Korsanmartıdan daha iri, göğüslü ve geniş tabanlı kanatlı görünür.
Küt Kuyruklu Korsanmartı
Stercorarius pomarinus • Pomarine Jaeger
Küt Kuyruklu Korsanmartı
1. Tanım
Dinlemeye başlamak için oynat düğmesine dokunun.
Yapay anlatım: Google Chirp 3 HD · Charon. Hizmet koşulları.
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Küresel kategoridir; Türkiye veya Avrupa için bölgesel kategori değildir. BirdLife/IUCN
Kaynak listesi: 2025; kontrol: 29.10.2026
Hızlı Tanı
Küt Kuyruklu Korsanmartı, dolgun gövdeli, kalın başlı ve güçlü, ucu kancalı gagası olan bir deniz kuşudur. Üreme giysili erişkinin kuyruk ortasındaki iki tüyü bükülerek kaşık biçiminde genişler. Bu belirgin erişkin yapısını her yaştaki kuşta aramamak gerekir.
Küt Kuyruklu Korsanmartı, Pomarine Jaeger ve Stercorarius pomarinus aynı türdür. Britanya kaynaklarındaki Pomarine Skua adı da bu kuşa aittir. İncelenen AviList v2025b’de alt tür ayırımı yapılmaz. Korsanmartı ile Uzun Kuyruklu Korsanmartı ise farklı türlerdir; benzer adlar, aynı kuşun uzun ve kısa kuyruklu yaş evreleri anlamına gelmez.
Genel Görünüm ve Duruş
Açık renkli erişkinin üst tarafı kahverengi, altı beyazdır. Siyah başlık, sarıya çalan yanaklar ve göğüsteki kahverengi kuşak dikkat çekebilir. Koyu görünüşlü kuşta ise gövde bütünüyle kahverengidir; boğaz ve boyun yanları da koyu görünür. Bu açık ve koyu biçimler aynı türün görünüşleridir; iki ayrı tür veya doğrudan erkek-dişi giysileri değildir.
Erişkinlerin hepsi açık ve koyu iki uç görünüşe sığmaz. Ara görünüşlü bireylerde koyu gövdeye daha açık karın, baş ve boyun eşlik edebilir. Kanattaki beyaz alanlar koyu kuşta da vardır; yalnız daha az belirgin olabilir. Koyu gövde üzerindeki bu kanat işaretini, açık renkli erişkinin beyaz karnından ayrı değerlendirmek gerekir.
Üreme dönemi dışındaki erişkinde orta kuyruk tüyleri daha kısa ve daha az bükülmüş olabilir ya da bu belirgin uzantılar bulunmayabilir. Yeni Zelanda uzman hesabı, güney yarımkürenin yazında bu tüylerin kaybının erişkinle gencin ayrımını zorlaştırdığını belirtir. Kuyruğu eksik bir kuşun yaşı bu nedenle yalnız bu özellikten çıkarılamaz.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Spitsbergen’de 1967–1969’da toplanan 12 örneği inceleyen araştırmacı, erkeklerle dişiler arasındaki renk farkının değişmez olmadığını ve eşey ölçütü olarak kullanılamayacağını belirtti. Örneklerin beşi erkek, yedisi dişiydi; yaşa bağlı tüy farkları da bu karşılaştırmaya karışıyordu. Bu nedenle daha beyaz karınlı bir kuşa yalnız bu özelliği nedeniyle erkek denmez.
Gençte kanat altı ve kuyruk altı örtü tüyleri açık-koyu enine çizgilidir. Dolgun gövde, geniş kanatlar ve kalın gaga bu yaşta da yararlıdır. Erişkinin kaşık biçimindeki kuyruğunu beklemek, genç bir kuşun gözden kaçmasına yol açabilir.
Uçuşta Görünüm
Uçuşu genellikle doğrudandır; Korsanmartıya göre daha ağır ve yavaş görünür, daha az süzülür. Havada bu ağır görünüşü seçerken gövdenin ön kısmının dolgunluğuna da bakılır. Böylece kuyruk tüyü görülmese bile kuşun uçuşu ve gövde yapısı birlikte değerlendirilebilir.
Dış kanattaki geniş beyaz alan hem üstten hem alttan seçilebilir. Bazı gençlerde, uzun dış uçuş tüylerindeki açıklığa kanat bileği yakınındaki ikinci açık alan eşlik eder; çift beyaz işaret izlenimi doğar. Bu yardımcı işaret her bireyde aynı güçte görünmez.
Ses ve Davranış
Üreme alanındaki sınır anlaşmazlıklarında art arda gelen yüksek, genizden çağrılar çıkarır. Alarm sesi daha kalın ve serttir. Üreme alanından uzakta ise genellikle sessizdir. Denizde bir kuştan ses duyulmaması bu yüzden şaşırtıcı değildir; gündüz deniz gözlemiyle tundradaki alan savunması aynı ses davranışını göstermez.
Kuzey Amerika uzman anlatımında kur sırasında iki eşin karşı karşıya durup kanatlarını titrettiği ve seslendiği belirtilir. Erkek dişiye besin sunabilir. Yuva alanını başka korsanmartılara karşı savunur. Bu davranışlar, denizde başka kuşların avını ele geçirmek için yaptığı kovalamacadan farklıdır; aynı güçlü kuş, üremede eşle iletişim ve alan koruma davranışı da gösterir.
Yuva açık tundrada hafif yüksekçe zemindeki sığ çukurdur; iki eş yapımına katılır ve az miktarda bitkiyle döşeyebilir. BTO’nun tür derlemesi tipik iki yumurta, iki eşin paylaştığı 25–27 günlük kuluçka ve 31–32 günde ilk uçuş bildirir. Bu değerler Türkiye’de ölçülmüş üreme süreleri değildir. Yumurtalı ya da yavrulu alanlarda kuşları yuvadan uzaklaştırmadan gözlem yapılmalıdır.
Karıştırılabilecek Türler
Korsanmartı (Stercorarius parasiticus; Parasitic Jaeger) daha hafif yapılıdır. Üreme giysili erişkinin uzamış orta kuyruk tüyleri sivri uçludur; kaşık gibi genişlemez. Onun da açık ve koyu görünümleri bulunur. Açık biçimde gövde altı büyük ölçüde beyaz, göğüs kuşağı çoğu Küt Kuyruklu Korsanmartıdakinden daha silik olabilir. Dolayısıyla yalnız koyu veya açık kahverengi görmek yerine kuyruk uçlarıyla gövdenin ağırlığı karşılaştırılır.
Uzun Kuyruklu Korsanmartı (Stercorarius longicaudus; Long-tailed Jaeger) daha ince kanatlı, daha az dolgun karınlı ve zarif görünür. Gagası görece kısa ve kalındır. Üreme giysili erişkinin çok uzun, dar kuyruk tüyleri yumuşak uçuşta dalgalanabilir; gövdenin alt arka kısmı gri olabilir. Bu uzun erişkin kuyruğu bulunmayan gençte türün adı tanı yerine geçmez. Gövde, kanat ve gaga oranlarını birlikte karşılaştırmak gerekir.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Erişkin üreme tüyünde iki orta kuyruk teleği burulmuş, yuvarlak kaşık uçludur.
Gaga güçlü; tabanı açık mavi-gri, ucu koyudur ve baş ağır görünür.
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Ocak
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Şubat
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Mart
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Nisan
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Mayıs
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Haziran
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Temmuz
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Ağustos
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Eylül
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Ekim
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Kasım
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Aralık
Türkiye için bu aya özgü düzenli bolluk veya geçiş takvimi doğrulanmadı. Tekil kayıtlar üreme ya da düzenli geçiş kanıtı değildir.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Açık deniz ve kıta sahanlığı
Pelajik sular, balık sürüsü ve deniz kuşu beslenme topluluğu.
Burun ve boğaz geçişi
Kuvvetli rüzgârda deniz kuşu hareketinin kıyıdan izlenebildiği noktalar.
Arktik tundra
Üreme döneminde kuru tundra sırtı ve göl çevresi; Türkiye dışında.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Korsanmartı
Stercorarius parasiticus- Yapı
- Daha ince
- Gaga
- Daha narin
- Kuyruk
- Sivri orta uzantılı
Uzun Kuyruklu Korsanmartı
Stercorarius longicaudus- Yapı
- Çok daha zarif
- Gaga
- Kısa
- Kuyruk
- Çok uzun ince uzantılı
Büyük Korsanmartı
Stercorarius skua- Boyut
- Daha iri
- Kuyruk
- Uzantı yok
- Renk
- Daha tekdüze kahverengi
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Arktik tundrada yer yuvasıKuru tümsek veya göl yakınında sığ çukur.
- 2Az döşeli kazıntıOt, yosun ve birkaç yaprakla seyrek döşenir.
- 3Tipik 2 yumurtaZeytin-kahve yumurtalar koyu beneklidir.
- 4Yaklaşık 25–27 günİki eş kuluçka ve alan savunmasına katılır.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Küt Kuyruklu Korsanmartı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Korsanmartıgiller (Stercorariidae) — 4 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.
Küt Kuyruklu Korsanmartı
Korsanmartıdan daha iri, göğüslü ve geniş tabanlı kanatlı görünür.
Gözlem Noktaları
Gözlem haritası hazırlanıyor
Bu türün doğrulanmış harita kayıtları hazır olduğunda gözlem noktaları ve harita kontrolleri burada gösterilecek.
Aylık kayıt yoğunluğu
Aylık kayıt verisi hazır olduğunda bu bölümde gösterilecek.
