Dinlenirken arka çıkıntının kanat mı kuyruk mu olduğunu ayır.
Ak Sokumlu Kumkuşu
Calidris fuscicollis • White-rumped Sandpiper
Ak Sokumlu Kumkuşu
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Ak Sokumlu Kumkuşu (Calidris fuscicollis; İngilizce White-rumped Sandpiper) uzun kanatlı, koyu bacaklı küçük bir kıyı kuşudur. Kanat uçları kuyruğu aşar. Uçuşta görünen enine beyaz alan kuyruk üstünü örten tüylerdedir; bütün sağrı veya kuyruk beyaz değildir.
Genel Görünüm ve Duruş
Uzun kanatları gövdesini arkaya uzamış gösterir. Beyaz kaşı belirgindir. Gaga ince, koyu ve uçta hafif aşağı kıvrıktır. Alt gaga tabanındaki kızıllık uzaktan seçilmeyebilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Eşeyler tüyde benzerdir. Üreme giysisinde baş, göğüs ve yanlarda ince koyu çizgiler bulunur. Gençte sırt tüylerinin kızılımsı açık kenarları pullu görünür. Üreme dışında giysi daha sade ve gridir; yan çizgileri her kuşta belirgin değildir.
Uçuşta Görünüm
Uzun, sivri kanatlarıyla uçarken beyaz kuyruk üstü alanı özellikle üstten veya arkadan seçilir.
Ses ve Davranış
Kısa, çok tiz ve metalik “tziit” benzeri çağrı verir. Göçte başka küçük kıyı kuşlarıyla karışık gruplarda bulunabilir; bütün sürünün aynı tür olduğu sanılmamalıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Baird Kumkuşunun (Calidris bairdii; İngilizce Baird’s Sandpiper) kanatları da kuyruğu aşar. Daha sıcak sarımsı-kahverengi, daha düz ince gagalıdır; kuyruk kökü üstü koyu kahverengidir. Ak Sokumlu’nun beyaz enine alanını göstermez. Yalnız uzun kanat çıkıntısı bu iki türü ayırmaz.
Kızıl Kumkuşu (Calidris ferruginea; İngilizce Curlew Sandpiper) beyaz kuyruk üstüyle benzeyebilir; bacakları ve aşağı kıvrık gagası daha uzundur. Üreme erişkininin başı ve alt tarafı koyu kızıldır; genç ve kış kuşunda bu renk beklenmez.
Kara Karınlı Kumkuşu (Calidris alpina; İngilizce Dunlin) daha dolgun ve kısa kanatlı, daha kıvrık gagalı görünür. Üreme giysisinde siyah karın taşır; kışın bu leke bulunmaz. Kuyruk üstünün koyu ortası Ak Sokumlu’nun beyaz alanından ayrılır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Kuyruk kökünün üstünü doğal uçuşta görmeye çalış.
İnce gagayı, siyah bacağı ve gövde desenini birlikte kaydet.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Türkiye için düzenli kışlama varsayma.
Şubat
Gri kış giysisini dişi tanısı sayma.
Mart
Gözlem tarihini ve yeri birlikte kaydet.
Nisan
Amerika göç tarihlerini Türkiye’ye kopyalama.
Mayıs
Uzun kanadı kuyruk tüylerinden ayır.
Haziran
Üreme bilgileri Kuzey Amerika tundrasına aittir.
Temmuz
Türkiye’de yaz kaydı üreme kanıtı değildir.
Ağustos
Gençte açık tüy kenarları belirgin olabilir.
Eylül
Beyaz kuyruk kökü bandını doğal uçuşta kontrol et.
Ekim
Kızıl ve Kara Karınlı Kumkuşu ile karşılaştır.
Kasım
Nadir kayıtta özgün görüntüleri sakla.
Aralık
Az kayıt, kesin aylık yokluk anlamına gelmez.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Açık çamur kıyısı
Sığ su çizgisindeki küçük kumkuşlarını tara.
Lagün ve nehir ağzı
Beslenme kadar sakin dinlenme alanı da önemlidir.
Nemli kısa çayır
Tatlı su ve alçak bitkili yüzeyleri dışlama.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Baird Kumkuşu
Calidris bairdii- Kanat
- Onda da kanat ucu kuyruğu aşar; bu tek başına ayırmaz.
- Kuyruk kökü
- Baird’de koyu orta şerit, Ak Sokumlu’da kesintisiz enine beyaz bant aranır.
Kızıl Kumkuşu
Calidris ferruginea- Gaga
- Daha uzun ve belirgin aşağı kıvrık gagayı karşılaştır.
- Beyaz alan
- Onda da beyaz sokum vardır; oranlar ve giysiyle birlikte değerlendir.
Kara Karınlı Kumkuşu
Calidris alpina- Giysi
- Üremede siyah karın belirgindir; kışın bu işaret kaybolur.
- Uçuş
- Kuyruk ortasına uzanan koyu şerit ve daha uzun kıvrık gagayı kontrol et.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Nerede?Kuzey Amerika tundrasında; Türkiye’de düzenli üreme yok.
- 2Yuva / yumurtaYerde bitkiyle döşeli çukur; genellikle 4, seyrek 3 yumurta.
- 3KuluçkaYaklaşık 22 gün; dişi yürütür.
- 4YavruKendi beslenir, dişi korur; yaklaşık 16–17 günde uçabilir.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Ak Sokumlu Kumkuşu ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Çullukgiller (Scolopacidae) — 37 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Ak Sokumlu Kumkuşu
Dinlenirken arka çıkıntının kanat mı kuyruk mu olduğunu ayır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
