Beyaz boğazı beyaz karından ayırır.
Kum Kırlangıcı
Riparia riparia • Bank Swallow
Kum Kırlangıcı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Kum Kırlangıcı, Riparia riparia, üstü mat kahverengi, altı beyaz küçük bir kırlangıçtır. Beyaz boğazıyla karnını ayıran kahverengi göğüs kuşağı, kısa ve az çatallı kuyrukla birlikte aranır. Sırtla sağrı aynı kahverengi görünür; kuyrukta uzun dış tüyler bulunmaz.
Genel Görünüm ve Duruş
Toplu gövdesine göre gagası küçüktür; kanatları sivri, kuyruğu kısadır. Gövdenin açık alt tarafı, koyu kanat altıyla karşıt görünür. Konmuş kuşta uçuş sırasında kaçırılan göğüs kuşağı daha rahat incelenebilir.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi dış görünüşte çok benzerdir. Bir kuşun biraz daha koyu veya iri görünmesi, sahada güvenilir eşey tayini sağlamaz.
Genç kuşun sırt, baş ve kanat üstü tüylerindeki açık kenarlar, ince pullu bir görünüm oluşturur. Göğüs kuşağındaki açık kenarlar da deseni yumuşatabilir. Erişkinin belirgin işaretleri gençte daha silik görünebildiğinden yaş değerlendirmesinde bütün tüy düzeni incelenir.
Uçuşta Görünüm
Hızlı, hafif kanat vuruşlarının arasına kısa süzülmeler katar. Çoğu zaman su veya açık alan üzerinde alçaktan av arar; böcek peşinde sık yön değiştirir. Tek bir dönüşte göğüs kuşağı görünmeyebilir.
Ses ve Davranış
Çağrısı kısa, kuru ve pürüzlü bir cıvıltıdır. Şarkısı, benzer seslerin art arda bağlandığı bir gevezelenme gibidir. Koloni yakınında birçok kuş aynı anda ses verebilir; sesi, görülen kuşun biçimi ve tüy deseniyle birlikte değerlendirmek gerekir.
Karıştırılabilecek Türler
Ev Kırlangıcı, Delichon urbicum, uzaktan karışabilir. Erişkininin üstü mavi parıltılı siyah, sağrısı belirgin beyazdır; altı beyaz olup Kum Kırlangıcı’nın kahverengi göğüs kuşağını taşımaz. Genç Ev Kırlangıcı daha mat görünür. Sağrı bakış açısından gizlenmişse, yalnız beyazlığı görememekle karar verilmez.
Kaya Kırlangıcı, Ptyonoprogne rupestris, daha iri ve topludur. Alt tarafı beyazdan çok açık kahverengidir. Kuyruğunu açtığında görülen beyaz, oval lekeler önemlidir; Kum Kırlangıcı’nda bu kuyruk lekeleri yoktur.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Ev Kırlangıcındaki beyaz sağrı yoktur.
Kır Kırlangıcı gibi uzun telekli değildir.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Tek kış kaydından düzenli kışlama çıkarmayın
Şubat
Yokluğu kesinlik saymayın
Mart
İlk geliş tarihi bölgeye göre değişir
Nisan
Boş deliği aktif yuva saymayın
Mayıs
Yarın üstünde yürümeyin
Haziran
Tünele kamera veya çubuk sokmayın
Temmuz
Gençlerde açık tüy kenarlarını arayın
Ağustos
Sazlık gecelemeyi uzaktan izleyin
Eylül
Göğüs kuşağı ve sağrıyı birlikte görün
Ekim
Geç bireyden sabit takvim kurmayın
Kasım
Noktadan göç rotası çizmeyin
Aralık
Kışlama alanını varsaymayın
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Dik akarsu yarı
Kazılabilir ince toprak ve yakın böcek alanı.
Kum ve çakıl ocağı
Geçici dik yüzler; çalışma takvimi kritik.
Sulak alan ve sazlık
Beslenme, toplanma ve geceleme çevresi.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Ev Kırlangıcı
Delichon urbicum- Sağrı
- Geniş beyaz.
- Göğüs
- Kahverengi kuşak yok.
- Üst taraf
- Daha koyu ve parlak.
Kır Kırlangıcı
Hirundo rustica- Kuyruk
- Daha uzun ve derin çatallı.
- Yüz
- Kırmızımsı alın-boğaz.
- Üst taraf
- Metalik koyu.
Kaya Kırlangıcı
Ptyonoprogne rupestris- Boyut
- Daha iri.
- Kuyruk
- Açık pencereli.
- Alt taraf
- Daha kirli ve kuşaksız.
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeriDik kum, mil veya ince toprak yarına açılan tünelin son odası.
- 2Yuva yapısıİki eşin kazdığı tünel; oda kuru ot ve tüylerle döşenir.
- 3YumurtaBTO tipik 4–5; gözlenen 2–7.
- 4Kuluçkaİki eş, tipik 14–15 gün; gözlenen 12–16,5 gün.
- 5YavruYardıma muhtaç; BTO tipik 19–21 günde uçar, gözlenen 16–22,5.
- 6EtikYara tırmanmayın, üstünde yürümeyin, tünele kamera sokmayın.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Kum Kırlangıcı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Kırlangıçgiller (Hirundinidae) — 7 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Kum Kırlangıcı
Beyaz boğazı beyaz karından ayırır.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
