Şahin boyunda ama daha kartal biçimli.
Küçük Kartal
Hieraaetus pennatus • Booted Eagle
Küçük Kartal
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Küçük Kartal (Hieraaetus pennatus), Şahin boylarında, uzun ve uçları belirgin parmaklı kanatlarıyla kartal görünümünde bir yırtıcıdır. Kuyruğu uzundur ve ucu kare gibi kesilir. Açık ve koyu renkli kuşlar bulunur; yalnız açık karına veya koyu gövdeye bakarak tür kararı vermeyin.
Genel Görünüm ve Duruş
Konmuş kuşta bacakların ayak parmaklarına kadar tüylerle kaplı olması yararlıdır. Ayaklar sarıdır. İngilizce adındaki “botlu” anlamı, bu tüylü bacak görünümünü anlatır; sahada bu küçük ayrıntının her uzaklıkta görülebileceği varsayılmaz.
Üstten, koyu kanatların üzerinde açık devetüyü renkli bir bant ve kuyruk tabanında V biçimli açık alan seçilebilir. Kanadın gövdeyle birleştiği ön bölümdeki iki küçük beyaz leke, önden bakıldığında ışık gibi görünür. Bu işaret açıya bağlıdır; tek başına kullanılmaz.
Açık biçimde alt taraf beyazımsıdır ve koyu uçuş tüyleriyle güçlü karşıtlık oluşturur. Koyu biçimde alt taraf siyahımsı-kahverengi görünür; kuyruk ve kanadın iç uçuş tüyleri daha açık olabilir. Bu iki renk biçimi aynı türün görünümleridir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi tüy görünüşünde benzerdir; iki eşeyde de açık veya koyu kuşlar bulunabilir. Uzman yaşlandırma rehberi yalnız çok küçük veya çok büyük bireylerin ölçülerle ayrılabildiğini belirtir. Bu ölçüm sınırları tek bir fotoğraftaki tahmini boyla eşey tayini yapılabileceği anlamına gelmez.
Genç kuş erişkine benzer. Taze uçuş tüylerinde açık kenarlar, daha az belirgin kuyruk bantları ve koyu kahverengi göz görülebilir. Erişkinde göz daha kızılımsı, kanat ve kuyruk bantları daha belirgindir. Yaş değerlendirmesi tüylerin yenilenmesi ve aşınmasıyla birlikte yapılır; yalnız kahverenginin sıcaklığı yeterli olmaz.
Uçuşta Görünüm
Süzülürken kanatlar hemen hemen düz durabilir. Kanatları Şahine göre daha uzun ve dar, kuyruğu daha uzundur. Uçtaki ayrılmış uzun tüyler parmak gibi görünür. Açık renkli kuşta kanadın altındaki beyaz-koyu sınırı, üstten ise açık kanat bandını arayın; farklı açıları birlikte değerlendirin.
Ses ve Davranış
Üreme alanında ince ve ıslıklı “pi-piii” benzeri çağrılar çıkarabilir; yuvada başka, daha kısa ses dizileri de duyulur. Yazılı heceler yaklaşık anlatımdır. Yakındaki başka yırtıcıların sesiyle karışmaması için ses veren kuşun görüntüsü ve davranışı da görülmelidir.
Çiftlerin gösteri uçuşunda orman üzerinde yükselişler ve ağaç tepelerine doğru ani dalışlar görülebilir. Avlanma dalışıyla çift gösterisinin bağlamı ayrılmalıdır. Yuva ağacına yaklaşmak veya avla dönen kuşu izlemek yerine davranışı uzaktan gözleyin.
Karıştırılabilecek Türler
Şahin (Buteo buteo; Common Buzzard) daha geniş kanatlı ve daha kısa kuyruklu, başı omuzları arasına gömülmüş gibi görünür. Rengi çok değişkendir; açık karnı Küçük Kartalla karışabilir. Kanat altındaki bantları, kanat genişliğini ve kuyruk oranını birlikte karşılaştırın.
Kara Çaylak (Milvus migrans; Black Kite), koyu Küçük Kartalla karışabilir. Çaylağın kuyruğu sığ çatallıdır; açıldığında çatal daha az belirgin görünebilir. Tek bir kareyle karar vermek yerine kuyruk biçimini birkaç hareket sırasında izleyin, Küçük Kartalın üst kanat desenini de karşılaştırın.
Arı Şahini (Pernis apivorus; European Honey-buzzard) daha ince, öne uzanan baş-boyun bölümüyle ayrılabilir. Erişkinin kuyruğunda uçtaki koyu banda ek olarak tabana yakın belirgin bantlar bulunur. Alt tarafı da açık veya koyu olabildiğinden, renk yerine baş ve kuyruk desenine bakın.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Renk biçimi yaş veya eşey değildir.
Kanat ön kökünde küçük açık lekeler.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Takvimde “Çoğu Palearktik kuş kış alanlarında” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Şubat
Takvimde “Kış alanları; erken hareket olası” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mart
Takvimde “İlkbahar geçidi ve ilk gelişler” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nisan
Takvimde “Geliş, çift uçuşu ve yuva hazırlığı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Mayıs
Takvimde “Yumurta ve kuluçka” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Haziran
Takvimde “Kuluçka ve yavru bakımı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Temmuz
Takvimde “Yavru gelişimi ve ilk uçuşlar” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ağustos
Takvimde “Aileler ve göç öncesi dağılma” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Eylül
Takvimde “Yoğun sonbahar geçidi” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Ekim
Takvimde “Güz geçidinin devamı” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Kasım
Takvimde “Çoğu kuş kış alanlarında” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Aralık
Takvimde “Kış alanlarında” olarak gösterilir. Bu ifade gözlem sayısı değil, tür için doğrulanmış mevsimsel durum özetidir; tarihli kaydı habitat, davranış ve teşhis işaretleriyle birlikte değerlendirin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Olgun orman ve açıklık
Yuva ağacıyla açık avlanma zemini yan yana.
Ağaçlı dağ yamacı
Meşe, kayın veya çamla vadi ve açıklık mozaiği.
Tarla-mera kenarı
Yakın ormandan çıkıp avlandığı açık alan.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Şahin
Buteo buteo- Kanat
- Daha geniş-yuvarlak.
- Kuyruk
- Daha kısa.
- Alt yüz
- Sıklıkla karpal lekeli ve bantlı.
Kara Çaylak
Milvus migrans- Kuyruk
- Sığ çatallı ve hareketli.
- Kanat
- Daha uzun-açılı.
- Üst yüz
- Küçük Kartalın açık örtü bandı/sağrı V paketi yok.
Arı Şahini
Pernis apivorus- Baş
- Daha uzun ve küçük görünümlü.
- Kuyruk
- Uzun ve belirgin bantlı.
- Kanat
- Taban ve karpal desen farklı.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriÇoğunlukla olgun ağaçta 6–16 m; seyrek kaya duvarı.
- 2Yuva yapısıİki eşin dal platformu; dönem boyunca yeşil sürgün eklenir.
- 3Yumurta1–3 beyaz, kahverengi lekeli yumurta.
- 4KuluçkaKaynağa göre yaklaşık 32–34 veya 35–37,5 gün; çoğunlukla dişi.
- 5YavruYaklaşık 50–60 günde uçar, sonra ebeveyn yakınında kalır.
- 6EtikDrone kullanmayın; yuva ağacına yaklaşmayın, alarm veya avla beklemede geri çekilin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Küçük Kartal ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Atmacagiller (Accipitridae) — 30 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Küçük Kartal
Şahin boyunda ama daha kartal biçimli.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
