarius, erişkinde kum rengi sırt, siyah beyaz baş deseni ve koyu göz çizgisiyle ayrılır. Üstten kanadı siyah, beyaz ve kum rengi olmak üzere üç renkli görünür. Kışın karındaki siyah alan kaybolur; gençlerin boyun ve göğsü daha çizgilidir. Kızkuşu’nun uzun ibiği ve yeşil parıltılı sırtı bu türde aranmaz.

2. Mahmuzlu Kızkuşu, Vanellus spinosus, erişkinde siyah tepe ve boğazla beyaz yanakları birleştirir; göğüs ve üst karın da siyahtır. Kızkuşu’ndaki uzun ince ibik yerine kısa, çoğu kez güç seçilen bir tepe çıkıntısı vardır. Genç kuşlarda siyah alanların kahverengileşmesi karşılaştırmayı zorlaştırabilir.

3. Ak Kuyruklu Kızkuşu, Vanellus leucurus, çok uzun sarı bacaklı ve daha açık gri kahverengi üst taraflıdır. Kuyruğu beyazdır; dinlenirken koyu kanat tüyleri kuyruğu örtebilir. Gençte sırt ve kanat örtüleri pullu görünür. Bu nedenle bir pullu üst tarafın Kızkuşu genci için tek başına yeterli kanıt olduğu düşünülmemelidir.

Bilimsel taksonomi ve koruma kaynakları için: Kaynakça
Başka Türle Karşılaştır
Kızkuşu saha rehberi

Türkiye'de Gözlem Rehberi

Türkiye
3 saniyede ilk kontrol

Üç işareti birlikte ara

Tek işaretle karar verme
01
Uzun ince ibik

Rüzgârda yatabilir; tek başına yeterli değildir.

02
Metalik üst, beyaz karın

Siyah göğüs ve pas kuyruk altıyla birlikte.

03
Yuvarlak kürek kanat

Beyaz kuyruğun siyah uç bandını da görün.

Gözlem Noktaları

Nüfusa, kışa ve bireye göre değişir; sabit değer yok

Halkasız/vericisiz bireye ülke zinciri atanmaz.

Haritalar’da büyüt
Toplam Gözlem: 93 Türkiye’de yerel üreyen, geçit yapan ve kışlayan kuşlar

Aylık kayıt yoğunluğu

12 ay
O
Ş
M
N
M
H
T
A
E
E
K
A

Kayıt yoğunluğu gözlem çabasından etkilenir.

Türkiye kuşları

Kızkuşu

Northern Lapwing
Vanellus vanellus

Rüzgârda yatabilir; tek başına yeterli değildir.

ESC ✕
Aramak istediğiniz kuşun Türkçe veya Latince adını yazın...