Dünya Yayılışı

Küt Kuyruklu Korsanmartının üreme alanları Kuzey Kutbu çevresindeki tundralardır. Kuzey Rusya, Alaska ve Kanada bu kuşağın başlıca parçalarını oluşturur. Üreme dönemi dışında yaşamının büyük bölümünü denizde geçirir; sıcak ve ılıman denizlere yayılır. Böylece yazın karada yuva yapan bir birey, yılın geri kalanında kıyıdan çok uzakta bulunabilir. Üreme dağılımıyla denizdeki kış dağılımını aynı harita yorumu içinde karıştırmamak gerekir.

Türkiye'deki Durumu

Türkiye türün kutupsal üreme kuşağında değildir. Ülkedeki varlığı deniz ve kıyı gözlemleriyle belgelenir. OSME'nin İngilizce bölge raporlarında Rize, Filyos ve Kavak deltası gibi yerlerden kış veya ilkbahar kayıtları; İstanbul Karaburun'dan sonbahar kaydı yayımlanmıştır. Bunlar türün Türkiye'de görüldüğünü gösterir, düzenli bir üreme nüfusu olduğunu göstermez. Aynı şekilde birkaç tarih, bütün kıyılar için aylık bolluk takvimi çıkarmaya yetmez. Bir kıyıda görülmesi, yakınındaki her sulak alanda beklenmesi gerektiği anlamına gelmez.

Göç Yolculuğu

Kuzeydeki üreme alanlarından ayrılan kuşlar denizlere yönelir. Avrupa kıyılarından geçen bireyler Atlantik'in daha güneydeki sularına ulaşabilir; türün dağılımı tek bir kıyı hattıyla sınırlı değildir. Türkiye'de gözlenen belirli bir kuşun hangi tundrada doğduğu veya hangi denizde kışlayacağı, yalnız gözlem yerinden çıkarılamaz. Bunu belirlemek için halkalama ya da izleme verisi gerekir. Rüzgâr, besin ve gözlem koşulları kıyıdan karşılaşma olasılığını etkileyebileceğinden kayıtsız bir ayı mutlak yokluk olarak yorumlamak da doğru değildir.

Üreme Alanı

Üreme ortamı açık, alçak bitkili tundradır. Özellikle lemming adı verilen küçük kemirgenlerin yeterli olduğu alanlar önem taşır. Alaska'daki araştırmalar, yerel üreme yoğunluğunun besin durumuyla birlikte değişebildiğini göstermiştir. Bu nedenle uygun görünen bir tundra her yıl aynı sayıda çift barındırmayabilir. Türü Türkiye'nin kıyı adalarında koloni kuran bir kuş gibi tanıtmak doğru değildir.

Yuva Yeri

Yuva yerde, çoğunlukla çevresinden biraz yüksek bir tümsek üzerindeki sığ çukurdur. Eşler bitki örtüsünü bastırarak bu alanı hazırlar; içine az miktarda bitki parçası eklenebilir. Genellikle iki yumurta bırakılır. Her iki eşin katıldığı kuluçka 25–27 gün sürer. Havlı yavrular birkaç gün içinde yuva çukurundan ayrılabilir; bu, uçabildikleri anlamına gelmez. BTO'nun tür hesabında uçmaya başlama süresi 31–32 gün olarak verilir. Yuva ve yavruya yaklaşılmamalı; erişkinlerin uyarı davranışı görülürse mesafe artırılmalıdır.

Günlük Alan Kullanımı

Üreme dışında açık deniz, beslenen deniz kuşlarının çevresi ve zaman zaman kıyıya yakın sular kullanılır. Kuş su yüzeyinde dinlenebilir. İç sularda görülmesi bütünüyle imkânsız değildir, fakat temel yaşam alanı denizdir. Bir göl kaydı üreme ya da kalıcı yerleşme kanıtı sayılmamalıdır.

Ne Yer?

Beslenmesi mevsime göre değişir. Üreme alanlarında lemmingler başlıca avdır; başka küçük kemirgenler, kuşlar ve yumurtalar da alınabilir. Denizde balık, kalamar ve diğer uygun hayvansal besinlerden yararlanır; leş de tüketebilir. Bu çeşitlilik, yalnız başka kuşların balığını çalarak yaşadığı düşüncesinin yanlış olduğunu gösterir. Belirli bir bölgedeki besin oranları bütün dünya nüfusuna veya Türkiye kıyılarına aynen uygulanamaz.

Nasıl Avlanır?

Tundrada hafif yüksek noktalardan çevreyi tarayıp avına koşarak veya kısa uçuşla yönelir. Denizde kendi bulduğu besini almanın yanında martı ve sumru gibi kuşları izleyerek taşıdıkları avı bırakmalarını sağlayabilir. Bu davranışta güçlü ve ısrarlı takipler görülür. Her takip başarılı değildir; her av da havada yakalanmaz. Beslenmenin nasıl gerçekleştiğini anlatırken kuşun yalnız bulunduğu yere değil, avı gerçekten aldığı ana bakmak gerekir. Balıkçı teknesi çevresindeki bir gözlem, o bireyin bütün besinini balıkçılık artıklarından sağladığını kanıtlamaz.

Kuzeydeki Küçük Avın Büyük Etkisi

Bu güçlü deniz kuşunun üreme başarısı, karada yaşayan küçük lemminglerle yakından ilişkilidir. Custer ve Pitelka'nın 1987'de yayımladığı araştırma, Alaska'da 1971 sezonunda yavru başarısının düşük oluşunu lemming bolluğundaki ani düşüşle açıklamıştır. Bu sonuç belirli bir yer ve yılın gözlemidir; her yıl bütün yuvaların aynı kaderi yaşadığı anlamına gelmez. Yine de denizde çok farklı besinler alabilen bir kuşun, yavru büyütürken belirli bir karasal ava ne kadar bağımlı olabileceğini gösterir.

Her Yaz Aynı Yerde Değil

William J. Maher'in Kuzey Alaska araştırmaları, üreme alanındaki yerleşimin yıllar arasında değişebildiğini ortaya koymuştur. Araştırmacı bu hareketliliği, yeterli besin bulunan tundrayı kullanma davranışıyla ilişkilendirmiştir. Bir alanda bir yıl çok sayıda çift, başka bir yıl az sayıda kuş bulunması bu yüzden yalnız o alanın bozulduğunu göstermez. Yerel sayımları yorumlamak için av miktarı ve daha geniş bölgedeki dağılım birlikte incelenmelidir.

Yuvadan Ayrılmak Uçmak Değildir

Yavru kuşun yuva çukurunu terk etmesi ile kanatlarını kullanarak uçabilmesi iki farklı gelişim aşamasıdır. Küt Kuyruklu Korsanmartı yavruları henüz uçmadan yerde hareket edebilir ve ebeveyn bakımına ihtiyaç duyar. Bu nedenle yuvadan uzakta görülen bir yavruyu terk edilmiş sanarak almak doğru değildir. En güvenli yaklaşım uzaktan gözlemek ve kuşun ailesiyle bağını kesmemektir.

Aynı Türün Farklı Görünüşleri

Açık ve koyu renkli bireyler, yaşa bağlı değişimler ve kuyruk teleklerinin mevsimsel durumu aynı türün çok farklı görünmesine yol açar. Üreme giysisindeki erişkinin belirgin kuyruğu tanımayı kolaylaştırırken gençler deneyimli gözlemciler için bile güç olabilir. Bu çeşitlilik, kuş tanımada tek bir ezber işaret yerine birden fazla özelliği birlikte kullanmanın neden gerekli olduğunu gösterir.