Erişkinin iki orta kuyruk teleği ince, düz ve olağanüstü uzundur.
Uzun Kuyruklu Korsanmartı
Stercorarius longicaudus • Long-tailed Jaeger
Biyolojik Bilgiler
Tür Bilgisi
Hızlı Tanı
Uzun Kuyruklu Korsanmartı, korsanmartıların en küçük ve en ince yapılı olanıdır. Erişkin üreme giysisindeki çok uzun, dar ve sivri iki orta kuyruk tüyü hemen dikkat çeker; ancak bu tüyler üreme dönemi dışında kısalabilir ya da kırılabilir. Bu yüzden teşhis yalnız kuyruğa bağlanmaz. İnce gövde, uzun ve dar kanatlar, kısa-kalın görünümlü gaga, hafif ve sumruyu andıran uçuş ile dış el teleklerinde sınırlı beyazlık birlikte aranır.
Açık renkli erişkinin başlığı düzgün siyah, yüzü ve alt tarafı açık, ense yanları sarımsı, sırtı soğuk gri-kahverengidir. Kanat altındaki beyaz parıltı diğer korsanmartılara göre çok daha küçüktür. Genç kuşlarda uzun kuyruk bulunmaz; kahverengi, gri veya daha açık tonlu pullu tüyler görülür. Gençlerin teşhisi güçtür ve gövde oranı, gaga, kanat biçimi, kuyruk örtüleri ve uçuş birlikte değerlendirilmelidir.
Genel Görünüm ve Duruş
Gövde zarif, göğüs dar, karın hafif ve kanatlar belirgin biçimde uzundur. Gaga diğer korsanmartılara göre görece kısa ve tabanda kalındır; uçtaki koyu kanca küçük görünür. Erişkin yerde dik durabilir, fakat yapı hiçbir zaman Büyük Korsanmartı kadar ağır ya da geniş göğüslü değildir. Üreme erişkininde üst taraf düz, serin gri-kahverengi; başlık siyah; yanak, boğaz ve karın beyazımsıdır. Sarımsı ense lekesi siyah başlık ile açık boyun arasında yumuşak bir geçiş oluşturur.
Cornell’in iki eşey için doğrudan verdiği ölçüler 38–63 santimetre boy, 105–112 santimetre kanat açıklığı ve 218–343 gram ağırlıktır. Boy aralığındaki büyük değişimin önemli bir bölümü erişkinlerin uzun orta kuyruk tüylerinden kaynaklanır. Bu ortak aralıkların uçları erkek ve dişi arasında paylaştırılmaz; görünüşten kesin eşey tayini yapılmaz.
Koyu renk biçimi çok seyrektir. Açık biçimde siyah başlık temiz sınırlı, gövde açık ve sırt tekdüze görünür. Üreme dışı erişkinlerde kuyruk uzantıları daha kısa, alt taraf daha kirli ve baş deseni daha az nettir. Tüy aşınması, ışık ve deniz üzerindeki uzaklık renk algısını değiştirebildiği için fotoğrafın beyaz ayarı tek başına kanıt sayılmaz.
Erkek, Dişi ve Genç Kuşlar
Erkek ve dişi aynı temel tüy desenini taşır; güvenilir görüntüsel eşey ayrımı yoktur. Çiftler üreme döneminde alan savunur ve her iki eş yavru bakımına katılır. BTO, kuluçkanın erkek ve dişi tarafından paylaşıldığını bildirir. Kur yapısı, eşler arasındaki besin aktarımı ve alan savunması gözlenebilir; fakat tek davranıştan kuşun eşeyi çıkarılmaz.
Genç kuşta uzun orta kuyruk tüyleri bulunmaz. Üst taraf kahverengi ile gri arasında değişebilir; tüylerin açık kenarları pullu bir görünüm oluşturur. Alt taraf enine çizgili, kuyruk altı örtüleri dar bantlıdır. Gaga kısa ve kalın, kanatlar ince ve uzun, gövde küçük görünür. Dış el teleklerinde beyaz tüy sapları genellikle yalnız en dış iki telekte belirgindir; daha geniş beyaz alan başka korsanmartıları düşündürür. Bununla birlikte genç korsanmartılar çok değişkendir ve kötü fotoğraflarda tür düzeyinde bırakılmaları bilimsel olarak doğrudur.
Yuva Arktik tundrada, alçak bir yükselti, hafif eğim, çıplak kil ya da çakıl üzerinde veya bodur çalıların arasında açılan küçük, çoğu zaman döşemesiz bir çukurdur. Tipik kuluçka iki yumurtadır; Cornell 1–2, BTO gözlenen 1–3 aralığını verir. Her iki kaynak 23–25 günlük kuluçka süresinde birleşir. Tüylü ve gelişmiş yavrular bir ya da iki gün içinde yuvadan ayrılır; BTO uçabilir hâle gelmeyi 24–26 gün olarak bildirir. Yuva aranmaz, erişkinin savunma uçuşu kışkırtılmaz, yavruya yaklaşılmaz ve konum paylaşılmaz.
Uçuşta Görünüm
Uçuş hafif, çevik ve sumruyu andırır. Kanatlar uzun, dar ve sivri; gövde ince, baş küçük görünür. Üreme erişkininin iki uzun kuyruk tüyü arkada ince bir şerit gibi uzanır. Kuş dönüş yaptığında kuyruk uzantıları üst üste gelebilir, kırılmış olabilir veya fotoğraf karesinin dışında kalabilir. Bu nedenle kuyruğun görünmemesi türü tek başına dışlamaz.
Üstten sırt tekdüze gri-kahverengi, uçuş telekleri koyudur. Alttan kanatlar açık ya da orta tonda görünür ve dış el teleklerindeki beyaz parıltı küçük, çoğunlukla iki ya da üç telekle sınırlıdır. Orta ve Büyük Korsanmartıda beyaz alan daha geniş ve yapı daha ağırdır. Genç kuşta beyaz tüy saplarının sayısı ve kanadın inceliği önemlidir; fakat açı, pozlama ve tüy aşınması hesaba katılır.
Deniz üzerinde rüzgâra karşı süzülebilir, hızlı yön değiştirebilir ve yüzeyden besin alırken kısa yükselip alçalabilir. Başka kuşları besinini bırakmaya zorladığında takip uçuşu hızlanır. Uçuş biçimi güçlü bir destek işaretidir, ancak uzaktaki tek siluet kesin teşhis sayılmaz. Kuşu fotoğraf için kovalamak veya tekneyle üzerine gitmek etik değildir.
Ses ve Davranış
Üreme alanında ince, tiz ve tekrarlanan çağrılar; alan savunmasında daha sert sesler duyulur. Açık denizde çoğu zaman sessizdir. Yazıyla yapılan ses benzetmeleri yaklaşık olduğundan kayıt, görüntü ve davranış bağlamıyla birlikte değerlendirilir. Ses oynatma, özellikle yuva çevresinde savunma davranışını artırarak enerji kaybına yol açabileceği için kullanılmaz.
Arktik yazında kemirgenleri havada rüzgâra karşı asılı kalarak ya da bir yükseltiden gözetleyerek avlar. Deniz döneminde yüzeyden balık ve omurgasız toplar, leş ve gemi artığı kullanabilir; sumru ve martıları kovalayarak taşıdıkları avı düşürmelerine de yol açar. Korsanlık davranışı aileye adını verse de her beslenme olayı başka kuştan av çalma değildir.
Üreme alanları diğer korsanmartılara göre geniş olabilir. Çiftler davetsiz kuşlara karşı eğik kanatlı süzülüş, çağrı ve yavaş yaklaşma gösterileri yapar. Kemirgen bolluğu yıllar arasında çok değiştiği için üreme başarısı da dalgalanabilir. Bir yıl yuva bulunmaması alanın tür tarafından hiç kullanılmadığı anlamına gelmez.
Karıştırılabilecek Türler
Orta Korsanmartı daha iri, göğsü daha dolgun, gagası daha uzun ve uçuşu daha güçlüdür. Erişkinin orta kuyruk tüyleri sivridir ama Uzun Kuyrukludaki kadar ince ve aşırı uzun değildir. Kanat altı beyaz parıltısı genellikle daha geniştir. Gençlerde gövde oranı, kanat tabanı, gaga ve beyaz el teleği sapları birlikte incelenir.
Büyük Korsanmartı çok daha ağır, geniş kanatlı ve kalın gagalıdır. Erişkin kuyruk uzantıları kaşık biçiminde, üreme giysisindeki gövde daha koyu ve güçlüdür. Uzak deniz kuşunda yalnız boy tahmini yerine uçuş ritmi ve kanat genişliği de kullanılır.
Büyük Martı ve genç büyük martılar uzun kuyruk uzantısı taşımaz, kanatları daha geniş ve uçuşları daha ağırdır. Sumrular benzer hafif uçabilir; ancak gagaları ince, kanat deseni farklı ve korsanmartılardaki koyu başlık-sarımsı ense düzeni yoktur. Genç Uzun Kuyruklu Korsanmartı güvenilir ölçütler görünmüyorsa genel “korsanmartı türü” olarak bırakılmalıdır.
Türkiye'de Gözlem Rehberi
Üç işareti birlikte ara
Gövde hafif, göğüs dar, gaga kısa ve incedir.
Üremede siyah başlıkla soluk sarı boyun yanları güçlü karşıtlık yapar.

Eşeyler benzerdir; dişi ortalama biraz daha iri ve koyu olabilir.

Tek başına yeterli değildir. Uçuş işareti tek başına yeterli değildir; ilk bakıştaki üç özelliği birlikte doğrulayın.
Türkiye’de bugün nerede aranır?
Ne zaman görülür?
Aylık kutular genel saha beklentisini gösterir; yerel koşullar ve yıllar arasında değişim olabilir.
Oca
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Şub
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Mar
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Nis
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
May
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Haz
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Tem
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Ağu
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Eyl
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Eki
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Kas
Geçiş olasılığı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Ara
Düzensiz / mevsime bağlı. Türün Türkiye durumu bölgeye göre değişir; habitat, tarih ve üç ayırıcı işareti birlikte belgeleyin.
Nerede aranmalı?
Önce geniş alanı tarayın; yuva olabilecek noktalara yaklaşmayın.
Açık deniz
Açık deniz, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Kıyı burnu
Kıyı burnu, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Tundra üreme alanı
Tundra üreme alanı, türü rahatsız etmeden uzaktan taranacak öncelikli yaşam alanıdır.
Karışabilecek türler
Tek bir renge değil, yapı ve desenlerin tamamına bakın.
Kutup Korsanmartısı
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Büyük Korsanmartı
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Küçük Martı
- Yapı
- Boyut ve oranları karşılaştır
- Desen
- Üç işareti aynı bireyde doğrula
- Ses
- Tek başına kullanma
Üreme ve yuva
Yuva yeri, yumurta ve kuluçka bilgileri birlikte özetlenmiştir.
- 1Yuva yeri ve yapısıAçık tundrada bitki arasında döşemesiz veya az döşeli sığ yer çukuru.
- 2YumurtaGenellikle 2 yumurta.
- 3KuluçkaYaklaşık 23–25 gün.
- 4Etik gözlemYuva ve yavrulara yaklaşmayın; uzaktan izleyin.
Sesi nasıl dinlemeli?
Ritim ve tekrar yapısını görsel teşhisle birlikte kullanın.
Ses kayıtları
Ses kayıtları yükleniyor...
Ornitolojik Saha Teşhis Levhası ve Ayırt Edici Özellikler
Numaralara tıklayın: kuş teşhis açısına yumuşakça döner, ilgili bölge vurgulanır ve bütün özellikler yan panelde açıklanır.
1. Çok uzun orta kuyruk
Erişkinin iki orta kuyruk teleği ince, düz ve olağanüstü uzundur.
Benzeyen ve karıştırılan türler
Tanımlarken Uzun Kuyruklu Korsanmartı ile en sık karıştırılan türlerin saha levhası. Kutuya tıklayınca tür sayfasına gidersiniz.
Korsanmartıgiller (Stercorariidae) — 4 tür
Bu familyadaki tüm atlas türleri.